Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 13

The exposition of the Pañcamī vow to be observed in the twelve months

यः स्वप्नो जायते तस्यां रात्रौ यामे चतुर्थके । स एव भविता नूनं स्वप्न इत्याह वै शिवः ॥ १३ ॥

yaḥ svapno jāyate tasyāṃ rātrau yāme caturthake | sa eva bhavitā nūnaṃ svapna ityāha vai śivaḥ || 13 ||

Le rêve qui naît durant la quatrième veille de la nuit s’accomplira à coup sûr—ainsi Śiva l’enseigne au sujet des songes.

yaḥwho/that which
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma (सर्वनाम), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
svapnaḥdream
svapnaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsvapna (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
jāyatearises/is born
jāyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
FormPresent tense (लट्), Ātmanepada (आत्मनेपद), Third person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
tasyāmin that (time)
tasyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma (सर्वनाम), Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन)
rātrauat night
rātrau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootrātri (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन)
yāmein the watch (of the night)
yāme:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन)
caturthakein the fourth
caturthake:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootcaturthaka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन); ordinal adjective qualifying yāme
saḥthat (dream)
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma (सर्वनाम), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
evaindeed/only
eva:
Sambandha/Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormParticle (निपात), emphasis/restriction
bhavitāwill come to pass/will be
bhavitā:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
FormPeriphrastic future agent-noun (लुट्-प्रत्ययान्त/भविता), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); used predicatively with saḥ
nūnamsurely
nūnam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootnūnam (अव्यय)
FormAdverb/particle (निपात), certainty
svapnaḥ(it is) a dream
svapnaḥ:
Pratijñā/Predicative (विशेष्य-विशेषणभाव)
TypeNoun
Rootsvapna (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); in quotation/apposition
itithus
iti:
Vākyārtha-sūcaka (वाक्यार्थसूचक)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-निपात) marking direct speech
āhasaid
āha:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootah (धातु)
FormPerfect (लिट्), Parasmaipada (परस्मैपद), Third person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
vaiindeed
vai:
Sambandha/Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormParticle (निपात), emphasis/indeed (Vedic/classical usage)
śivaḥShiva
śivaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśiva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)

Narrator citing Śiva (Shiva’s statement on dream timing)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Ś
Śiva

FAQs

It teaches that time (kāla) is a decisive factor in reading omens: dreams are not random, and those seen in the fourth watch are treated as especially trustworthy indicators of impending results.

Indirectly, it supports bhakti by encouraging disciplined awareness and faith in dharmic order—interpreting signs with sobriety rather than anxiety, and aligning one’s actions with righteous conduct and remembrance of the divine.

Jyotiṣa (Vedāṅga) is implied through the division of the night into yāmas (watches) and the rule that a dream’s timing affects its fruit (phala), a typical nimitta-based application of time reckoning.