Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 28

शङ्खचूडस्य मायायुद्धं तथा माहेश्वरास्त्रप्रभावः | Śaṅkhacūḍa’s Māyā-Warfare and the Power of the Māheśvara Astra

Devanagari script

विभ्रमद् व्योम्नि तच्छूलं शंख चूडोपरि क्षणात् । चकार भस्म तच्छीघ्रं निपत्य शिवशासनात्

Transliteration

vibhramad vyomni tacchūlaṃ śaṃkha cūḍopari kṣaṇāt | cakāra bhasma tacchīghraṃ nipatya śivaśāsanāt

Translation

Tourbillonnant dans le ciel, ce trident tomba en un instant sur Śaṅkhacūḍa et, par l’ordre de Śiva, le réduisit promptement en cendres.

Word by Word

• विभ्रमत्: whirling/moving about
• विभ्रमत्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि + भ्रम् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (present active participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तच्छूलम् इति पदस्य विशेषणम्

• व्योम्नि: in the sky
• व्योम्नि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: व्योमन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• तत्-शूलम्: that trident
• तत्-शूलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + शूल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; कर्मधारयः (तत् शूलम् = that trident/spear)

• शङ्ख: Śaṅkha (name)
• शङ्ख: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शङ्ख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (सम्बोधन/नामरूपेण) कर्तृ-निर्देशः

• चूडा-उपरि: upon the topknot/crest
• चूडा-उपरि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: चूडा (प्रातिपदिक) + उपरि (अव्यय)
• Form: उपरि इति देशवाचक-अव्ययम्; चूडा-शब्देन सह प्रयोगः (locative sense: on/above the crest)

• क्षणात्: in an instant
• क्षणात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: क्षण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; काल-अपादानम् (within/from a moment)

• चकार: made/did
• चकार: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपदम

• भस्म: ash
• भस्म: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: भस्मन्/भस्म (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म/परिणाम), एकवचन; परिणामार्थक-द्वितीया (made into ash)

• तत्-शीघ्रम्: very quickly/then quickly
• तत्-शीघ्रम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + शीघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: शीघ्रम् इति क्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-द्वितीया-एकवचन (adverbial accusative); तत् इति निर्देशक-सर्वनाम (that/then)

• निपत्य: having fallen down
• निपत्य: Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: नि + पत् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययीभाव-रूप कृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वकालिक-क्रिया (having fallen)

• शिव-शासनात्: from/owing to Śiva's command
• शिव-शासनात्: Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + शासन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/हेतु), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य शासनम्)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Vīrabhadra

Shakti Dimension

Role: destructive

Characters & Entities

• Shiva
• Shaṅkhacūḍa

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It shows the supremacy of Pati (Śiva) whose mere ordinance (śāsana) makes the weapon infallible; the enemy’s reduction to bhasma symbolizes the burning of pride, bondage (pāśa), and adharma before divine will.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse emphasizes Saguna Śiva’s active grace and governance—Śiva is not only the transcendent Lord but also the personal protector whose śakti operates in the world; Linga-worship trains the devotee to surrender to that governing presence.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Contemplate bhasma as the sign of impermanence and inner purification; apply Tripuṇḍra with remembrance of Śiva, and repeat the Pañcākṣarī (Om Namaḥ Śivāya) with the attitude of yielding to Śiva’s śāsana.