Adhyaya 45: Ritual Procedure for Worship of Rāma and Lakṣmaṇa in the Month of Jyeṣṭha

Verse 1

दुर्वासा उवाच । ज्येष्ठमासेऽप्येवमेवं संकल्प्य विधिना नरः । अर्चयेत् परमं देवं पुष्पैर्नानाविधैः शुभैः ॥ ४५.१ ॥

Dijo Durvāsā: «Aun en el mes de Jyeṣṭha, habiendo formulado así la intención (saṅkalpa) conforme al rito prescrito, una persona debe adorar a la Deidad Suprema con flores auspiciosas de muchas clases».

Verse 2

नमो रामाभिरामाय पादौ पूर्वं समर्चयेत् । त्रिविक्रमायेति कटिं धृतविश्वाय चोदरम् ॥ ४५.२ ॥

Debe adorarse primero los pies con la salutación: «Homenaje a Rāma, el sumamente encantador». Luego debe (adorarse) la cintura con la fórmula «a Trivikrama», y el vientre con la fórmula «al portador del universo».

Verse 3

उरः संवत्सरायेति कण्ठं संवर्त्तकाय च । सर्वास्त्रधारिणे बाहू स्वनाम्ना अब्जरथाङ्गकौ ॥ ४५.३ ॥

“(Él asigna) el pecho a Saṃvatsara y la garganta a Saṃvarttaka; y los dos brazos—portadores de todas las armas—son llamados por sus propios nombres: ‘Abjaratha’ y ‘Aṅgaka’.”

Verse 4

सहस्रशीर्षेऽभ्यर्च्य शिरस्तस्य महात्मनः । एवमभ्यर्च्य विधिवत् प्रागुक्तं कुम्भं विन्यसेत् ॥ ४५.४ ॥

Habiendo rendido culto (a la deidad) como “Sahasraśīrṣa” y asimismo a la cabeza de aquel magnánimo, tras adorar conforme al rito prescrito, debe colocarse en su sitio el kumbha (jarra ritual) mencionado anteriormente.

Verse 5

प्राग्वद् वस्त्रयुगच्छन्नौ सौवर्णौ रामलक्ष्मणौ । अर्चयित्वा विधानॆन प्रभाते ब्राह्मणाय तौ । दातव्यौ मनसा काममीहता पुरुषेण तु ॥ ४५.५ ॥

Como se dijo antes, las (imágenes) de oro de Rāma y Lakṣmaṇa, cubiertas con un par de vestiduras, tras ser adoradas conforme a la prescripción, deben al amanecer ser entregadas a un brāhmaṇa por quien busca el cumplimiento de su deseo anhelado.

Verse 6

अपुत्रेण पुरा पृष्टो राज्ञा दशरथेन च । पुत्रकामपरः पश्चाद् वसिष्ठः परमार्चितः ॥ ४५.६ ॥

Antaño, el rey Daśaratha, al no tener hijo, le preguntó; después, deseoso de obtener descendencia, Vasiṣṭha fue debidamente honrado con la más alta reverencia.

Verse 7

इदमेव विधानं तु कथयामास स द्विजः । प्राग्राहस्यं विदित्वा तु स राजा कृतवानिदम् ॥ ४५.७ ॥

Aquel brāhmaṇa (dvija) expuso precisamente este mismo procedimiento prescrito; y el rey, tras comprender la instrucción/secreto anterior (prāgrāhasya), lo llevó a cabo en consecuencia.

Verse 8

तस्य पुत्रः स्वयं जज्ञे रामनामाऽसुतो बली । चतुर्द्धा सोऽव्ययो विष्णुः परितुष्टो महामुने । एतदैहिकमाख्यातं पारत्रिकमतः शृणु ॥ ४५.८ ॥

De él nació por sí mismo un hijo—un vigoroso hijo llamado Rāma. Aquel Viṣṇu imperecedero, manifestado en forma cuádruple, quedó complacido, oh gran sabio. Esto trata de lo relativo a este mundo; ahora escucha lo relativo al más allá.

Verse 9

तावद् भोगान् भुञ्जते स्वर्गसंस्थो यावदिन्द्राः दश च द्विद्विसंख्याः । अतीतकाले पुनरेत्य मर्त्यो भवेत राजा शतयज्ञयाजी । नश्यन्ति पापानि च तस्य पुंसः प्राप्नोति निर्वाणमलं च शाश्वतम् ॥ ४५.९ ॥

Quien, establecido en el cielo, goza de los placeres, lo hace por tanto tiempo como dura el lapso de diez Indras y de aquellos contados como el doble de ese número. Pasado ese tiempo, el mortal retorna de nuevo (a la condición humana) y llega a ser rey, ejecutor de cien sacrificios. Sus pecados se destruyen, y alcanza el nirvāṇa eterno, puro y sin mancha.