Adhyaya 149: The Sacred Geography and Merit of Dvārakā

Verse 1

अथ द्वारकामाहात्म्यम्॥ सूत उवाच॥ श्रीस्तुतस्वामिमाहात्म्यं श्रुत्वा धर्मपरायणा॥ परितुष्टमना देवी वाक्यमेतदुवाच ह॥

Ahora, el relato de la grandeza de Dvārakā. Sūta dijo: Al oír la grandeza de Śrī-Stutasvāmin, la diosa dedicada al dharma, con el corazón complacido, pronunció estas palabras.

Verse 2

धरण्युवाच॥ एतच्छ्रुत्वा तु माहात्म्यं देव देववर प्रभो॥ मम चित्तस्य परमा जाता शान्तिरनुत्तमा॥

Dharaṇī (la Tierra) dijo: «Al oír este relato de grandeza, oh Dios, el mejor de los dioses, Señor, en mi mente ha surgido una paz suprema e insuperable».

Verse 3

नाराचधारावरणासिधारी सुररिपुवधकारी धरणीधरः ॥ धृतशङ्खगदाब्जचक्रपाणिः स्वयमिह शास्त्रमुदावहत्प्रधानम् ॥

Portando una espada que es como un escudo ante la lluvia de flechas—el que da muerte a los enemigos de los dioses, el Sostenedor de la Tierra—con caracola, maza, loto y disco en sus manos, él mismo aquí proclamó la enseñanza suprema (śāstra).

Verse 4

एवं हि गुणमाहात्म्यं स्तुतस्वामिनि मच्छ्रुतम् ॥ अस्माच्छेदं परं श्रेष्ठं तन्मे वद कृपानिधे ॥

Así, oh Señor alabado, he oído la grandeza de tus cualidades. Ahora dime lo que es más alto y excelso—oh tesoro de compasión—más allá de este relato.

Verse 5

श्रीवराह उवाच ॥ एवं भूमे वरं श्रेष्ठे फुल्लपङ्कजमालिनि ॥ कथयिष्यामि चान्यत्ते गुह्यं पापभयापहम् ॥

Śrī Varāha dijo: «Así sea, oh Tierra—oh excelentísima, adornada con guirnaldas de lotos en flor. También te diré otra cosa: una enseñanza secreta que disipa el temor nacido del pecado».

Verse 6

द्वापरं युगमासाद्य यादवाणां कुलोद्वहः ॥ शौरीति तत्र विख्यातो भविष्यति पिता मम ॥

Al llegar la era de Dvāpara, el sostenedor del linaje de los Yādava—allí célebre como «Śauri»—será mi padre.

Verse 7

द्वारकेति च विख्याता पुरी तत्र स्थिता अभवत् ॥ या च देवपुरी रम्या विश्वकर्मविनिर्मिता ॥

Allí se alzaba una ciudad famosa como Dvārakā—hermosa como una ciudad de los dioses—construida por Viśvakarman.

Verse 8

पञ्चयोजनविस्तारा दशयोजनमायता ॥ वसाम्यत्र वरारोहे शतपञ्चसमास्तथा ॥

Tenía cinco yojanas de anchura y diez yojanas de longitud. Allí habito, oh de bellas caderas, durante ciento cinco años.

Verse 9

भारावतरणं कृत्वा देवानां सुमहत्प्रियम् ॥ पुनरप्यागमिष्यामि स्वर्लोकं प्रति सुन्दरि ॥

Habiendo cumplido el «descenso y remoción de la carga», obra sumamente querida por los dioses, volveré de nuevo hacia Svarga, oh hermosa.

Verse 10

तस्य शापाभिसन्तापाद्द्वारकावासिनो धरे ॥ वृष्ण्यन्धकाश्च भोजाश्च गमिष्यन्ति यमक्षयम् ॥

Por la aflicción causada por aquella maldición, oh Tierra, los moradores de Dvārakā—los Vṛṣṇis, los Andhakas y los Bhojas—irán a la morada de Yama.

Verse 11

चन्द्रपाण्डुरसङ्काशो वनमाली हलायुधः ॥ हलेनाकृष्य नगरं समुद्रं गमयिष्यति ॥

Semejante al pálido resplandor de la luna, con guirnalda del bosque, el portador del arado, arrastrando la ciudad con su arado, la hará ir al mar.

