Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्मिन्नेकार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजङ्गमे । उदधौ च शयानस्य देवदेवस्य चक्रिणः

śrīmārkaṇḍeya uvāca | tasminnekārṇave ghore naṣṭe sthāvarajaṅgame | udadhau ca śayānasya devadevasya cakriṇaḥ

Śrī Mārkaṇḍeya dit : Dans cet unique océan redoutable, lorsque tout ce qui est immobile et mobile eut péri, le Seigneur des dieux, porteur du disque, reposait sur les eaux.

श्रीमार्कण्डेयःŚrī Mārkaṇḍeya
श्रीमार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootश्रीमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; सर्वनाम
एकार्णवेin the single ocean
एकार्णवे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएक + अर्णव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; समासः—कर्मधारय (एकः अर्णवः)
घोरेterrible
घोरे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; विशेषणम् (एकार्णवे)
नष्टेwhen (it was) destroyed
नष्टे:
Adhikarana (Circumstance/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootनश् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (क्त), सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
स्थावरजङ्गमे(when) the immobile and mobile beings
स्थावरजङ्गमे:
Adhikarana (Circumstance/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्थावर + जङ्गम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; समासः—द्वन्द्व (स्थावराणि च जङ्गमानि च)
उदधौin the ocean
उदधौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउदधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
शयानस्यof the reclining one
शयानस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootशी (धातु) + शानच् (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शानच्), पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; विशेषणम् (देवदेवस्य/चक्रिणः)
देवदेवस्यof the god of gods
देवदेवस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (देवानां देवः)
चक्रिणःof the discus-bearer
चक्रिणः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootचक्रिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन

Śrī Mārkaṇḍeya

Scene: A boundless dark ocean after dissolution; all beings gone; Viṣṇu (Cakrī) reclines upon the waters in yogic repose, radiating calm amid dread vastness.

M
Mārkaṇḍeya
V
Viṣṇu (Cakrin)
E
Ekārṇava (cosmic flood)

FAQs

Even when the cosmos dissolves, the Supreme sustains order; tīrtha-māhātmyas are often rooted in such cosmic memory to emphasize their timeless sanctity.

The narrative is beginning the origin-context for Rohiṇī-tīrtha, though the tīrtha is not named in this particular verse.

None; it is mythic background (kathā) setting up the māhātmya.