Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 8

स चेत्ब्रूयात्दायाद्यादवाप्तममुष्माल् लब्धं क्रीतं कारितमाधिप्रच्छन्नमयमस्य देशः कालश्चोपसम्प्राप्तेः अयमस्यार्घः प्रमाणं लक्षणं मूल्यं च इति तस्यागमसमाधौ मुच्येत ॥ कZ_०४.६.०८ ॥

sa cet brūyāt dāyādyād avāptam amuṣmāl labdhaṃ krītaṃ kāritam ādhipracchannam ayam asya deśaḥ kālaś copasamprāpteḥ ayam asyārghaḥ pramāṇaṃ lakṣaṇaṃ mūlyaṃ ca iti tasyāgamasamādhau mucyeta

S’il déclare : « Il a été obtenu par héritage (etc.) ; reçu de telle personne ; acheté ; commandé/fabriqué ; ou pris en gage » ; et qu’il précise le lieu et le moment de l’acquisition, ainsi que le prix, la mesure, les marques d’identification et l’estimation—alors, une fois la provenance établie, il est relâché.

सःhe (that person)
सः:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम; प्रथमा-एकवचन; पुंलिङ्ग
चेत्if
चेत्:
TypeParticle
Rootचेत्
Formनिपात; शर्तार्थक (if)
ब्रूयात्should say / were to say
ब्रूयात्:
TypeVerb
Rootब्रू
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन
दायाद्यात्from an heir
दायाद्यात्:
TypeNoun
Rootदायाद
Formपञ्चमी-एकवचन; पुंलिङ्ग; अपादान (from)
अवाप्तम्obtained
अवाप्तम्:
TypeParticiple
Rootअव् + आप् (अवाप्)
Formभूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; कर्मपद (that which was obtained)
अमुष्मात्from that (person)
अमुष्मात्:
TypePronoun
Rootअदस्
Formसर्वनाम; पञ्चमी-एकवचन; पुं/नपुंसक; अपादान (from that person)
लब्धम्received / obtained
लब्धम्:
TypeParticiple
Rootलभ्
Formभूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन
क्रीतम्bought / purchased
क्रीतम्:
TypeParticiple
Rootक्री
Formभूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन
कारितम्caused to be made/done (commissioned)
कारितम्:
TypeParticiple
Rootकृ (णिच्)
Formभूतकृदन्त (क्त); causative sense; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन
आधि-प्रच्छन्नम्concealed/covered by a pledge (mortgaged/encumbered)
आधि-प्रच्छन्नम्:
TypeParticiple
Rootप्रच्छद् (प्र + छद्)
Formसमास: षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुष (आधिना प्रच्छन्नम् = concealed under pledge/mortgage); भूतकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन
अयम्this
अयम्:
TypePronoun
Rootइदम्
Formसर्वनाम; प्रथमा-एकवचन; पुंलिङ्ग
अस्यof this / his
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formसर्वनाम; षष्ठी-एकवचन; पुं/नपुंसक
देशःplace / locality
देशः:
TypeNoun
Rootदेश
Formप्रथमा-एकवचन; पुंलिङ्ग
कालःtime
कालः:
TypeNoun
Rootकाल
Formप्रथमा-एकवचन; पुंलिङ्ग
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक
उपसम्प्राप्तेःof the acquisition/coming into possession
उपसम्प्राप्तेः:
TypeNoun (action noun)
Rootउप-सम्-प्र-आप् (उपसम्प्राप्)
Formषष्ठी-एकवचन; स्त्रीलिङ्ग (उपसम्प्राप्ति)
अयम्this
अयम्:
TypePronoun
Rootइदम्
Formसर्वनाम; प्रथमा-एकवचन; पुंलिङ्ग
अस्यof this / his
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
Formसर्वनाम; षष्ठी-एकवचन; पुं/नपुंसक
अर्घःvalue / price
अर्घः:
TypeNoun
Rootअर्घ
Formप्रथमा-एकवचन; पुंलिङ्ग
प्रमाणम्proof / evidence (standard)
प्रमाणम्:
TypeNoun
Rootप्रमाण
Formप्रथमा-एकवचन; नपुंसकलिङ्ग
लक्षणम्mark / identifying feature
लक्षणम्:
TypeNoun
Rootलक्षण
Formप्रथमा-एकवचन; नपुंसकलिङ्ग
मूल्यम्price
मूल्यम्:
TypeNoun
Rootमूल्य
Formप्रथमा-एकवचन; नपुंसकलिङ्ग
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक
इतिthus (quoting)
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formइत्यर्थे अव्यय; वाक्यसमाप्तिसूचक
तस्यof him / his
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम; षष्ठी-एकवचन; पुं/नपुंसक
आगम-समाधौin the establishment/settlement of (lawful) acquisition/title
आगम-समाधौ:
TypeNoun
Rootसमाधि
Formसमास: षष्ठी-तत्पुरुष (आगमस्य समाधिः); सप्तमी-एकवचन; पुंलिङ्ग
मुच्येतwould be released / be absolved
मुच्येत:
TypeVerb
Rootमुच्
Formविधिलिङ्/लिङ् (potential/optative); आत्मनेपद; प्रथम-पुरुष; एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)
P
possessor/claimant
S
seller/transferor (implicit)
P
pledge system (ādhi)

FAQs

A structured provenance narrative with verifiable fields (who/where/when/how acquired + price/measure/marks), functioning like an early compliance checklist.