Verse 12

नारायणवचः श्रुत्वा धर्मकामा वसुन्धरा ॥ उभौ तौ चरणौ गृह्य पुनः पप्रच्छ माधवी ॥

Al oír las palabras de Nārāyaṇa, Vasundharā—deseosa de dharma—tomó ambos pies de él; entonces Mādhavī volvió a preguntarle.

Verse 13

धरण्युवाच ॥ लोकनाथोऽसि सर्वेषां देव मायाकरण्डक ॥ शपिष्यति कथं तत्र दुर्वासास्तद्वदस्व मे ॥

Dijo Pṛthivī: «Tú eres el Señor de todos los mundos, oh Dios, cofre de poder maravilloso. ¿Cómo, en tal circunstancia, pronunciará Durvāsas una maldición? Dímelo.»

Verse 14

श्रीवराह उवाच ॥ तत्र जाम्बवती नाम मम पत्नी भविष्यति ॥ रूपयौवनसम्पन्ना मम भोगसमन्विता ॥

Śrī Varāha dijo: «Allí, una mujer llamada Jāmbavatī llegará a ser mi esposa, dotada de belleza y juventud, y asociada a mi goce y prosperidad mundana.»

Verse 15

तस्याः पुत्रो महाभागो रूपयौवनदर्पितः ॥ साम्ब इत्यभिविख्यातो ममैव सततं प्रियः ॥

«Su hijo será sumamente afortunado, envanecido por su belleza y juventud; será célebre con el nombre de Sāmba y siempre me será querido.»

Verse 16

तेनैव क्रीडमानेन कृत्वा गर्भमतथ्यतः ॥ स पृष्टः परमश्रेष्ठ ऋषिरेषा प्रसोष्यति ॥

«Mientras él se divertía de ese modo, fingió un embarazo falso. Entonces se interrogó al supremo ṛṣi: “¿Dará a luz esta mujer?”»

Verse 17

पुत्रकामा त्वियं बाला मुने तत्प्रब्रवीहि मे ॥ साम्बोऽयमिति च ज्ञात्वा स मुनिः कोपमूर्च्छितः ॥

«“Esta joven desea un hijo, oh muni; dímelo”, dijeron. Y al reconocer: “Este es Sāmba”, el sabio quedó sobrecogido por la ira.»

Verse 18

उवाच तर्हि ते गर्भान्मुसलं कुलनाशनम् ॥ येन वृष्ण्यन्धकाः सर्वे गमिष्यन्ति यमक्षयम् ॥

Entonces dijo: «De tu vientre saldrá una maza (musala), destructora del linaje; por ella todos los Vṛṣṇis y los Andhakas irán a la morada de Yama, es decir, a la muerte».

Verse 19

ततस्तानागतान्दृष्ट्वा कुमारान्पृष्टवानहम् ॥ ते च मामब्रुवन्सर्वे यथावृत्तं समुत्सुकाः ॥

Luego, al ver llegar a aquellos jóvenes, los interrogué; y todos, con viveza, me relataron lo sucedido.

Verse 20

तच्च तेषां वचः श्रुत्वा प्रोक्तवानस्मि तच्छृणु ॥ भविष्यति न सन्देहो दुर्वासा यदुवाच ह ॥

Al oír sus palabras, dije: «Escuchad esto. Sucederá ciertamente, sin duda alguna, lo que declaró Durvāsas».

Verse 21

एवं ते कथितं भूमे वृष्ण्यादेः शापकाणम् ॥ तत्र स्थानानि मे भूमे कथ्यमानानि मे शृणु ॥

Así, oh Tierra, te he contado la causa de la maldición sobre los Vṛṣṇis y los demás. Ahora, oh Tierra, escucha mientras describo allí mis lugares sagrados.

Verse 22

द्वारकायां महाभागे वैष्णवानां सुखावहे ॥ अस्ति पञ्चसरो नाम गुह्यं क्षेत्रं परं मम ॥

En Dvārakā, oh muy afortunada, que trae bienestar a los vaiṣṇavas, existe un lugar de peregrinación mío, secreto y supremamente sagrado, llamado Pañcasaras.

Verse 23

समुद्रतीरमुत्सृज्य मम कर्मसुखावहम् ॥ तत्र स्नानं तु कुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः ॥

Habiendo llegado a la orilla del mar —que en mi ámbito sagrado produce el grato fruto de las acciones—, el hombre debe bañarse allí después de haber permanecido seis períodos rituales de tiempo.

