Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

ललितोपाख्याने मन्त्रतारतम्यकथनम्

Hierarchy of Mantras in the Lalitopākhyāna

परिधाय पटौ शुद्धे कौसुम्भौ वाथ वारुणौ / आचम्य प्रयतो विद्वान्हृदि ध्यायन्परांबिकाम्

paridhāya paṭau śuddhe kausumbhau vātha vāruṇau / ācamya prayato vidvānhṛdi dhyāyanparāṃbikām

Revêtu de deux étoffes pures, de couleur kausumbha ou bien de teinte vāruṇa, et après avoir fait l’ācaman avec recueillement, que le sage maîtrisé médite en son cœur Parāmbikā, la Mère suprême.

paridhāyahaving donned
paridhāya:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpari+dhā (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया (having put on/worn)
paṭautwo cloths/garments
paṭau:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpaṭa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), द्विवचन (dual)
śuddhepure
śuddhe:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśuddha (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन; विशेषण (of paṭau)
kausumbhausaffron-colored
kausumbhau:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkausumbha (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन; विशेषण (saffron-colored)
or
:
Sambandha (सम्बन्ध/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प (or)
athaor else
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/अन्वय)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/विकल्पानुबंध (or else/and then)
vāruṇauvāruṇa-colored (bluish)
vāruṇau:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvāruṇa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन; विशेषण (Varuṇa-related; bluish/sea-colored)
ācamyahaving performed ācamana
ācamya:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootā+cam (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive); पूर्वक्रिया (having sipped/ācamana)
prayataḥself-controlled
prayataḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootprayata (प्रातिपदिक; √yam धातु-निष्पन्न)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP) 'disciplined/controlled'; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vidvānthe learned man
vidvān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvidvas (प्रातिपदिक; √vid धातु-निष्पन्न)
Formशतृ-प्रत्ययान्त (present active participle used as noun); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
hṛdiin the heart
hṛdi:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Roothṛd (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), एकवचन
dhyāyanmeditating
dhyāyan:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootdhyai (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त (present active participle); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
parā-ambikāmthe Supreme Mother (Ambikā)
parā-ambikām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootparā (प्रातिपदिक) + ambikā (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय ('supreme mother'); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन