Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 50

Śrāddha-prayoga: Niyama, Brāhmaṇa-parīkṣā, Kutapa-kāla, Tithi-nyāya, and Vaiṣṇava-phala

आभ्यामेवाहुतिभ्यां तु पितॄणां तृप्तिरक्षया । अग्न्यभावे तु विप्रस्य पाणौ होमो विधीयते ॥ ५० ॥

ābhyāmevāhutibhyāṃ tu pitṝṇāṃ tṛptirakṣayā | agnyabhāve tu viprasya pāṇau homo vidhīyate || 50 ||

En vérité, par ces deux oblations seules, les Pitṛ obtiennent une satisfaction inépuisable. Et lorsque le feu fait défaut, il est prescrit au brāhmaṇa d’accomplir le homa dans la paume de la main.

आभ्याम्by these two
आभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया (instrumental/3rd), द्विवचन (dual); स्त्री/पुं/नपुं (common pronominal)
एवindeed/only
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (only/indeed)
आहुतिभ्याम्by (the) two oblations
आहुतिभ्याम्:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootआहुति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), तृतीया (instrumental/3rd), द्विवचन (dual)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वयबोधक निपात (but/indeed)
पितॄणाम्of the ancestors
पितॄणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (masculine), षष्ठी (genitive/6th), बहुवचन (plural)
तृप्तिःsatisfaction
तृप्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतृप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (nominative/1st), एकवचन (singular)
अक्षयाimperishable/undiminishing
अक्षया:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (nominative/1st), एकवचन (singular); विशेषणम् तृप्तिः-शब्दस्य
अग्न्यभावेin the absence of fire
अग्न्यभावे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअग्नि + अभाव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (masculine), सप्तमी (locative/7th), एकवचन (singular); षष्ठी-तत्पुरुषः ‘अग्नेः अभावः’
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (indeed/but)
विप्रस्यof the Brahmin
विप्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (masculine), षष्ठी (genitive/6th), एकवचन (singular)
पाणौin the hand/palm
पाणौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootपाणि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (masculine), सप्तमी (locative/7th), एकवचन (singular)
होमःhoma (offering)
होमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहोम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (masculine), प्रथमा (nominative/1st), एकवचन (singular)
विधीयतेis prescribed/is performed
विधीयते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + धा (धातु)
Formलट् (Present), कर्मणि प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular); आत्मनेपद

Sanatkumara (in instruction to Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: karuna

P
Pitrs
A
Agni
V
Vipra (Brahmana)

FAQs

It emphasizes that properly offered oblations can grant the Pitṛs lasting (akṣayā) satisfaction, highlighting the enduring spiritual efficacy of correctly performed ancestral rites.

While primarily a dharma-ritual injunction, it supports bhakti indirectly by teaching disciplined, reverent performance of duties (pitṛ-kārya) as an offering aligned with sacred order, which purifies the devotee’s intent.

It highlights ritual application (kalpa/prayoga): when formal agni is unavailable, an alternative procedure (pāṇau homa) is enjoined, showing adaptive rules within Vedic rite-performance.