Verse 24

मोदते नाकपृष्ठे तु अप्सरोगणसंकुले ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्क्षेत्रे पञ्चसरे मम ॥

Él se regocija en el plano celestial, colmado de huestes de apsaras; y si aquí abandona su aliento vital, en mi campo sagrado llamado Pañcasara, se obtiene ese mismo fruto.

Verse 25

देवलोकं समुत्सृज्य मम लोके महीयते ॥ प्लक्षो वै तत्र सुश्रोणि शतशाखो महाद्रुमः ॥

Dejando atrás el mundo de los dioses, es honrado en mi mundo. Y allí, oh de hermosas caderas, se halla en verdad un árbol plakṣa, un gran árbol de cien ramas.

Verse 26

सुफलैः शोभनैः कुम्भाकृतिभिर्बहुभिः फलैः ॥ बहवस्तत्र गच्छन्ति लाभलौल्‍येन मानवाः ॥

Con muchos frutos excelentes y hermosos, de forma de vasijas, muchos hombres van allí, movidos por la codicia y el afán de ganancia.

Verse 27

फलं न लभते कश्चिन्मुक्त्वा भागवतं नरम् ॥ लभन्ते ये फलं तत्र मुक्ताः पापेन कर्मणा ॥

Nadie obtiene allí el (verdadero) fruto, salvo el hombre bhāgavata, devoto del Señor. Quienes obtienen fruto allí quedan liberados de la acción pecaminosa.

Verse 28

मनुजा यं न पश्यन्ति रागलोभसमन्विताः ॥ तत्र स्नानं प्रकुर्वीत पञ्चभक्तोषितो नरः ॥

Aquello que los hombres no perciben, envueltos en pasión y codicia: allí debe el hombre realizar el baño sagrado, después de morar allí observando la disciplina devocional quíntuple.

Verse 29

मोदते सप्तद्वीपेषु गुह्यानि च स गच्छति ॥ अथ चेन्मुञ्चते प्राणान्प्रभाते गतकिल्बिषः ॥

Él se regocija en los siete continentes y también llega a los ámbitos secretos. Y si, al amanecer, purificado de demérito, abandona sus alientos vitales…

Verse 30

सर्वसङ्गं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति ॥ तत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं मया शृणु ॥

Abandonando todo apego, él va a mi morada. Ahora, oh muy afortunado, escucha una maravilla allí, mientras yo la describo.

Verse 31

प्रभासे यत्र शृण्वन्ति सागरे न म (ग) रं प्रति ॥ मकरास्तत्र दृश्यन्ते भ्रममाणा इतस्ततः ॥

En Prabhāsa, junto al mar, oyen un sonido no dirigido al makara; allí se ven makaras vagando de un lado a otro.

Verse 32

॥ न किञ्चिदपराध्यन्ति स्नायमाना जले ततः ॥ अथात्र प्रक्षिपेत्पिण्डान्प्रसन्ने सलिले नरः ॥

Quienes se bañan allí en el agua no cometen falta alguna. Entonces, aquí, el hombre debe arrojar piṇḍas en el agua clara y serena.

Verse 33

असम्प्राप्ते च गृह्णन्ति एवमेतन्न संशयः ॥ पापकर्मरतस्यापि न गृह्णन्ति जलं प्रति ॥

Aceptan la ofrenda cuando ha sido debidamente obtenida; de ello no hay duda. Pero en el caso de quien se deleita en actos pecaminosos, no aceptan ni siquiera agua como ofrenda.

Verse 34

धर्मात्मनां च गृह्णन्ति पिण्डमेव न संशयः ॥ पञ्चपिण्डमिति ख्यातं तस्मिन्गुह्यं परं मम ॥

Y de los de mente recta aceptan ciertamente la ofrenda de piṇḍa; de ello no hay duda. Es conocida como los «cinco piṇḍas»; en ello reside mi supremo secreto (enseñanza).

Verse 35

अगाधस्याप्यपारस्य क्रोशविस्तार एव च ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत पञ्चकालोषितो नरः ॥

Aunque (el agua) sea insondable e ilimitada, se extiende por un krośa. Allí, quien ha observado los cinco períodos de tiempo debe realizar el baño ritual (abhiṣeka).

