यथा सामन्तानामामिषभूतः सामन्तव्यसनजो लाभः शत्रुप्रार्थितो वा स्वभावाधिगम्यो लाभः पश्चात्कोपेन पार्ष्णिग्राहेण वा विगृहीतः पुरस्ताल्लाभः मित्रोच्छेदेन संधिव्यतिक्रमेण वा मण्डलविरुद्धो लाभः इत्यापदर्थः ॥ कZ_०९.७.०६ ॥
yathā sāmantānām āmiṣabhūtaḥ sāmantavyasanajo lābhaḥ śatruprārthito vā svabhāvādhigamyo lābhaḥ paścāt kopena pārṣṇigrāheṇa vā vigṛhītaḥ purastāl lābhaḥ mitrocchedena saṃdhivyatikrameṇa vā maṇḍalaviruddho lābhaḥ ity āpadarthaḥ
Par exemple : un gain servant d’appât pour les chefs frontaliers (sāmantas) ; un gain né du malheur d’un sāmanta ; un gain recherché par l’ennemi ou obtenu par simple concours de circonstances ; un gain qui, ensuite, suscite l’hostilité ou est saisi par l’ennemi de l’arrière (pārṣṇigrāha) ; et un gain qui, dès l’origine, s’oppose à l’ordre du mandala—parce qu’il exige d’éliminer un allié ou de violer un traité—tout cela constitue des « gains de crise » (āpad-artha).
Because it disrupts the relational geometry of the circle of states—triggering balancing coalitions, reputational loss, and strategic isolation.
Such opportunism can make you the next target, create resentful survivors, and invite rival intervention—turning short-term profit into long-term insecurity.