Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 136

Mokṣopāya: Bhakti-rooted Jñāna and the Aṣṭāṅga Yoga of Viṣṇu-Meditation

Devanagari script

बिभ्रतं तुलसीमालां कौस्तुभेन विराजितम् । श्रीवत्सवक्षसं देवं सुरासुरनमस्कृतम् ॥ ३६ ॥

Transliteration

bibhrataṃ tulasīmālāṃ kaustubhena virājitam | śrīvatsavakṣasaṃ devaṃ surāsuranamaskṛtam || 36 ||

Translation

Je contemplai le Seigneur portant une guirlande de tulasī, resplendissant du joyau Kaustubha; sur sa poitrine se trouvait la marque de Śrīvatsa, et il recevait les salutations des dieux comme des asuras.

Word by Word

• बिभ्रतम्: bearing
• बिभ्रतम्: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: भृ (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकृदन्त (Present participle/शतृ), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (देवम्)

• तुलसीमालाम्: a garland of tulasī
• तुलसीमालाम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तुलसी + माला (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष: ‘तुलस्याः माला’; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• कौस्तुभेन: with the Kaustubha jewel
• कौस्तुभेन: करण (Karaṇa/करण)
• Type: Noun
• Root: कौस्तुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• विराजितम्: shining/adorned
• विराजितम्: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: वि + राज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (देवम्)

• श्रीवत्सवक्षसम्: having the Śrīvatsa mark on the chest
• श्रीवत्सवक्षसम्: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: श्रीवत्स + वक्षस् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष: ‘श्रीवत्सः वक्षसि यस्य’; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (देवम्)

• देवम्: the god (Lord)
• देवम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• सुरासुरनमस्कृतम्: revered by gods and demons
• सुरासुरनमस्कृतम्: विशेषण (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: सुर + असुर + नमस्कृत (प्रातिपदिक; नमस् + कृ धातु + क्त)
• Form: द्वन्द्व (सुर + असुर) ततः तत्पुरुष: ‘सुरैः असुरैः च नमस्कृतः’; भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण

Speaker

Nārada (describing the vision of Lord Viṣṇu)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti (devotion)

Secondary Rasa: adbhuta (wonder)

Characters & Entities

• Vishnu
• Tulasī
• Kaustubha
• Śrīvatsa
• Devas
• Asuras

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It presents Viṣṇu’s recognizable devotional marks—tulasī, Kaustubha, and Śrīvatsa—so the devotee can fix the mind on a concrete, sacred form (saguṇa-upāsanā) that naturally awakens bhakti and reverence.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By highlighting tulasī and the Lord’s auspicious emblems, it points to loving remembrance and worship of Viṣṇu through His attributes—an accessible bhakti practice centered on darśana, nāma-smaraṇa, and pūjā.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No specific Vedāṅga technique is taught directly; the verse functions more as a dhyāna/pūjā descriptor used in ritual recitation and iconographic recognition within Vaiṣṇava practice.