Mantra 36
Rishi: Śukla-Yajurvedic ritual tradition (redactional attribution under Yājñavalkya).
Devata: Agni (and ‘the gods’ as consumers of havis)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
स॒द्यो जा॒तो व्य॑मिमीत य॒ज्ञम॒ग्निर्दे॒वाना॑मभवत् पुरो॒गाः । अ॒स्य होतु॑: प्र॒दिश्यृ॒तस्य॑ वा॒चि स्वाहा॑कृतᳪ ह॒विर॑दन्तु दे॒वाः
Transliteration
sadyó jātó vy àmimīta yajñám agnír devā́nām abhavat purogā́ḥ | asyá hotúḥ pradíśy ṛtásya vā́ci svā́hākṛtaṃ havír adantu devā́ḥ ||
Translation
À peine né, aussitôt il mesura le sacrifice ; Agni devint le précurseur des dieux. Selon l’assignation de ce Hotṛ, dans la parole de ṛta, que les dieux mangent l’oblation accomplie avec « Svāhā ».
Padapatha (Word Analysis)
स॒द्यः । जा॒तः । वि । अ॒मि॒मी॒त । य॒ज्ञम् । अ॒ग्निः । दे॒वाना॑म् । अ॒भ॒व॒त् । पु॒रः॒गाः । अ॒स्य । होतुः॑ । प्र॒दिश्य॑ । ऋ॒तस्य॑ । वा॒चि । स्वाहा॑कृतम् । ह॒विः । अ॒द॒न्तु । दे॒वाः
Word by Word
सद्यःimmediately, at once
सद्यः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसद्यस् (अव्यय)
जातःborn
जातः:
Kartā
TypeVerb
Root√जन् (जायते) → जात (क्त)
विapart, forth (intensifier)
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
अमिमीतmeasured out, apportioned
अमिमीत:
Kartā
TypeVerb
Root√मा (मिमीते) / √मि (मिनोति) → अमिमीत
यज्ञम्the sacrifice
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sampradāna
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अभवत्became
अभवत्:
Kartā
TypeVerb
Root√भू (भवति) → अभवत्
पुरोगाःgoing in front, leader
पुरोगाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootपुरोग (प्रातिपदिक; पुरस् + √गम् → पुरोग)
अस्यof this (rite/one)
अस्य:
Sampradāna
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
होतुःof the Hotṛ (invoking priest)
होतुः:
Sampradāna
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
प्रदिश्यृतस्यof the duly directed/ordered (and) ritually correct
प्रदिश्यृतस्य:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootप्र + √दिश् (दिशति) → प्रदिष्ट; + √ऋ (ऋच्छति) → ऋत; समास/समुच्चय-भावः
वाor
वा:
—
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
वाचिin/with the speech (utterance)
वाचि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā (offering-call)
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/अव्यय; यज्ञीय-उद्गार)
कृतम्made, prepared
कृतम्:
Karma
TypeVerb
Root√कृ (करोति) → कृत (क्त)
हविःthe oblation
हविः:
Karma
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
अदन्तुlet (them) eat/consume
अदन्तु:
Kartā
TypeVerb
Root√अद् (अत्ति) → अदन्तु
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniV
Viśve Devāḥ (the gods collectively)H
Hotṛ (priestly function)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes