Shloka 75
ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana
Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering
Devanagari script
दिव्यानां पार्थिवानां च नैशानां चैव सर्वशः / आदानान्नित्यमादित्यस्तेजसा तपसामपि
Transliteration
divyānāṃ pārthivānāṃ ca naiśānāṃ caiva sarvaśaḥ / ādānānnityamādityastejasā tapasāmapi
Translation
Du céleste, du terrestre et du nocturne, de toutes parts; l’Aditya, par sa splendeur, prélève sans cesse toute chose, même l’éclat du tapas des ascètes.
Word by Word
दिव्यानाम्of the celestial
दिव्यानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन; विशेषणम् (qualifier) (तेजसाम्)
पार्थिवानाम्of the earthly
पार्थिवानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन; विशेषणम्
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
नैशानाम्of the nocturnal
नैशानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootनैश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन; विशेषणम्
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis)
सर्वशःin every way
सर्वशः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वशस् (अव्यय)
Formप्रकार-अव्यय (adverb: in every way/entirely)
आदानात्because of taking/withdrawing
आदानात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootआदान (प्रातिपदिक; आ+दा भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative/5th), एकवचन; हेत्वर्थे
नित्यम्always
नित्यम्:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
Formकाल-अव्यय (adverb: always)
आदित्यःthe Sun (Āditya)
आदित्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन
तेजसाby radiance
तेजसा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन
तपसाम्of austerities/heat
तपसाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/सम्भावना-अव्यय (also/even)