Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Vṛtrāsura Rebukes Indra; Heroic Combat and the Asura’s Pure Devotional Prayers

विलोक्य तं वज्रधरोऽत्यमर्षित: स्वशत्रवेऽभिद्रवते महागदाम् । चिक्षेप तामापततीं सुदु:सहां जग्राह वामेन करेण लीलया ॥ ९ ॥

vilokya taṁ vajra-dharo ’tyamarṣitaḥ sva-śatrave ’bhidravate mahā-gadām cikṣepa tām āpatatīṁ suduḥsahāṁ jagrāha vāmena kareṇa līlayā

Voyant l’attitude de Vṛtrāsura, Indra, porteur du foudre, s’emporta violemment et lança contre son ennemi une énorme massue, presque impossible à parer. Mais tandis qu’elle fondait sur lui, Vṛtrāsura la saisit de la main gauche, comme par jeu.

विलोक्यhaving seen
विलोक्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootवि (उपसर्ग) + लोक् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): 'having seen'
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
वज्र-धरःthe thunderbolt-bearer (Indra)
वज्र-धरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास: वज्रं धरति इति (holder of the thunderbolt)
अति-अमर्षितःhighly enraged
अति-अमर्षितः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय) + मृष्/मर्ष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of वज्र-धरः): 'greatly enraged'
स्व-शत्रवेto his own enemy
स्व-शत्रवे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + शत्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; तत्पुरुष-समास: स्वस्य शत्रुः
अभिद्रवतेrunning toward / charging
अभिद्रवते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि + द्रु (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; उपसर्ग: अभि-
महा-गदाम्a great mace
महा-गदाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + गदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय-समास: महती गदा
चिक्षेपthrew
चिक्षेप:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
ताम्that (mace)
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम (refers to गदाम्)
आपततीम्coming/falling toward (him)
आपततीम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ + पत् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of ताम्): 'falling/coming toward'
सु-दुःसहाम्very unbearable
सु-दुःसहाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय/उपसर्ग) + दुःसह (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय-समास: सुदुःसहा (very hard to endure)
जग्राहseized
जग्राह:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वामेनwith the left
वामेन:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण (of करेण)
करेणwith (his) hand
करेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
लीलयाplayfully / with ease
लीलया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootलीला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; भाववाचक
I
Indra
V
Vṛtrāsura

FAQs

This verse highlights Vṛtrāsura’s extraordinary prowess: he catches Indra’s massive, unbearable mace with his left hand as if it were a mere plaything.

Indra, enraged upon seeing Vṛtrāsura charging toward him, attacks by throwing a great mace—showing the intensity of the battlefield encounter described by Śukadeva.

The verse teaches steadiness under pressure—when faced with overwhelming force, one can cultivate composure and fearlessness rather than panic.