Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 91

Dīpa-vidhi-vyākhyānam

Procedure for Lamp-Offering to Hanumān

Devanagari script

अथ मन्त्रान्तरं वक्ष्ये तत्त्वज्ञानप्रदायकम् । तारो नमो हनुमते जाठरत्रयमीरयेत् ॥ ९१ ॥

Transliteration

atha mantrāntaraṃ vakṣye tattvajñānapradāyakam | tāro namo hanumate jāṭharatrayamīrayet || 91 ||

Translation

Je vais maintenant énoncer un autre mantra qui confère la connaissance de la Réalité (tattva). Qu’on prononce d’abord le « tāra », le Praṇava, puis « namo hanumate », et qu’ensuite on émette les trois sons « jāṭhara ».

Word by Word

• अथ: then
• अथ: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)

• मन्त्र-अन्तरम्: another mantra
• मन्त्र-अन्तरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; समासः—मन्त्रेषु अन्तरम्/अन्यः मन्त्रः (तत्पुरुष)

• वक्ष्ये: I shall speak
• वक्ष्ये: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लृट् (simple future), आत्मनेपद, उत्तमपुरुष, एकवचन

• तत्त्व-ज्ञान-प्रदायकम्: bestowing knowledge of reality
• तत्त्व-ज्ञान-प्रदायकम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तत्त्व (प्रातिपदिक) + ज्ञान (प्रातिपदिक) + प्रदायक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणं मन्त्रान्तरम्; समासः—तत्त्वज्ञानं प्रददाति इति (उपपद-तत्पुरुष)

• तारः: (the syllable) ‘tāra’
• तारः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मन्त्रबीज/नाम

• नमः: obeisance
• नमः: Sambandha (सम्बन्ध/उपचार)
• Type: Noun
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अव्ययीभाववत् प्रयोगः—‘obeisance’

• हनुमते: to Hanumān
• हनुमते: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: हनुमत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन

• जाठर-त्रयम्: the three ‘jāṭhara’ (units)
• जाठर-त्रयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: जाठर (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; द्विगु-समासः—जाठराणां त्रयम् (three ‘jāṭhara’ syllables/units)

• ईरयेत्: should utter/recite
• ईरयेत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ईर् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Sanatkumara (in instruction to Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities

• Hanuman
• Pranava (Om)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents a concise upāsanā-mantra sequence—beginning with Praṇava and ending with a prescribed triad of utterances—framed as a means to awaken tattva-jñāna (knowledge of ultimate reality).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By prescribing “namo hanumate,” it places reverential surrender (namaḥ) at the center of practice, directing devotion toward Hanumān as a powerful support for inner clarity and realization.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It emphasizes Śikṣā-style precision in mantra recitation: the ordered sequence (Praṇava → salutation-mantra → specified triad) and correct utterance (īrayet) as essential to the practice.