Verse 36

मोदते शक्रलोके स एवमेतन्न संशयः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्पञ्चकुण्डे यशस्विनि ॥

Él se regocija en el mundo de Śakra (Indra); de ello no hay duda. Y luego, oh ilustre, en este lugar de los «cinco kuṇḍas» abandona su aliento vital.

Verse 37

न पश्येत्पापकर्मा वै शुभकर्मैव पश्यति ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यां मध्याह्ने च दिवाकरे ॥

El que comete actos pecaminosos no lo contempla; más bien, sólo lo contempla quien realiza actos auspiciosos. En el vigésimo cuarto (día lunar) y en el duodécimo, y al mediodía cuando el sol está en lo alto…

Verse 38

रौप्यं सुवर्णकं पद्मं दृश्यते नात्र संशयः ॥ क्षेत्रं संगमनं नाम तस्मिंस्तीर्थे परं मम ॥

Allí se ve un loto de plata y de oro—de ello no hay duda. El campo sagrado se llama ‘Saṅgamana’; en ese tīrtha reside mi suprema enseñanza.

Verse 39

चतुर्धाराः पतन्त्यत्र मणिपूरगिरिं श्रिताः ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत चतुर्भक्तोषितो नरः ॥

Cuatro corrientes caen aquí, amparadas en el monte Maṇipūra. Allí, quien ha observado las cuatro estaciones de disciplina devocional debe realizar el abhiṣeka, el baño ritual.

Verse 40

वैखानसेषु लोकेषु मोदते नात्र संशयः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम भक्तिपरायणः ॥

Él se deleita en los mundos Vaikhānasa—de ello no hay duda. Luego, aquí abandona su aliento vital, entregado por completo a la devoción hacia mí.

Verse 41

त्यक्त्वा वैखानसान् लोकान्मम लोकं स गच्छति ॥ तत्रापि परमाश्चर्यं कथ्यमानं शृणुष्व मे ॥

Habiendo dejado los mundos Vaikhānasa, él va a mi mundo. Y aun allí, escúchame mientras relato un supremo prodigio.

Verse 42

दृश्यन्ते यानि कुण्डेषु मणिपूरगिरौ तथा ॥ प्रक्षीयमाणे पापे तु नयते तज्जलं भुवि ॥

Cuantoquiera que se ve en los estanques (kuṇḍas) allí, en el monte Maṇipūra—cuando el pecado se va consumiendo, esa agua lleva su efecto sobre la tierra.

Verse 43

स्नायमानेषु पापेषु न पतॆत्तद्यथा पुरा ॥ हंसकुण्डेति विख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परे मम ॥

Cuando los pecados son lavados mediante el baño ritual, uno no vuelve a caer en ellos como antes. Ese supremo lugar sagrado Mío es célebre con el nombre de “Haṃsakuṇḍa”.

Verse 44

धारा चैका पतत्यत्र मणिपूरगिरौ श्रिता ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः ॥

Aquí cae una sola corriente, asentada en Maṇipūragiri. Quien haya permanecido allí durante seis períodos rituales debe realizar allí el abhiṣeka (ablución consagratoria).

Verse 45

मुक्तसङ्गो महाभागे मोदते वरुणालये ॥ अथात्र मुंचते प्राणान् हंसकुण्डे वरानने ॥

Libre de apego, oh afortunado, se regocija en la morada de Varuṇa. Y si aquí, en Haṃsakuṇḍa, entrega sus alientos vitales, oh de bello rostro, se dice que ello conduce a tal estado.

Verse 46

शुद्धाः पश्यन्ति मनुजाः पापकर्मा न पश्यति ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यां मध्याह्ने च दिवाकरे ॥

Los puros lo perciben, pero quien obra con pecado no lo percibe: en el vigésimo cuarto tithi y en el duodécimo tithi, y al mediodía cuando el sol está presente.

Verse 47

हंसाश्चैवात्र दृश्यन्ते चन्द्रकुण्डसमप्रभाः ॥ हंसान्पश्यति यस्तत्र भ्रममाणानितस्ततः ॥

Y en verdad se ven aquí cisnes, con un resplandor igual al del Chandra-kuṇḍa (Estanque de la Luna). Quien allí vea a los cisnes vagando de un lado a otro—

Verse 48

लभन्ते ते परां सिद्धिं धरे नास्त्यत्र संशयः ॥ कदम्बमिति विख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥

Ellos alcanzan la suprema perfección; oh Portador de la tierra, no hay duda de ello. Ese santuario supremo que es Mío es célebre con el nombre de “Kadamba”.

