Adhyaya 23 Mantra 50 - Shukla Yajurveda | French | Vedapath

Various Rishis

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 23, Mantra 50

Rishi: Traditionally connected with Prajāpati-speculation; in ritual use treated as an anonymous (anukta) cosmological mantra within VS 23

Devata: Prajāpati / Viṣṇu (trivikrama-bandhu), with the yajña itself as implicit devatā

Chandas: Triṣṭubh (predominant cadence; mixed pāda-length possible in transmission)

Samhita Patha (Devanagari)

अपि॒ तेषु॑ त्रि॒षु प॒देष्व॑स्मि॒ येषु॒ विश्वं॒ भुव॑नमा वि॒वेश॑ । स॒द्यः पर्ये॑मि पृथि॒वीमु॒त द्यामेके॒नाङ्गे॑न दि॒वो अ॒स्य पृ॒ष्ठम्

Transliteration

ápi téṣu triṣú padéṣv asmi yéṣu víśvaṃ bhúvanam ā vivéśa | sadyáḥ páryemi pṛthivī́m utá dyā́m ékenā́ṅgena divó asyá pṛṣṭhám

Translation

Même dans ces trois pas je suis, où s’est introduit l’univers entier de l’être. Aussitôt j’embrasse la terre et aussi le ciel ; d’un seul membre je touche le dos de ce ciel là-bas.

Padapatha (Word Analysis)

अपि । तेषु । त्रिषु । पदेषु । अस्मि । येषु । विश्वम् । भुवनम् । आ । विवेश । सद्यः । पर्येमि । पृथिवीम् । उत । द्याम् । एकेन । अङ्गेन । दिवः । अस्य । पृष्ठम्

Word by Word

अपिalso; even

तेषुin those

त्रिषुin three

पदेषुin the steps/places

अस्मिI am

येषुin which

विश्वम्all; the whole

भुवनम्world; beings; the universe

आinto; unto (prefix)

विवेशentered; pervaded

सद्यःimmediately

पर्येमिI go around; I traverse

पृथिवीम्the earth

उतand; also

द्याम्the heaven/sky

एकेनwith one

अङ्गेनwith a limb/part

दिवःof heaven

अस्यof this

पृष्ठम्back; upper surface

Entities Mentioned

Prajāpati

Viṣṇu (Trivikrama)

Yajña (as implicit devatā)

Ritual Context

Viniyoga (Ritual Application)

Commentary Summary

Philosophical Concepts

Vedic Cosmology

Academic Analysis

Cross References

Yogic Application

Chanting Notes