Sutra 46
Devanagari script
तस्यां पूर्वां पूर्वां प्रकृतीनामनर्थसंशयान्मोक्षयितुं यतेत ॥ कZ_०९.७.४६ ॥
Transliteration
tasyāṃ pūrvāṃ pūrvāṃ prakṛtīnāmanarthasaṃśayānmokṣayituṃ yateta
Translation
Dans une telle situation, il faut s’efforcer de délivrer les éléments constitutifs de l’État (prakṛtis) des dommages incertains, en protégeant chacun selon l’ordre de priorité, l’un après l’autre.
Word by Word
तस्याम्in that (situation/condition)
तस्याम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formसर्वनाम-प्रातिपदिक; स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (तद्-शब्द)
पूर्वाम्the earlier/preceding (one)
पूर्वाम्:
TypeAdjective
Rootपूर्व
Formविशेषण; स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचन
पूर्वाम्each earlier (one), successively
पूर्वाम्:
TypeAdjective
Rootपूर्व
Formविशेषण; स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (पूर्वाम् पूर्वाम् = one after another, each preceding in order)
प्रकृतीनाम्of the constituents of the state (prakṛtis)
प्रकृतीनाम्:
TypeNoun
Rootप्रकृति
Formस्त्रीलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन
अनर्थof harm/calamity
अनर्थ:
TypeNoun
Rootअनर्थ
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी बहुवचन (समास-पूर्वपद)
संशयात्from doubt/uncertainty
संशयात्:
TypeNoun
Rootसंशय
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी एकवचन (अपादान)
मोक्षयितुम्to free / to extricate
मोक्षयितुम्:
TypeVerb (Infinitive)
Rootमुच्
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय (infinitive); णिच् (causative) प्रयोग: मोक्षयितुम् = to cause to be released/freed
यतेतhe should strive / should endeavour
यतेत:
TypeVerb
Rootयत् (यतते)
Formलोट्/विधिलिङ्-आदेशार्थक प्रयोग (injunctive/optative sense); आत्मनेपद; प्रथमपुरुष एकवचन; ‘he should strive/endeavour’
Entities Mentioned
P
prakṛti (elements of the state)FAQs
They are the state’s core constituents (commonly: svāmin/king, amātya/ministers, janapada/territory-people, durga/fort, kośa/treasury, daṇḍa/army-coercive power, mitra/ally).