Verse 49

मोदते ऋषिलोकॆषु पुण्यात्मा वै न संशयः ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणान्कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥

La persona virtuosa se regocija en los mundos de los ṛṣis; en verdad, no hay duda. Y si aquí abandona sus alientos vitales después de realizar una acción sumamente difícil,

Verse 50

वृष्णयो यत्र वै शुद्धाः संप्राप्ताश्च ममालयम् ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत चतुःकालोषितो नरः ॥

Allí donde los Vṛṣṇis, ciertamente purificados, llegaron a Mi morada, en ese lugar una persona que haya permanecido durante cuatro períodos rituales debe realizar el abhiṣeka, la ablución consagratoria.

Verse 51

ऋषिलोकं परित्यज्य मम लोकं प्रपद्यते ॥ तत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं शृणुष्व मे ॥

Abandonando el mundo de los ṛṣis, alcanza Mi mundo. Ahora, oh afortunado, escucha de mí la maravilla que se está relatando al respecto.

Verse 52

कदम्बात्पतते धारा तत्र पूर्वविनिःसृता ॥ स कदम्बो महाभागे माघमासस्य द्वादशी ॥

Del Kadamba cae una corriente, que desde antiguo brota allí. Ese Kadamba, oh afortunado, está especialmente vinculado con el duodécimo día lunar del mes de Māgha.

Verse 53

पुष्पाणि वै प्रकटयत्युदयस्थे दिवाकरे ॥ ये वा लभन्ते तत्पुष्पं मम मार्गानुसारिणः ॥

Cuando el sol ha salido, en verdad hace que las flores se manifiesten. Quienes obtienen esa flor—seguidores de mi senda—quedan así señalados como distinguidos.

Verse 54

ते लभन्ते परां सिद्धिमेवमेतन्न संशयः ॥ चक्रतीर्थमिति ख्यातं तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥

Ellos alcanzan la suprema siddhi; así es, sin duda alguna. Ese lugar es célebre como Cakratīrtha; en ese campo sagrado reside mi presencia suprema.

Verse 55

दशवर्षसहस्राणि स्वर्गलोके स मोदते ॥ अथात्र मुञ्चते प्राणाँल्लोभमोहविवर्जितः ॥

Durante diez mil años se regocija en el mundo celestial. Luego, aquí al final, libre de codicia y de engaño, suelta sus alientos vitales (muere).

Verse 56

सर्वान्स्वर्गान्समुत्सृज्य मम लोकं स गच्छति ॥ तत्राश्चर्यं प्रवक्ष्यामि कथ्यमानं शृणुष्व मे ॥

Abandonando todos los cielos, él va a mi mundo. Allí explicaré una maravilla; escucha lo que por mí se está relatando.

Verse 57

अन्यथैतन्न पश्यन्ति मम कर्मपरायणाः ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यामर्द्धरात्रे यशस्विनि ॥

Mis devotos, entregados a mis obras, no lo ven de otro modo. En el vigésimo cuarto (tithi) y en el duodécimo, a medianoche, oh ilustre, (esto acontece).

Verse 58

श्रूयते तत्र निर्घोषो मनःकर्णसुखावहः ॥ सुगन्धो वहते वायुर्बहुमाल्यसमन्वितः ॥

Allí se oye un sonido resonante, que deleita la mente y el oído. Sopla una brisa fragante, acompañada de abundantes guirnaldas (cargada de aroma floral y ofrendas).

Verse 59

दुर्ल्लभः पापिनां चैव सुलभः पुण्यकर्मिणाम् ॥ तस्य चोत्तरपार्श्वेन अशोकश्च महाद्रुमः ॥

Es difícil de alcanzar para los de conducta dañina, y fácil para quienes realizan obras meritorias. Y a su lado norte se alza un Aśoka, un gran árbol.

Verse 60

पुष्प्यते सोऽथ तत्रापि सूर्ये चाभ्युदिते सति ॥ ये तत्र लभते पुष्पं मम मार्गानुसारिणः ॥

Aquel árbol florece allí también cuando el sol ha salido. Quienes obtienen allí la flor—seguidores de mi senda—(reciben el fruto declarado).

