Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 64

Dīpa-vidhi-vyākhyānam

Procedure for Lamp-Offering to Hanumān

मषी लाक्षारसोद्भूता सर्वं वान्यत्स्फुटं मतम् । कृत्वा गोपीचदंनेन चतुरस्रं गृहं सुधीः ॥ ६४ ॥

maṣī lākṣārasodbhūtā sarvaṃ vānyatsphuṭaṃ matam | kṛtvā gopīcadaṃnena caturasraṃ gṛhaṃ sudhīḥ || 64 ||

On recommande l’encre préparée à partir de la résine de laque ; et l’on tient aussi pour excellent que tout le reste (pour l’écriture) soit net et distinct. Ayant tracé avec la gopī-candana une enceinte carrée, le sage doit alors procéder à l’écriture prescrite.

मषीink/soot-black
मषी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमषी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
लाक्षारसlac-juice
लाक्षारस:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलाक्षा + रस (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (लाक्षायाः रसः), पुंलिङ्ग, प्रातिपदिकरूप; समासपूर्वपद
उद्भूताproduced from
उद्भूता:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद्-√भू (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle) ‘arisen/produced’, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; agreeing with मषी
सर्वम्all
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘all’
वाor
वा:
Vikalpa (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (or)
अन्यत्other (thing)
अन्यत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘other’
स्फुटम्clearly
स्फुटम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootस्फुट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; adverbial/adjectival ‘clearly’
मतम्is considered
मतम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√मन् (धातु) + क्त (कृदन्त) / मत (प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) used predicatively; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘is considered’
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) + त्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); ‘having done/made’
गोपीचन्दनेनwith gopī-candana
गोपीचन्दनेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootगोपीचन्दन (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास; नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd case), एकवचन; instrumental ‘with gopī-candana’
चतुरस्रम्square/four-sided
चतुरस्रम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुरस्र (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास (चतुर्-अस्र = four-cornered), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; qualifying गृहम्
गृहम्house
गृहम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन
सुधीःa wise man
सुधीः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुधी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘wise person’

Narada (instructional narration within the Vedanga/technical sciences section)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

N
Narada

FAQs

It links technical practice with sacred discipline: the act of writing (especially for ritual or dharmic purposes) should be done with purity, clarity, and a consecrated space, reflecting reverence for knowledge.

By prescribing gopī-candana and careful preparation, it treats writing as a devotional act—creating a sanctified setting before recording teachings, names, or mantras associated with worship.

It highlights procedural know-how connected to technical disciplines—preparing durable ink (lac-resin) and setting a precise, marked writing area (a square boundary) for clear, correct inscription.