Sutra 3
Devanagari script
लब्धमपि च महान्तं पुरस्ताल्लाहमेवं भूते भृत्यमित्रक्षयव्यया ग्रसन्ते ॥ कZ_०९.३.०३ ॥
Transliteration
labdham api ca mahāntaṃ purastāl lāham evaṃ bhūte bhṛtyamitrakṣayavyayā grasante
Translation
Même un grand gain immédiat, une fois acquis, est englouti dans de telles conditions par les dépenses, les pertes parmi ses propres hommes et les actions destructrices de l’ennemi.
Word by Word
लब्धम्obtained, acquired
लब्धम्:
TypeParticiple (Verbal adjective)
Root√लभ्
Formकृदन्त; भूतकर्मणि क्त-प्रत्यय (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया
अपिeven, although
अपि:
TypeParticle
Rootअपि
Formनिपात; समुच्चय/अपवादार्थक
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formनिपात; समुच्चयार्थक
महान्तम्great, large
महान्तम्:
TypeAdjective
Rootमहत्
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
पुरस्तात्in front; beforehand; earlier
पुरस्तात्:
TypeAdverb
Rootपुरस्
Formअव्यय (तसिल्-प्रत्ययान्त)
लाभम्gain, profit, acquisition
लाभम्:
TypeNoun
Rootलाभ
Formपुंलिङ्ग; एकवचन; द्वितीया
एवम्thus, in this way
एवम्:
TypeAdverb
Rootएवम्
Formअव्यय; प्रकारवाचक
भूतेwhen it has become so; in such a situation
भूते:
TypeParticiple used adjectivally
Root√भू
Formकृदन्त; भूतकाले क्त-प्रत्यय (भूत); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी (सप्तमी-स्थाने ‘भूते’ = ‘स्थिते/सति’)
भृत्य-मित्र-क्षय-व्ययाःservants (establishment), allies, depletion, and expenses
भृत्य-मित्र-क्षय-व्ययाः:
TypeNoun (compound)
Rootभृत्य, मित्र, क्षय, व्यय
Formसमास: भृत्य + मित्र + क्षय + व्यय; पुंलिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा
ग्रसन्तेthey devour/consume
ग्रसन्ते:
TypeVerb
Root√ग्रस्
Formलट्-लकार; आत्मनेपद; प्रथमपुरुष; बहुवचन
Entities Mentioned
B
bhṛtya (troops/retainers)M
mitra (allies)FAQs
Net advantage, not gross loot: immediate gains must be discounted by fiscal burn-rate, manpower losses, and deterioration of alliances and security.