Verse 61

ते लभन्ते परां सिद्धिं एवं भूमे न संशयः ॥ अस्ति रैवतकम् नाम तस्मिन्क्षेत्रे परं मम ॥

Ellos alcanzan la suprema siddhi; así, oh Tierra, sin duda alguna. Hay un lugar llamado Raivataka; en esa región sagrada está mi presencia suprema.

Verse 62

सर्वलोकेषु विख्यातं यत्र विक्रीडितं मया ॥ बहुगुल्मलताकीर्णं बहुपुष्पैश्च शोभितम् ॥

Es célebre en todos los mundos, allí donde yo he jugado. Está colmado de muchos arbustos y enredaderas, y embellecido con innumerables flores.

Verse 63

बहुवर्णशिलापङ्क्तिर्गुहाश्चापि दिशो दश ॥ वाप्यश्च कन्दराश्चैव देवानामपि दुर्लभाः

Hay hileras de piedras de muchos colores, y también cuevas, que se extienden en las diez direcciones; hay asimismo estanques y quebradas de montaña, maravillas que se dice son difíciles de obtener incluso para los dioses.

Verse 64

अथात्र मुञ्चते प्राणान्मम कर्मसु निष्ठितः ॥ सोमलोकं समुत्सृज्य मम लोकं प्रपद्यते

Entonces, aquí, quien permanece firme en las observancias que yo he prescrito abandona los alientos vitales; trascendiendo el mundo de Soma, alcanza mi mundo.

Verse 65

तत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं मया शृणु ॥ पश्यन्ति मनुजाः सर्वे धर्मकामाः न संशयः

Allí, oh afortunado, escucha la maravilla que te refiero: todos los hombres que anhelan el dharma la contemplan, sin duda alguna.

Verse 66

पतन्ति सर्ववृक्षाणां पत्राणि सुबहून्यपि ॥ एकं चापि न दृश्येत प्रसन्नं याति तज्जलम्

Caen las hojas de todos los árboles, en grandísima cantidad; sin embargo, no se ve ni una sola (sobre ella): esa agua permanece clara.

Verse 67

स च पूर्वेण पार्श्वेन शोभते वै महाद्रुमः ॥ अपरो मम पार्श्वेन देवानामपि दुर्लभः

Y en el lado oriental, en verdad, resplandece un gran árbol; y otro, a mi lado, es raro incluso entre los dioses.

Verse 68

पञ्चक्रोशसुविस्तारः शोभते वै महाद्रुमः ॥ पद्मैश्चैवोत्पलैश्छन्नं सुगन्धिकुसुमैः सह

El gran árbol, extendido por cinco krośas, en verdad resplandece—cubierto de lotos y nenúfares, junto con flores fragantes.

Verse 69

बहुमत्स्यजलाकीर्णं सर्वतस्तु फलान्वितम् ॥ शिलातलगुहाच्छन्नं सुगन्धिकुसुमैः सह

Está colmado de abundantes peces y aguas; por todas partes está provisto de frutos—cubierto de suelo rocoso y cavernas, junto con flores fragantes.

Verse 70

तत्राभिषेकं कुर्वीत अष्टभक्तोषितो नरः ॥ मोदते नन्दने दिव्ये अप्सरोभिः समन्विते

Allí, el hombre satisfecho mediante la disciplina óctuple debe realizar el rito de ablución (abhiṣeka); se regocija en el divino Nandana, acompañado de apsaras.

Verse 71

अत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं मया शृणु ॥ पश्यन्ति मनुजाः सर्वे धर्मकामाः न संशयः

Aquí, oh afortunado, escucha el prodigio que te relato: todos los hombres que anhelan el dharma lo contemplan—sin duda alguna.

Verse 72

मध्याह्ने च पुनः पूर्णश्चार्धरात्रे समो वहेत् ॥ वर्धते क्षीयते चैव यथैव च महोदधिः

Al mediodía vuelve a estar lleno, y a medianoche fluye de manera uniforme; crece y mengua, tal como el gran océano.

Verse 73

पश्येत् तु शुभकर्मा च पापकर्मा न पश्यति ॥ दृश्यते च महाभागे अस्तमेते दिवाकरे ॥

Quien obra con méritos auspiciosos puede contemplarlo; quien se entrega al mal obrar no lo contempla. Y, oh afortunado, se ve cuando el sol se pone.

