Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 2

काम्यकर्मविभागः — Taxonomy of Kāmya (Desire-Motivated) Śaiva Rites

इदानीं श्रोतुमिच्छामि शिवधर्माधिकारिणाम् । काम्यमप्यस्ति चेत्कर्म वक्तुमर्हसि साम्प्रतम्

idānīṃ śrotumicchāmi śivadharmādhikāriṇām | kāmyamapyasti cetkarma vaktumarhasi sāmpratam

À présent, je souhaite entendre parler de ceux qui sont qualifiés pour le dharma de Śiva. Et s’il existe aussi pour eux des rites motivés par le désir (kāmya-karmas), tu dois les exposer dès maintenant.

इदानीम्now
इदानीम्:
Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootइदानीम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + तुमुन् (कृत्)
Formतुमुनन्त (Infinitive), अव्ययवत् प्रयोग; उद्देश्य/प्रयोजनार्थ
इच्छामिI wish/desire
इच्छामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन
शिवधर्माधिकारिणाम्of those qualified for Śiva-dharma
शिवधर्माधिकारिणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशिवधर्म (प्रातिपदिक) + अधिकारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन; समासः—शिवधर्मे अधिकारिणः (तत्पुरुष)
काम्यम्optional/desire-motivated
काम्यम्:
Visheshya/Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन
अपिalso/even
अपि:
Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अप्यर्थ
अस्तिthere is
अस्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
चेत्if
चेत्:
Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional particle)
कर्मrite/action
कर्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन
वक्तुम्to tell/speak
वक्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + तुमुन् (कृत्)
Formतुमुनन्त (Infinitive), अव्ययवत् प्रयोग
अर्हसिyou ought/are fit
अर्हसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन
साम्प्रतम्at present/now
साम्प्रतम्:
Avyaya (अव्यय-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootसाम्प्रतम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

A sage-disciple (listener) addressing the narrator/teacher in the Vāyavīya discourse (traditionally within Sūta’s narration to the Naimiṣāraṇya sages).

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Īśāna

Role: teaching

S
Shiva

FAQs

It frames Śiva-dharma as a disciplined path requiring adhikāra (inner readiness), and it asks how ritual action—whether for liberation or for specific outcomes—fits within devotion to Śiva.

By asking about eligibility and prescribed actions, it points to regulated Saguna worship—such as Liṅga-pūjā—where practices are tailored to the practitioner’s capacity and intention, gradually refining desire toward Śiva-centered devotion.

The verse itself requests instruction rather than naming a rite, but in Śaiva contexts it typically leads into guidance on Śiva-pūjā, mantra-japa (especially the Pañcākṣarī), and supportive observances like bhasma (tripuṇḍra) and rudrākṣa according to one’s adhikāra.