Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 52

Rishi: Yājñavalkya-tradition (school attribution)
Devata: Ūrj, Āhuti (personified), Sarasvatī, Aśvinau, Indra
Chandas: Yajus/prose-formula

दे॒वी ऊ॒र्जाहु॑ती॒ दुघे॑ सु॒दुघेन्द्रे॒ सर॑स्वत्य॒श्विना॑ भि॒षजा॑ऽवतः । शु॒क्रं न ज्योति॒ स्तन॑यो॒राहु॑ती धत्त इन्द्रि॒यं व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य व्यन्तु॒ यज॑

devī ūrjā́hútī dúghe sudúghe índre sárasvaty aśvínā bhiṣájā’vataḥ | śúkraṃ ná jyótiḥ stánayor āhútī dhatte indríyaṃ vasuváne vasudhèyasyá vyantu yája

La Déesse — Nourriture, Oblation (āhutī) — qui trait, qui trait bien, avec Indra; Sarasvatī; les Aśvins, médecins, secourables. Comme une lumière éclatante dans les deux seins, ainsi l’oblation établit la vigueur (indriya) d’Indra. Dans la conquête des richesses, pour le dépôt du trésor, qu’ils la déploient au loin; sacrifie (yaj) !

दे॒वी । ऊ॒र्जा । आहु॑ती । दुघे॑ । सु॒दुघे॑ । इन्द्रे॒ । सर॑स्वती । अ॒श्विना॑ । भि॒षजा॑ । अ॒व॒तः । शु॒क्रम् । न । ज्योतिः॑ । स्तन॑योः । आहु॑ती । धत्ते । इ॒न्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ । व॒सु॒धेय॑स्य । व्यन्तु॑ । यज॑

देवीthe goddess (she)
देवी:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootदेवी (प्रातिपदिक) < देव (दिव् ‘दीप्तौ’)
ऊर्जाwith nourishment/strength
ऊर्जा:
करण
TypeNoun
Rootऊर्जा (प्रातिपदिक) < ऊर्ज्/ऊर्जस्
आहुतीthe oblation
आहुती:
कर्तृ
TypeNoun
Rootआहुति (प्रातिपदिक) < आ-हु (√हु ‘होम/आह्वान’)
दुघेmilks/yields
दुघे:
क्रिया
TypeVerb
Root√दुह् (दुहँ ‘दोहने’)
सुदुघेwell-milking, richly yielding
सुदुघे:
विशेषण (देवी/आहुती)
TypeAdjective
Rootसु-दुघ (प्रातिपदिक) < √दुह्
इन्द्रेin/with Indra
इन्द्रे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सरस्वतिO Sarasvatī
सरस्वति:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
अश्विनाO Aśvins (two)
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
भिषजाwith (you) physicians/healers
भिषजा:
करण
TypeNoun
Rootभिषज् (प्रातिपदिक)
अवतःprotect (you two)!
अवतः:
क्रिया
TypeVerb
Root√अव् (अवँ ‘रक्षणे/गत्यर्थे’)
शुक्रम्bright (thing)/radiance
शुक्रम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
like/as
:
सम्बन्ध (उपमा)
TypeIndeclinable
Root
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
उपमान/कर्म (सन्दर्भानुसार)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
स्तनयोःof the two breasts
स्तनयोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootस्तन (प्रातिपदिक)
आहुतीthe oblation
आहुती:
कर्तृ
TypeNoun
Rootआहुति (प्रातिपदिक)
धत्तेplaces/establishes
धत्ते:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा (डुधाञ् ‘धारणे/स्थापने’)
इन्द्रियम्vital power/strength
इन्द्रियम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्रिय (प्रातिपदिक)
वसुवनेin the winning of wealth / in the wealth-grove
वसुवने:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवसु-वन (प्रातिपदिक)
वसुधेयस्यof the wealth-bestowal/treasure
वसुधेयस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवसुधेय (प्रातिपदिक)
व्यन्तुlet them pervade/spread
व्यन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Root√व्या/वी (व्या ‘व्याप्तौ/गत्यर्थे’)
यजworship/sacrifice!
यज:
क्रिया
TypeVerb
Root√यज् (यजँ ‘देवपूजासंगतिकरणदानेषु’)
Ū
Ūrj (Devī)
Ā
Āhuti (personified)
I
Indra
S
Sarasvatī
A
Aśvinau (Bhishajā)