Verse 74

यस्तत्र लभते पुष्पं मम मार्गानुसारकः ॥ स लभेत परां सिद्धिमेवं भूमे न संशयः ॥

Quienquiera que allí obtenga una flor—siendo seguidor de mi senda—alcanza la suprema realización; así, oh Tierra, no hay duda.

Verse 75

विष्णुसंक्रमणं नाम तस्मिन्क्षेत्रे परे मम ॥ विद्धोऽस्मि यत्र व्याधेन स्वमूर्त्तिं चास्थितः पुनः ॥

En ese supremo campo sagrado mío hay un lugar llamado «Viṣṇu-saṃkramaṇa». Allí fui herido por un cazador, y luego asumí de nuevo mi propia forma.

Verse 76

तत्र कुण्डं महाभागे मणिपूरगिरा श्रुतम् ॥ धारा चैका पतत्यत्र लाभालाभविवर्जितः ॥

Allí, oh afortunado, hay un estanque conocido con el nombre de «Maṇipūragirā». Y allí cae una sola corriente, estando (el devoto) libre de preocupación por ganancia y pérdida.

Verse 77

सूर्यलोकं समुत्सृज्य मम लोके महीयते ॥ तत्राश्चर्यं प्रवक्ष्यामि विष्णुं शत्रुगणेश्वरम् ॥

Abandonando el mundo del sol, uno es honrado en mi mundo. Allí expondré una maravilla: Viṣṇu, el señor de las huestes de adversarios.

Verse 78

पापिनां यस्तु दुर्दर्शः सुदृश्यः पुण्यचारिणाम् ॥ तस्य दक्षिणपार्श्वेन अश्वत्थो वै महाद्रुमः ॥

Aquella maravilla que a los pecadores les es difícil contemplar, la ven con claridad quienes practican el mérito. En su lado meridional se alza un aśvattha, un árbol verdaderamente grandioso.

Verse 79

चतुर्विंशतिद्वादश्यां मध्याह्ने तु दिवाकरे ॥ फलते स यथान्यायं सर्वभागवतप्रियम् ॥

En la vigésimo cuarta tithi, la Dvādaśī, al mediodía cuando el sol está en lo alto, da fruto conforme al debido orden, amado por todos los devotos del Señor.

Verse 80

उच्चश्चैव विशालश्च मनोज्ञश्चैव शीतलः ॥ ये लभन्ते फलं तत्र मम मार्गानुसारिणः ॥

Alto y amplio, agradable y fresco: quienes allí obtienen el fruto son seguidores de mi senda.

Verse 81

ते लभन्ते परां सिद्धिमेवमेतन्न संशयः ॥ तस्मिन् क्षेत्रे महाभागे तिष्ठामि चोत्तरामुखः ॥

Alcanzan la suprema siddhi; así es, sin duda. En ese sagrado kṣetra, oh afortunado, permanezco mirando hacia el norte.

Verse 82

त्रयस्तत्रैव तिष्ठामो द्वारकायां यशस्विनि ॥ तस्मिन् क्षेत्रे महाभागे त्रयो मोदामहे वयम् ॥

Los tres permanecemos allí, en verdad, en Dvārakā, oh ilustre. En ese sagrado kṣetra, oh afortunado, los tres nos regocijamos.

Verse 83

त्रिंशद्योजनविस्तारः सर्वतस्तु दिशो दश ॥ तत्र गत्वा वरारोहे ये मां द्रक्ष्यन्ति भक्तितः ॥

(Se extiende) treinta yojanas de anchura, en las diez direcciones por todas partes. Habiendo ido allí, oh de hermosas caderas, quienes me contemplen con devoción…

Verse 84

अदीर्घेणैव कालेन प्राप्नुवन्ति परां गतिम् ॥ आख्यानानां महाख्यानं शान्तीनां शान्तिरुत्तमा ॥

En no mucho tiempo, en verdad, alcanzan el destino supremo. Ésta es la gran narración entre las narraciones, la paz suprema entre los estados de paz.

Verse 85

धर्माणां परमो धर्मो द्युतिनां परमा द्युतिः ॥ लाभानां परमो लाभः क्रियाणां परमा क्रिया ॥

Entre los deberes, éste es el deber supremo; entre los esplendores, el esplendor supremo; entre las ganancias, la ganancia suprema; entre los ritos y las acciones, el acto supremo.

