Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 46

शिवज्ञान-प्रश्नः तथा सृष्टौ शिवस्य स्वयमाविर्भावः

Inquiry into Śiva-knowledge and Śiva’s self-manifestation in creation

स्वरक्षश्चारुणिर्धीमांस्तथा चैव कृतंजयः । कृतंजयो भरद्वाजो गौतमः कविरुत्तमः

svarakṣaścāruṇirdhīmāṃstathā caiva kṛtaṃjayaḥ | kṛtaṃjayo bharadvājo gautamaḥ kaviruttamaḥ

Il y a Svarakṣa, Cāruṇi, le sage Dhīmān, ainsi que Kṛtaṃjaya; puis Kṛtaṃjaya, Bharadvāja, Gautama et Kavi, le plus éminent des munis : tels sont les vénérables ṛṣis que l’on énumère.

svarakṣaḥSvarakṣa (name)
svarakṣaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsvarakṣa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya, conjunction
āruṇiḥĀruṇi (name)
āruṇiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootāruṇi (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
dhīmānwise
dhīmān:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdhīmat (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
tathālikewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
FormAvyaya, adverb (क्रियाविशेषण)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormAvyaya, conjunction
evaindeed/just
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya, particle (निपात), emphasis
kṛtaṃjayaḥKṛtaṃjaya (name)
kṛtaṃjayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkṛtaṃjaya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
kṛtaṃjayaḥKṛtaṃjaya
kṛtaṃjayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkṛtaṃjaya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular (repeated name)
bharadvājaḥBharadvāja
bharadvājaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbharadvāja (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
gautamaḥGautama
gautamaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgautama (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
kaviḥsage/poet
kaviḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkavi (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
uttamaḥexcellent/supreme
uttamaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; adjective qualifying kaviḥ

Suta Goswami

Tattva Level: pashu

FAQs

This verse preserves the rishi-paramparā—an authoritative chain of realized seers—through whom Shaiva knowledge and disciplines are transmitted, emphasizing that liberation (moksha) is approached through right teaching, right practice, and the blessings of the enlightened.

By naming the sages, the text implicitly points to the custodians of Shiva’s worship—those who systematize and transmit Linga-upāsanā, mantra, and yogic contemplation—showing that Saguna Shiva worship is upheld through scriptural lineage and lived realization.

The verse itself is primarily an enumeration, but the takeaway is to approach Shiva-sādhanā through a qualified guru and scriptural tradition—supporting practices like japa of the Panchakshara (Om Namaḥ Śivāya) and steady yogic discipline under guidance.