Adhyaya 191: Section on the Origin of Madhuparka and the Procedure for Its Ritual Donation

Verse 1

अथ मधुपर्कोत्पत्तिदानसङ्करणप्रकरणम् ॥ सूत उवाच ॥ एवं श्रुत्वा बहून्धर्मान् धर्मशास्त्रविनिश्चयात् ॥ वराहरूपिणं देवं पुनः पप्रच्छ मेदिनी

Ahora, la sección sobre el origen del madhuparka, el donativo y los procedimientos mixtos. Dijo Sūta: Habiendo oído así muchos dharmas conforme a las determinaciones del Dharmaśāstra, Medinī volvió a preguntar al dios que había asumido la forma de Varāha.

Verse 2

धरण्युवाच ॥ एवं शास्त्रं मया देव तव वक्त्राद्विनिःसृतम् ॥ श्रुतं सुबहुशश्चैव तृप्तिर्मम न विद्यते

Dijo Dharaṇī: Oh deidad, he escuchado la enseñanza que ha salido de tu boca—la he escuchado muchas veces; sin embargo, mi satisfacción no se alcanza.

Verse 3

ममैवानुग्रहार्थाय रहस्यं वक्तुमर्हसि ॥ कीदृशो मधुपर्कश्च किं पुण्यं का च देवता

Por mi favor, debes explicar el secreto: cómo es el madhuparka, qué mérito produce y qué deidad está asociada a él.

Verse 4

कानि द्रव्याणि कस्मै च देयानीति वदस्व मे ॥ इति भूम्या वचः श्रुत्वा देवदेवो जनार्दनः

Dime qué sustancias deben darse y a quién deben darse. Al oír estas palabras de Bhūmī, Janārdana, el dios de los dioses, (respondió).

Verse 5

वराहरूपी भगवान् प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥

El Señor Bienaventurado, en la forma de Varāha, respondió a Vasundharā (la Tierra).

Verse 6

श्रीवराह उवाच ॥ शृणु भूमे प्रयत्नेन मधुपर्को यथा कृतः ॥ उत्पत्तिश्चैव दानं च सर्वो यस्य च हीयते ॥

Śrī Varāha dijo: «Escucha con atención, oh Tierra, cómo fue establecido el madhuparka: su origen y su ofrenda; por él se atenúa toda (inauspiciosa) carencia».

Verse 7

अहं ब्रह्मा च रुद्रश्च कृत्वा लोकस्य संक्षयम् ॥ अव्यक्तानि च भूतानि यानि कानि च सर्वथा ॥

«Yo, Brahmā y Rudra, tras provocar la disolución del mundo, (contemplamos) a todos los seres, de cualquier clase, en estado no manifestado».

Verse 8

ततो भूमे दक्षिणाङ्गात् पुरुषो मे विनिःसृतः ॥ रूपवान् द्युतिमांश्चैव श्रीमान् ह्रीकीर्तिमान्नरः ॥

«Entonces, oh Tierra, de mi costado derecho surgió un hombre: hermoso, resplandeciente, dotado de prosperidad y poseedor de modestia y renombre».

Verse 9

तत्र पप्रच्छ मां ब्रह्मा मम गात्राद्विनिःसृतः ॥ य एव तिष्ठते विष्णो त्रयाणां च चतुर्थकः ॥

«Allí Brahmā me preguntó acerca de aquel que había surgido de mi cuerpo: él que, oh Viṣṇu, se mantiene como el “cuarto” con respecto a los tres».

Verse 10

एवं च मे समुद्पन्नः सर्वकर्मसु निष्ठितः ॥ मधुपर्केति विख्यातो भक्तानां भवमोक्षणः ॥

Así surgió de mí, firme en todos los deberes; llegó a ser conocido como “Madhuparka”, tenido por libertador de los devotos del devenir mundano.

Verse 11

मयात्र संशितं ब्रह्मन् रुद्रे चापि समासतः ॥ साधु विष्णो भागतस्ते एष चापि विनिःसृतः ॥

Oh Brahmán, esto fue asignado por mí; y también a Rudra, en breve. «Bien, en verdad, oh Viṣṇu»: de tu porción ha surgido también éste.

