HomeRig VedaMandala 3Sukta 53Mantra 17
Previous Mantra
Next Mantra

Rig Veda 3.53.17: Mandala 3, Sukta 53, Mantra 17

Sukta 3.53

Rishi: Viśvāmitra / Viśvāmitras
Devata: Indra
Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely)

स्थिरौ गावौ भवतां वीळुरक्षो मेषा वि वर्हि मा युगं वि शारि । इन्द्रः पातल्ये ददतां शरीतोररिष्टनेमे अभि नः सचस्व ॥

sthiráu gā́vau bhavatāṃ vīḷúr akṣó méṣā ví varhi mā́ yugáṃ ví śāri | índraḥ pātalyè dadatāṃ śárītoḥ áriṣṭa-neme abhí naḥ sacasva ||

Que soient fermes les deux vaches (gāvau) — les deux puissances attelées; que l’essieu soit solide; que les traits ne glissent pas, que le joug ne se brise pas. Qu’Indra donne la stabilité sur le chemin inégal; ô toi dont le moyeu est intact, joins-toi à nous et avance avec nous.

स्थिरौfirm, steady (two)
स्थिरौ:
विशेषण (कर्तृपदस्य) / कर्ता-सम्बन्धी
TypeAdjective
Rootस्थिर- (प्रातिपदिक) < √स्था (स्थिरत्वे)
गावौthe two cows/oxen
गावौ:
कर्तृ (भवताम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootगो- (प्रातिपदिक)
भवताम्may you two be
भवताम्:
विधेय (आशीर्वाद/आज्ञा)
TypeVerb
Root√भू (भवति)
वीळुःfirm, unshaken (one)
वीळुः:
कर्तृ (अक्षः इत्यस्य विशेषण/समनाधिकरण)
TypeNoun/Adjective
Rootवीळु- (प्रातिपदिक; ‘दृढ/स्थिर’ अर्थे, RV-प्रयोग)
अक्षःthe axle
अक्षः:
कर्तृ (भवताम्-आशीर्वादस्य समन्वयः)
TypeNoun
Rootअक्ष- (प्रातिपदिक)
मेषाःthe ram (as draught/ritual animal)
मेषाः:
कर्तृ (आज्ञार्थक क्रियायाः)
TypeNoun
Rootमेष- (प्रातिपदिक)
विapart, asunder
वि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
वर्हिlift/raise (it) up; heave
वर्हि:
विधेय (आज्ञा)
TypeVerb
Root√वृह्/√वर्ह् (वर्धने/उत्क्षेपे; RV-प्रयोग) अथवा √वृ (वरणे) — ‘वर्हि’ इति आज्ञार्थ रूप
माdo not
मा:
क्रियानिषेध
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-अव्यय)
युगम्the yoke
युगम्:
कर्म (वि-शारि इत्यस्य)
TypeNoun
Rootयुग- (प्रातिपदिक)
विapart, away
वि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
शारिsplit/come apart; loosen
शारि:
विधेय (आज्ञा/निषेध-मा सह)
TypeVerb
Root√शॄ/√शर् (क्षरणे/विघटने; RV-प्रयोग) — ‘शारि’ इति आज्ञार्थ रूप
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ (ददताम् इत्यस्य)
TypeNoun (Proper)
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
पातल्येin/at Pātalya (a place)
पातल्ये:
अधिकरण
TypeNoun
Rootपातल्य- (प्रातिपदिक; स्थान/अधिष्ठान-नाम)
ददताम्may (they) two give
ददताम्:
विधेय (आशीर्वाद)
TypeVerb
Root√दा (दाने)
शरीतोःof the two swift/flowing ones
शरीतोः:
सम्बन्ध (अभि/सचस्व इत्यस्य)
TypeNoun
Rootशरीतृ-/शरीत- (प्रातिपदिक; ‘वेग/प्रवाह’ सम्बन्धि, RV-प्रयोग)
अरिष्टनेमेO you whose wheel-rim is uninjured
अरिष्टनेमे:
सम्बोधन (सचस्व इत्यस्य)
TypeAdjective (compound)
Rootअरिष्ट-नेमि- (समास; अरिष्ट ‘अविघ्न/अक्षत’ + नेमि ‘रथचक्र-परिधि/नेमि’)
अभिtowards, upon
अभि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
नःof us / for us
नः:
सम्बन्ध/सम्प्रदान (रक्षण-सहाय्ये)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सचस्वjoin (us), accompany, aid
सचस्व:
विधेय (प्रार्थना)
TypeVerb
Root√सच् (समवाये/सहाय्ये)

Ask anything about this verse

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App