Previous Verse
Next Verse

Shloka 97

व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages

ऋषन्ति रञ्जनाद्यस्मात्प्रजा राजर्षयस्ततः / ब्रह्मलोकप्रतिष्ठास्तु समृता ब्रह्मर्षयो ऽमलाः

ṛṣanti rañjanādyasmātprajā rājarṣayastataḥ / brahmalokapratiṣṭhāstu samṛtā brahmarṣayo 'malāḥ

Ceux qui, en réjouissant le peuple, agissent en ṛṣis sont appelés rājarṣis. Et ceux qui sont établis en Brahmaloka sont rappelés comme de purs brahmarṣis.

ऋषन्तिthey please/praise
ऋषन्ति:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootऋष् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
रञ्जनात्from pleasing/delighting
रञ्जनात्:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootरञ्जन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
यस्मात्because/from which
यस्मात्:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग; पञ्चमी-अर्थे (ablatival relative)
प्रजाःthe subjects/people
प्रजाः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन
राजर्षयःroyal sages
राजर्षयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootराजन्+ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष
ततःtherefore
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (adverb: 'therefore/then')
ब्रह्मलोकप्रतिष्ठाःestablished in Brahmaloka
ब्रह्मलोकप्रतिष्ठाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootब्रह्मलोक+प्रतिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुषार्थे (ब्रह्मलोके प्रतिष्ठिताः)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
समृताःare remembered/called
समृताः:
Kriya (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
ब्रह्मर्षयःBrahma-sages (brahmarṣis)
ब्रह्मर्षयः:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण/Predicate noun)
TypeNoun
Rootब्रह्मन्+ऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (ब्रह्मणः/ब्रह्मविदः ऋषयः)
अमलाःpure
अमलाः:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअमल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण