HomeRig VedaMandala 6Sukta 16Mantra 46
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 46

Sukta 6.16

Rishi: Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for RV 6.16; needs recension-specific confirmation)
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (likely; requires verification)

वीती यो देवं मर्तो दुवस्येदग्निमीळीताध्वरे हविष्मान् । होतारं सत्ययजं रोदस्योरुत्तानहस्तो नमसा विवासेत् ॥

वी॒ती यो दे॒वं मर्तो॑ दुव॒स्येद॒ग्निमी॑ळीताध्व॒रे ह॒विष्मा॑न् । होता॑रं सत्य॒यजं॒ रोद॑स्योरुत्ता॒नह॑स्तो॒ नम॒सा वि॑वासेत् ॥

vītī yó deváṃ márto duvasyéd agním īḷītādhvaré havíṣmān | hótāraṃ satya-yájaṃ ródasyor uttānà-hasto námasā vivāset ||

Celui qui, mortel, veut servir le Divin, qu’il adore Agni dans le sacrifice, portant l’offrande—Agni, le Hotar, véridique dans l’acte sacrificiel, médiateur des deux mondes. Les mains levées, qu’il se prosterne et s’ouvre en révérence.

वी॒ती । यः । दे॒वम् । मर्तः॑ । दु॒व॒स्येत् । अ॒ग्निम् । ई॒ळी॒त॒ । अ॒ध्व॒रे । ह॒विष्मा॑न् । होता॑रम् । स॒त्य॒ऽयज॑म् । रोद॑स्योः । उ॒त्ता॒नऽह॑स्तः । न॒म॒सा । वि॒वा॒से॒त् ॥वीती । यः । देवम् । मर्तः । दुवस्येत् । अग्निम् । ईळीत । अध्वरे । हविष्मान् । होतारम् । सत्ययजम् । रोदस्योः । उत्तानहस्तः । नमसा । विवासेत् ॥vītī | yaḥ | devam | martaḥ | duvasyet | agnim | īḷīta | adhvare | haviṣmān | hotāram | satya-yajam | rodasyoḥ | uttāna-hastaḥ | namasā | vivāset

वीती(at the) invitation/approach; at the rite of calling
वीती:
अधिकारण (समय/अवसर: ‘वीतौ/वीत्याम्’ के अर्थ में) / वाक्य-प्रवर्तक पद
TypeNoun
Rootवीति- (प्रातिपदिक; √वे/√वी ‘to pursue, enjoy, seek’ से व्युत्पन्न) अथवा ‘वीति’ (आह्वान/आगमन) संज्ञा
यःwho
यः:
कर्ता (सापेक्ष-उपवाक्य का) / सम्बन्धसूचक
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवम्the god
देवम्:
कर्म (दुवस्येत् का) / लक्ष्य
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
मर्तःa mortal
मर्तः:
कर्ता (दुवस्येत्/विवासेत् का)
TypeNoun
Rootमर्त- (प्रातिपदिक)
दुवस्येत्should serve / should honor
दुवस्येत्:
क्रिया (मुख्य) — कर्ता: मर्तः; कर्म: देवम्
TypeVerb
Root√दुवस् (दुवस्यति ‘to serve, honor, worship’)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म (ईळीत का) / स्तुत्य-देवता
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
ईळीतlet him praise / should he invoke
ईळीत:
क्रिया (आदेश/विधि) — कर्ता: (मर्तः/यः) निहित
TypeVerb
Root√ईळ्/√इल् (ईळते ‘to praise, invoke’)
अध्वरेin the sacrifice
अध्वरे:
अधिकारण (स्थान/अवसर)
TypeNoun
Rootअध्वर- (प्रातिपदिक)
हविष्मान्possessing oblation; with offerings
हविष्मान्:
कर्ता-विशेषण (मर्तः का) / साधन-संपन्न
TypeAdjective
Rootहविष्मन्त्- (प्रातिपदिक; हविस् + मन्त्)
होतारम्the Hotṛ-priest (invoker)
होतारम्:
कर्म (विवासेत् का) / अग्नि का विशेषण
TypeNoun
Rootहोतृ- (प्रातिपदिक)
सत्ययजम्who sacrifices truly; true in worship
सत्ययजम्:
कर्म-विशेषण (होतारम्/अग्निम् का)
TypeAdjective
Rootसत्ययज- (प्रातिपदिक; सत्य + यज ‘true-sacrificing’)
रोदस्योःof the two worlds (heaven and earth)
रोदस्योः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of the two worlds’
TypeNoun
Rootरोदसी- (द्विवचन-प्रातिपदिक; ‘द्यावापृथिवी’)
उत्तानहस्तःwith hands outstretched upward
उत्तानहस्तः:
कर्ता-विशेषण (मर्तः का) / मुद्रा-सूचक
TypeAdjective
Rootउत्तानहस्त- (प्रातिपदिक; उत्तान + हस्त)
नमसाwith reverence; with homage
नमसा:
करण (विवासेत् का)
TypeNoun
Rootनमस्- (प्रातिपदिक)
विवासेत्should do reverence / should worship
विवासेत्:
क्रिया (मुख्य) — कर्ता: मर्तः; करण: नमसा
TypeVerb
Root√विवास् (विवासयति/विवासते ‘to do reverence, to worship, to honor’)