Verse 86

यदीच्छेत्परमां सिद्धिं मम लोकं स गच्छति ॥ य एतत्पठते भद्रे कल्यमुत्थाय मानवः ॥

Si alguien desea la siddhi suprema, va a mi mundo. Oh bienaventurada, el ser humano que recita esto al levantarse al alba (alcanza ese fruto).

Verse 87

सकुल्यास्तारितास्तेन सप्त सप्त च सप्त च ॥ एतत्ते कथितं भद्रे द्वारकायाः सुनिश्चितम् ॥

Junto con sus parientes, por él son llevados a la otra orilla: siete, y siete, y siete (generaciones). Esto te ha sido dicho, oh bienaventurada, como conclusión firme acerca de Dvārakā.

Verse 88

उचितेनोपचारेण किमन्यत्परिपृच्छति ॥

Con el debido honor y la atención apropiada, ¿qué más habría de preguntar uno?

Verse 89

श्रुतीनां परमं श्रेष्ठं तपसा च परं तपः ॥ एतन्मरणकालेऽपि मा कदाचित्तु विस्मरेत् ॥

Entre las enseñanzas reveladas, esto es la excelencia suprema; y entre las austeridades, la austeridad más alta. Aun en la hora de la muerte, que jamás se olvide esto.

Verse 90

भविष्यति वरारोहे ईश्वरः सदृशो मम ॥ दुर्वासा इति विख्यातः शपिष्यति कुलं मम ॥

Habrá, oh de bellas caderas, un señor comparable a mí, célebre como Durvāsā; él maldecirá mi linaje.

Verse 91

श्रुत्वा दुर्वाससः शापं ते च सर्वे कुमारकाः ॥ शापेन संतप्तधियो मामूचुर्भयसंयुताः ॥

Al oír la maldición de Durvāsā, todos aquellos jóvenes—con la mente abrasada por la maldición—me hablaron, dominados por el temor.

Verse 92

ते लभन्ते परां सिद्धिं मम कर्मणि संस्थिताः ॥ प्रभासमिति विख्यातं तस्मिंस्तीर्थे परे मम ॥

Quienes permanecen firmes en mi rito y disciplina alcanzan la siddhi suprema. Hay un tīrtha mío, el más excelso, conocido como Prabhāsa.

Verse 93

शक्रलोकं परित्यज्य मम लोकं स गच्छति ॥ तत्राश्चर्यं महाभागे कथ्यमानं मया शृणु ॥

Abandonando el mundo de Śakra, él va a mi morada. Ahora, oh afortunada, escucha el prodigio allí, mientras yo lo relato.

Verse 94

वारुणं लोकमुत्सृज्य मम लोके महीयते ॥ तत्राश्चर्यं प्रवक्ष्यामि हंसकुण्डे यशस्विनि ॥

Dejando atrás el reino de Varuṇa, es honrado en mi mundo. Describiré el prodigio allí, oh ilustre, en Haṃsakuṇḍa.

Verse 95

पञ्च धाराः पतन्त्यत्र मणिपूरसमाश्रिताः ॥ तत्राभिषेकं कुर्वीत पञ्चकालोषितो नरः ॥

Aquí caen cinco corrientes, vinculadas con Maṇipūra. Un hombre que haya permanecido durante cinco períodos rituales debe realizar allí el abhiṣeka (rito de baño consagratorio).

Verse 96

तत्राभिषेकं कुर्वीत षष्ठकालोषितो नरः ॥ गच्छेत्तु सोमलोकं तु कृतकृत्यो न संशयः ॥

Un hombre que haya permanecido durante seis períodos rituales debe realizar allí el abhiṣeka; irá al reino de Soma, habiendo cumplido sus fines, sin duda alguna.

Verse 97

तस्य पश्चिमपार्श्वे तु बिल्वश्चैव महाद्रुमः ॥ चतुर्विंशतिद्वादश्यां स पुष्यति च निष्कलम् ॥

En su lado occidental se alza un árbol bilva, un gran árbol en verdad. En la vigésima cuarta Dvādaśī, florece por completo y sin defecto.

Verse 98

सर्वभागवतप्रीतिं समुद्रतटमाश्रितः ॥ अहं रामेण सहितः सा चाप्येकादशी शुभा ॥

Morando en la orilla del mar, este lugar deleita a todos los devotos del Bienaventurado Señor. Yo estoy allí junto con Rāma; y esa Ekādaśī también es auspiciosa.