Previous Verse
Next Verse

Shiva Purana — Vayaviya Samhita, Shloka 63

मनु-शतरूपा-प्रसूतिः तथा दक्षकन्याविवाहाः

Manu–Śatarūpā, Prasūti, and the Marriages of Dakṣa’s Daughters

अन्ये च राजऋषयो नानावीर्यसमन्विता । किं तैः फलमनुत्क्रांतैरुक्तपूर्वैः पुरातनैः । किं चेश्वरकथा वृत्ता यत्र तत्रान्यकीर्तनम् । न सद्भिः संमतं मत्वा नोत्सहे बहुभाषितुम्

anye ca rājaṛṣayo nānāvīryasamanvitā | kiṃ taiḥ phalamanutkrāṃtairuktapūrvaiḥ purātanaiḥ | kiṃ ceśvarakathā vṛttā yatra tatrānyakīrtanam | na sadbhiḥ saṃmataṃ matvā notsahe bahubhāṣitum

« Il y eut aussi d’autres rois-sages, pourvus de maintes formes de vaillance. Mais quel fruit y a-t-il à redire des choses anciennes déjà dites, qui ne mènent pas au-delà de l’attache ? Et à quoi bon raconter l’histoire du Seigneur (Īśvara) pour s’en écarter ensuite en louant d’autres ici et là ? Sachant qu’un tel discours n’est pas approuvé des sages, je ne souhaite pas m’étendre. »

अन्येothers
अन्ये:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
राजऋषयःroyal sages
राजऋषयः:
कर्ता (subject apposition)
TypeNoun
Rootराजन् + ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय (राजानः ऋषयः)
नानावीर्यसमन्विताःendowed with diverse prowess
नानावीर्यसमन्विताः:
विशेषण (of राजऋषयः)
TypeAdjective
Rootनाना + वीर्य + समन्वित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष (नानावीर्येण समन्विताः = endowed with various powers)
किम्what (use)
किम्:
प्रश्न (interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक
तैःwith/by them
तैः:
करण (instrument/with them)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
फलम्fruit/result
फलम्:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
अनुत्क्रान्तैःby those who did not transcend (death/time)
अनुत्क्रान्तैः:
विशेषण (of तैः)
TypeAdjective
Rootअनु + √क्रम् (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP) with नञ्-पूर्वपद; पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; अर्थः: not having passed on/ not transcended
उक्तपूर्वैःpreviously spoken of
उक्तपूर्वैः:
विशेषण (of तैः)
TypeAdjective
Rootउक्त + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुष (पूर्वम् उक्ताः = previously mentioned)
पुरातनैःancient
पुरातनैः:
विशेषण (of तैः)
TypeAdjective
Rootपुरातन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
किम्what (need)
किम्:
प्रश्न
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नवाचक
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय/अन्वय अव्यय (and/also)
ईश्वरकथाthe Lord’s story
ईश्वरकथा:
कर्ता/विषय (topic/subject)
TypeNoun
Rootईश्वर + कथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ईश्वरस्य कथा)
वृत्ताhas been told/has occurred
वृत्ता:
विधेय-विशेषण (predicate)
TypeAdjective
Root√वृत् (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः: occurred/related
यत्रwhere
यत्र:
देशाधिकरण (locative sense)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formसम्बन्ध/देशवाचक अव्यय (relative adverb: where)
तत्रthere
तत्र:
देशाधिकरण
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (correlative adverb: there)
अन्यकीर्तनम्praise of others
अन्यकीर्तनम्:
कर्म/विषय (object/topic)
TypeNoun
Rootअन्य + कीर्तन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (अन्यस्य कीर्तनम् = praising/mentioning others)
not
:
निषेध (negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध अव्यय (negation)
सद्भिःby the good (people)
सद्भिः:
करण/सह (by/with the good)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘सत्’ = good/virtuous persons
संमतम्approved
संमतम्:
कर्म (object of मत्वा)
TypeAdjective
Rootसम्√मन् (धातु)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अर्थः: approved/accepted
मत्वाhaving considered
मत्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (prior action)
TypeVerb
Root√मन् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): having thought/considered
not
:
निषेध
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध अव्यय (negation)
उत्सहेI am able/dare
उत्सहे:
क्रिया (verb)
TypeVerb
Rootउत्√सह् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; आत्मनेपद
बहुभाषितुम्to speak at length
बहुभाषितुम्:
प्रयोजन (purpose/complement of उत्सहे)
TypeVerb
Rootबहु + √भाष् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अर्थः: to speak much; उपसर्ग/विशेषण ‘बहु’ as preverbial qualifier

Suta Goswami

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Role: teaching

S
Shiva
R
royal sages (rājaṛṣis)
T
the wise (sadbhiḥ)

FAQs

It prioritizes Īśvara-kathā (the Lord Shiva narrative) as spiritually fruitful because it helps the soul (paśu) transcend bondage (pāśa), while mere heroic genealogies and digressions do not lead to liberation.

By insisting on focused devotion to the Lord rather than scattered praise, it supports Saguna Shiva worship—hearing and contemplating Shiva’s qualities and deeds—which culminates in steadiness of bhakti that is central to Linga-oriented devotion.

The practical takeaway is ekāgratā (one-pointedness): listen to Shiva-kathā and pair it with steady japa of the Panchakshara mantra “Om Namaḥ Śivāya,” avoiding distracting, fruitless talk.