Verse 12

उद्भवं मधुपर्कस्य आत्मसम्भवनिश्चयम् ॥ ततस्तु मामब्रवीद् ब्रह्मा कारणं मधुरं वचः ॥

(Preguntó por) el surgimiento del madhuparka y la certeza de que es auto-originado; entonces Brahmā me dijo una dulce declaración acerca de su causa.

Verse 13

मधुपर्केण किं कार्यम् एतदाचक्ष्व निष्कलम् ॥ पितामहवचः श्रुत्वा मयासौ प्रतिबाषितः ॥

«¿Qué propósito cumple el madhuparka? Explícalo por completo, sin omisión». Al oír las palabras del Abuelo (Pitāmaha), le respondí.

Verse 14

कारणं मधुपर्कस्य दानं सङ्करणं तथा ॥ ममार्चनविधिं कृत्वा मधुपर्कं प्रयच्छति ॥

La razón del madhuparka reside en su ofrenda como don, y asimismo en su correcta mezcla y preparación; tras realizar el rito de mi adoración, se presenta el madhuparka.

Verse 15

ब्रह्मन् यात्युत्तरं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति॥ तस्य क्रियां प्रवक्ष्यामि मम दानप्रतिग्रहात्॥

Oh brahmán, se alcanza la morada superior; al llegar allí, ya no se aflige. Expondré su rito en relación con mi aceptación del don (dāna).

Verse 16

यस्य दानविधिं प्राप्य यान्ति दिव्यां गतिं मम॥ वृत्तेष्वेवोपचारेषु ये च ब्रह्मन्मम प्रियाः॥

Al obtener este procedimiento de dar, ellos van a mi destino divino. Y los que me son queridos, oh brahmán, son quienes se ocupan de la conducta recta y de los debidos actos de servicio.

Verse 17

संगृह्य मधुपर्कं वै इमं मन्त्रमुदाहरेत्॥

Habiendo preparado el madhuparka, debe recitarse este mantra.

Verse 18

मन्त्रः— ॐ एष हि देव भगवंस्तव गात्रसूतिḥ संसारमोक्षणकरो मधुपर्कनामाः॥ भक्त्या मयायं प्रतिपादितोऽद्य गृहाण देवेश नमो नमस्ते॥

El mantra: «Oṃ—Esto, oh Dios, oh Bienaventurado, es una ofrenda que toca tu cuerpo, llamada “madhuparka”, de la cual se dice que otorga liberación del samsāra. Hoy la presento con devoción: acéptala, oh Señor de los dioses; homenaje, homenaje a ti»

Verse 19

मध्वेवं दधि सर्पिश्च कुर्याच्चैव समं तथा॥ विधिना मन्त्रपूतेन यदीच्छेत्सिद्धिमुत्तमाम्॥

Así, (úsese) miel; y prepárense también cuajada y ghee en igual medida. Si se desea el logro supremo, hágase conforme a la regla, purificado por el mantra.

Verse 20

सामासाद्य ततः कृत्वा मम कर्मपरायणः॥ उचितेनोपचारेण यत्त्वया परिपृच्छितम्॥

Habiéndose acercado debidamente y obrando como devoto de mi rito, hágase con las atenciones apropiadas, conforme a lo que has preguntado.

Verse 21

सरहश्च लघुर्देव एतत्तव न युज्यते॥ ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा मयाप्येवं प्रभाषितम्॥

«Oh Dios, esto es secreto y también breve; no concuerda contigo tal como se ha dicho». Al oír las palabras de Brahmā, yo también hablé de este modo.

Verse 22

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि तच्छृणुष्व वसुन्धरे॥ यादृशो मधुपर्क्को वै या च तस्य महान् क्रिया॥

De nuevo expondré algo más; escucha, oh Vasundharā: cómo es en verdad el madhuparka y en qué consiste su gran rito.