Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो मातृसहस्रैश्च रौद्रैश्च परिवारिता । कालरात्रिर्जगत्सर्वं हरते दीप्तलोचना

śrīmārkaṇḍeya uvāca | tato mātṛsahasraiśca raudraiśca parivāritā | kālarātrirjagatsarvaṃ harate dīptalocanā

Śrī Mārkaṇḍeya dit : Alors, entourée de milliers de Mères déesses farouches, Kālarātri—aux yeux flamboyants—se mit à saisir et emporter le monde entier.

श्रीमार्कण्डेयःthe venerable Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootश्री-मार्कण्डेय (प्रातिपदिक; श्री + मार्कण्डेय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; संबोधन-प्रसङ्गे वक्ता-निर्देश
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रम-वाचक क्रियाविशेषण (adverb of sequence)
मातृसहस्रैःby thousands of Mothers
मातृसहस्रैः:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootमातृ-सहस्र (प्रातिपदिक; मातृ + सहस्र)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
रौद्रैःfierce
रौद्रैः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; विशेषण (मातृसहस्रैः इत्यस्य)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
परिवारिताsurrounded
परिवारिता:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootपरि-√वृ (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (कालरात्रिः)
कालरात्रिःKālarātri
कालरात्रिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकाल-रात्रि (प्रातिपदिक; काल + रात्रि)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
जगत्the world
जगत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
सर्वम्entire
सर्वम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (जगत्)
हरतेseizes; carries off
हरते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootहृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
दीप्तलोचनाhaving blazing eyes
दीप्तलोचना:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootदीप्त-लोचना (प्रातिपदिक; दीप्त + लोचना)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (कालरात्रिः)

Mārkaṇḍeya

Tirtha: Revā-kṣetra (general)

Type: kshetra

Scene: Kālarātri with blazing eyes, dark-bodied, surrounded by innumerable fierce Mātṛkās; the world is being ‘seized’—figures lifted, swept, or drawn into her cosmic movement.

M
Mārkaṇḍeya
K
Kālarātri
M
Mātṛkās (Mother-goddesses)

FAQs

Time, personified as Kālarātri, overpowers all creation; devotion and dharma orient one toward the timeless Reality beyond dissolution.

No specific tīrtha is praised in this verse; it introduces a cosmic event within the Revā Khaṇḍa narrative frame.

None; the verse is narrative, describing Kālarātri’s approach and action.