Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 1

Sṛṣṭi-pralaya-kathana: Mahābhūta-guṇāḥ, Vṛkṣa-indriya-vādaḥ, Prāṇa-vāyu-vyavasthā

श्रीनारद उवाच । कुतः सृष्टमिदं ब्रह्मञ्जगत्स्थावरजंगमम् । प्रलये च कमभ्येति तन्मे ब्रूहि सनन्दन ॥ १ ॥

śrīnārada uvāca | kutaḥ sṛṣṭamidaṃ brahmañjagatsthāvarajaṃgamam | pralaye ca kamabhyeti tanme brūhi sanandana || 1 ||

Śrī Nārada dit : «Ô Brahmane, de quelle source a été créé ce monde entier—l’immobile et le mobile ? Et au temps de la dissolution (pralaya), en qui se résorbe-t-il ? Dis-le-moi, ô Sanandana.»

श्री-नारदःrevered Nārada
श्री-नारदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री + नारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; कर्मधारयः (श्रीमान् नारदः)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
कुतःfrom where
कुतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootकुतः (अव्यय)
Formअव्यय; interrogative adverb ‘from where/whence’
सृष्टम्created
सृष्टम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसृष्ट (प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्यय भूतकृदन्त (past passive participle) from √सृज्; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicate with ‘इदम्’
इदम्this
इदम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/विषय), एकवचन
ब्रह्मन्Brahman / the Absolute
ब्रह्मन्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (विषय), एकवचन; in apposition to ‘इदम्’ (this Brahman/universe)
जगत्world
जगत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; head of compound with following adjectives
स्थावर-जङ्गमम्immobile and mobile
स्थावर-जङ्गमम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्थावर + जङ्गम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्वन्द्वः (स्थावरं च जङ्गमं च) qualifying ‘जगत्’
प्रलयेat dissolution
प्रलये:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootप्रलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
कम्whom/what
कम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; interrogative pronoun ‘whom/what’
अभ्येतिgoes to, attains
अभ्येति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-√इ (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; ‘that (answer/thing)’
मेto me
मे:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, चतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन; enclitic
ब्रूहिtell
ब्रूहि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सनन्दनO Sanandana
सनन्दन:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसनन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन

Narada

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

N
Narada
S
Sanandana

FAQs

It frames the core Vedantic inquiry: identifying the ultimate cause of creation and the final ground into which all names and forms dissolve—knowledge central to Moksha-dharma.

By asking about the source and end of the cosmos, the verse prepares for devotion directed to the Supreme cause; Bhakti becomes steady when the devotee knows whom all beings ultimately depend upon and return to.

The verse is primarily philosophical rather than technical; it aligns with Vedic cosmological reasoning used in scriptural exegesis (nirukta-style inquiry into causes and meanings) rather than ritual procedure or astrology.