Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 84

पश्चिमेन स्थितं तत्र शम्भोरायतनस्य तु । स मेरोर्दक्षिणे पादे नखस्तु परिकीर्तितः

paścimena sthitaṃ tatra śambhorāyatanasya tu | sa merordakṣiṇe pāde nakhastu parikīrtitaḥ

Al oeste del santuario de Śambhu se alza allí una señal sagrada. Es celebrada como la ‘uña’ en el pie meridional del monte Meru.

पश्चिमेनto the west/by the western side
पश्चिमेन:
Karaṇa (Direction/करण)
TypeNoun
Rootपश्चिम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; दिशावाचक, करणार्थे
स्थितम्situated
स्थितम्:
Kriyā (State predicate)
TypeAdjective
Rootस्थित (कृदन्त; √स्था (धातु) + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; (अव्यक्तं विशेष्यं—स्थानम्/वस्तु)
तत्रthere
तत्र:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
शम्भोःof Śambhu
शम्भोः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootशंभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
आयतनस्यof the shrine/abode
आयतनस्य:
Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootआयतन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
तुindeed/and
तु:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
सःthat (one) / it
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
मेरोःof Meru
मेरोः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootमेरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
दक्षिणेsouthern/right
दक्षिणे:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; पादे इति विशेष्यस्य विशेषणम्
पादेon the foot
पादे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
नखःa nail (claw/fingernail)
नखः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुindeed/and
तु:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
परिकीर्तितःis declared/celebrated (as)
परिकीर्तितः:
Kriyā (Passive predicate)
TypeAdjective
Rootपरिकीर्तित (कृदन्त; √कीर्त् (धातु) + क्त, उपसर्ग: परि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कर्मणि (passive sense)

Sūta (deduced from Prabhāsa-khaṇḍa māhātmya narration style)

Tirtha: Meru-dakṣiṇa-pāda-nakha (sacred mark west of Śambhu’s shrine)

Type: kshetra

Scene: A Śiva shrine on the right; to its west a distinctive stone/mark protrudes from earth, revered as Meru’s ‘southern foot-nail’; sages point to it; the background subtly shows a visionary Meru silhouette aligning with the marker.

Ś
Śambhu
M
Meru

FAQs

Sacred sites mirror cosmic geography; local landmarks are interpreted as parts of the divine cosmic body (Meru symbolism).

A revered landmark west of Śambhu’s shrine in Prabhāsakṣetra, identified with Meru’s southern foot-nail.

No explicit rite is stated; the verse provides pilgrimage topography for locating a sanctified spot.