Mantra 37

Rishi: Vājasaneyin tradition (Yājñavalkya lineage)

Devata: Protective deity addressed by epithets (narya/śaṃsya/atharya), functionally Agni/guardian-power in iṣṭi setting

Chandas: Mixed; liturgical anuṣṭubh-like with extended pādas

Samhita Patha (Devanagari)

भूर्भुव॒: स्व॒: सुप्र॒जाः प्र॒जाभि॑: स्याᳪ सु॒वीरो॑ वी॒रैः सु॒पोष॒: पोषै॑: । नर्य॑ प्र॒जां मे॑ पाहि शᳪस्य॑ प॒शून्मे॑ पा॒ह्यथ॑र्य पि॒तुं मे॑ पाहि

Transliteration

bhū́r bhuváḥ svàḥ suprajā́ḥ prajā́bhiḥ syā́m suvī́ro vīráiḥ supóṣaḥ póṣaiḥ | nárya prajā́m me pāhi śáṃsya paśū́n me pāhy átharya pitúṃ me pāhi ||

Translation

Bhūr, Bhuvaḥ, Svaḥ ! Puissé-je être béni d’une belle descendance ; puissé-je avoir une descendance ; riche en héros — avec des héros ; riche en accroissements — avec des accroissements. Ô protecteur viril, garde ma progéniture ; ô digne de louange, garde mon bétail ; ô gardien semblable à Atharvan, garde ma nourriture.

Padapatha (Word Analysis)

भूः । भुवः । स्वः । सुप्रजाः । प्रजाभिः । स्याम् । सुवीरः । वीरैः । सुपोषः । पोषैः । नर्य । प्रजाम् । मे । पाहि । शंस्य । पशून् । मे । पाहि । अथर्य । पितुम् । मे । पाहि ।

Word by Word

• भूः: earth (bhūḥ)
• भूः: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: भू (अव्यय-प्रातिपदिक ‘भू’)

• भुवः: mid-region/atmosphere (bhuvaḥ)
• भुवः: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: भुवस् (प्रातिपदिक)

• स्वः: heaven (svaḥ)
• स्वः: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: स्वर्/स्वः (प्रातिपदिक)

• सुप्रजाः: having good offspring
• सुप्रजाः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सु-प्रजा (प्रातिपदिक)

• प्रजाभिः: with offspring/children
• प्रजाभिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: प्रजा (प्रातिपदिक)

• स्याम्: may I be
• स्याम्: Kartā
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)

• सुवीरः: possessing good heroes/valiant sons
• सुवीरः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सु-वीर (प्रातिपदिक)

• वीरैः: with heroes/valiant men
• वीरैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)

• सुपोषः: having good prosperity/nourishment
• सुपोषः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: सु-पोष (प्रातिपदिक)

• पोषैः: with prosperities/nourishments
• पोषैः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: पोष (प्रातिपदिक)

• नर्य: O manly one (epithet of the deity)
• नर्य: Sampradāna
• Type: Noun (epithet)
• Root: नर्य (प्रातिपदिक; संबोधन)

• प्रजाम्: offspring/progeny
• प्रजाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: प्रजा (प्रातिपदिक)

• मे: my
• मे: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• पाहि: protect
• पाहि: Kartā
• Type: Verb
• Root: पा (धातु, ‘रक्षणे’)

• शंस्य: O praiseworthy one
• शंस्य: Sampradāna
• Type: Noun (epithet)
• Root: शंस्य (प्रातिपदिक; संबोधन)

• पशून्: cattle/animals
• पशून्: Karma
• Type: Noun
• Root: पशु (प्रातिपदिक)

• मे: my
• मे: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• पाहि: protect
• पाहि: Kartā
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)

• अथ: and then/also
• अथ: (discourse)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)

• अर्य: O noble one
• अर्य: Sampradāna
• Type: Noun (epithet)
• Root: अर्य (प्रातिपदिक; संबोधन)

• पितुम्: food/nourishment
• पितुम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पितु (प्रातिपदिक)

• मे: my
• मे: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• पाहि: protect
• पाहि: Kartā
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)

Entities Mentioned

• Agni (guardian-power implied)
• Narya (epithet: “manly/protective”)
• Śaṃsya (epithet: “worthy of praise”)
• Ātharya / Atharvan-like (epithet)
• The Three Worlds (Bhūr, Bhuvaḥ, Svaḥ)