Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 75

अन्तराय-उपसर्ग-विवेचनम् / Analysis of Yogic Obstacles (Antarāyas) and Upasargas

शिवस्य मूर्तयः स्थूलाः शिवशास्त्रे विनिश्चिताः । घोरा मिश्रा प्रशान्ताश्च मूर्तयस्ता मुनीश्वरैः

śivasya mūrtayaḥ sthūlāḥ śivaśāstre viniścitāḥ | ghorā miśrā praśāntāśca mūrtayastā munīśvaraiḥ

Dans le Śiva-śāstra, les formes manifestes (grossières) de Śiva sont nettement établies. Les sages seigneurs ont déclaré que ces formes sont de trois sortes : terribles, mêlées et paisibles.

śivasyaof Śiva
śivasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootśiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
mūrtayaḥforms
mūrtayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmūrti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural)
sthūlāḥgross, tangible
sthūlāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsthūla (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); विशेषण (adjective) of mūrtayaḥ
śivaśāstrein the Śiva-śāstra (Śaiva scripture)
śivaśāstre:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśiva-śāstra (प्रातिपदिक: शिव + शास्त्र)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
viniścitāḥare determined/ascertained
viniścitāḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-ni-√ci (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formकृदन्त (past passive participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative), बहुवचन; कर्मणि-भाव (passive sense) agreeing with mūrtayaḥ
ghorāḥterrible
ghorāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootghora (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative), बहुवचन; विशेषण of mūrtayaḥ
miśrāḥmixed
miśrāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmiśra (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण of mūrtayaḥ
praśāntāḥpeaceful, tranquil
praśāntāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpraśānta (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण of mūrtayaḥ
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
mūrtayaḥforms
mūrtayaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmūrti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; पुनरुक्त-उपस्थापन (resumptive repetition)
tāḥthose
tāḥ:
Anuvādya/Pratyāhāra (अनुवाद्य)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (Nominative), बहुवचन; सर्वनाम (pronoun) referring to mūrtayaḥ
munīśvaraiḥby the lords among sages
munīśvaraiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootmuni-īśvara (प्रातिपदिक: मुनि + ईश्वर)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन

Suta Goswami

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

S
Shiva

FAQs

It classifies Śiva’s manifest (saguṇa) embodiments into three temperaments—fierce, mixed, and tranquil—showing that the one Lord (Pati) guides bound souls (paśu) through different modes of grace suited to their karmic condition and spiritual maturity.

The verse affirms that saguṇa worship has scriptural order: devotees approach Śiva through accessible forms—whether awe-inspiring (ghora), balanced (miśra), or serene (praśānta). Linga-worship can be contemplated in these moods, progressing toward inner tranquility and steadiness in devotion.

Adopt a form and mood appropriate to your sādhana: for praśānta-bhāva, perform calm japa of the Pañcākṣarī (Om Namaḥ Śivāya) with vibhūti (Tripuṇḍra) and steady breath; for ghorā/miśrā contemplation, maintain reverence and self-restraint, using mantra and disciplined worship to transform fear and passion into devotion.