Shukla Yajur Veda — Adhyaya 25, Mantra 29
Rishi: Aśvamedha liturgical tradition (ṛṣi not explicit in excerpt)
Devata: Yūpa/ritual supports as sacral powers; ultimately Yajña/Prajāpati
Chandas: Triṣṭubh-like (requires metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
यू॒प॒व्र॒स्का उ॒त ये यू॑पवा॒हाश्च॒षालं॒ ये अ॑श्वयू॒पाय॒ तक्ष॑ति । ये चार्व॑ते॒ पच॑नᳪ स॒म्भर॑न्त्यु॒तो तेषा॑म॒भिगू॑र्तिर्न इन्वतु
Transliteration
yūpavráskā utá yé yūpavāhāś caṣā́laṃ yé aśvayūpā́ya tákṣati | yé cā́rvate pácanaṃ sambháranty utó téṣām abhígūrti r na invatu ||
Translation
Ceux qui taillent le poteau (yūpa) et ceux qui portent le poteau, ceux qui façonnent le chapiteau (caṣāla) pour le poteau du cheval, et ceux qui apprêtent la cuisson pour le coursier — que la bénédiction de ces hommes nous pousse en avant.
Padapatha (Word Analysis)
यूप-व्रस्काः । उत । ये । यूप-वाहाः । चषालम् । ये । अश्व-यूपाय । तक्षति । ये । च । अर्वते । पचनम् । सम्-भरन्ति । उत । तेषाम् । अभि-गूर्तिः । नः । इन्वतु
Word by Word
यू॒प॒व्र॒स्काःyūpa-cutters / those who trim the sacrificial post
यू॒प॒व्र॒स्काः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयूप-व्रस्क (प्रातिपदिक; व्रस्क = व्रश्च् ‘छेदन/कर्तन’ से कृत)
उ॒तand also
उ॒त:
—
TypeIndeclinable
Rootउत
येwho (those who)
ये:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यू॑प॒वा॒हाःyūpa-carriers / those who carry the post
यू॑प॒वा॒हाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयूप-वाह (प्रातिपदिक; वाह = वह् ‘वहन’)
च॒षालम्the (yūpa-)cap/plate (caṣāla)
च॒षालम्:
कर्म
TypeNoun
Rootचषाल (प्रातिपदिक)
येwho
ये:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद्
अ॑श्वयू॒पाय॒for the horse-post (aśvayūpa)
अ॑श्वयू॒पाय॒:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअश्व-यूप (प्रातिपदिक)
तक्ष॑तिthey fashion / carpent
तक्ष॑ति:
—
TypeVerb
Rootतक्ष्
येwho
ये:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद्
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
अर्व॑तेfor the steed / for the horse
अर्व॑ते:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअर्वत् (प्रातिपदिक)
पच॑नम्the cooking (food/oblation), the cooking-preparation
पच॑नम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपचन (प्रातिपदिक; पच् ‘पाक’ से कृत)
स॒म्भर॑न्तिthey bring together / collect
स॒म्भर॑न्ति:
—
TypeVerb
Rootसम्-भृ
उ॒तोand also
उ॒तो:
—
TypeIndeclinable
Rootउत
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अ॒भिगू॑र्तिःtheir invocation / benediction / solemn utterance
अ॒भिगू॑र्तिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअभि-गूर्तिः (प्रातिपदिक; √गॄ/गॢ ‘स्तुति/आह्वान’ से भाव)
नःour / for us
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
इ॒न्व॒तुmay it impel / strengthen / prosper
इ॒न्व॒तु:
—
TypeVerb
Rootइन्/इन्व् (Vedic: ‘प्रेरणे/बलवर्धने’)
Entities Mentioned
Y
Yūpa (sacrificial post)Y
Yajña (the Sacrifice)P
PrajāpatiA
Aśva (horse as sacrificial focus)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes