Adhyaya 298

Verse 1

ईश्वर उवाच । ऋषितोयापश्चिमे तु तत्र गव्यूतिमात्रतः । संगालेश्वरनामास्ति सर्वपातकनाशनः

Īśvara dijo: Al oeste de Ṛṣitoyā, a la distancia de solo un gavyūti, se halla el sagrado liṅga llamado Saṃgāleśvara, destructor de todos los pecados.

Verse 2

गुप्तस्तत्र प्रयागश्च देवो वै माधवस्तथा । जाह्नवी यमुना चैव देवी तत्र सरस्वती

Allí también hay un Prayāga oculto, y asimismo está el dios Mādhava. Están la diosa-río Jāhnavī (Gaṅgā) y Yamunā, y allí también se halla la diosa Sarasvatī.

Verse 3

अन्यानि तत्र तीर्थानि बहूनि च वरानने । स्नात्वा दृष्ट्वा पूजयित्वा मुक्तः स्यात्सर्वकिल्बिषैः

Oh de hermoso rostro, allí hay también muchos otros tīrtha sagrados. Quien se bañe, los contemple y los venere, quedará libre de toda culpa y pecado.

Verse 4

पार्वत्युवाच । कथय त्वं महेशान सर्वदेवनमस्कृत । तीर्थराजः प्रयागस्तु कथं विष्णुः सनातनः

Dijo Pārvatī: Cuéntame, oh Maheśāna, venerado por todos los dioses: ¿cómo es que Prayāga es el rey de los tīrthas, y cómo está aquí presente el eterno Viṣṇu?

Verse 5

कथं गंगा च यमुना तथा देवी सरस्वती । अन्यान्यपि बहून्येव तीर्थानि वृषभध्वज

¿Cómo están aquí Gaṅgā y Yamunā, y también la diosa Sarasvatī? Y, oh Señor del estandarte del toro, ¿cómo es que hay asimismo tantos otros tīrthas sagrados?

Verse 6

समायातानि तत्रैव संगालेश्वरसंनिधौ । संगालेशेति किं नाम ह्येतन्मे वद कौतुकम्

Allí mismo se han reunido, en la presencia de Saṃgāleśvara. ¿Y por qué se llama ‘Saṃgāleśa’? Dímelo, por mi curiosidad devota.

Verse 7

ईश्वर उवाच । पुरा वै लिंगपतने सर्वदेवसमागमे । सार्धत्रितयकोटीनि पुण्यानि सुरसुन्दरि

Īśvara dijo: Antaño, cuando el liṅga cayó y todos los dioses se congregaron—oh hermosa entre los celestiales—estaban allí tres y medio koṭi de méritos sagrados (tīrtha-puṇya).

Verse 8

तीर्थानि तीर्थराजोऽयं प्रयागः समुपस्थितः । आत्मानं गोपयामास तीर्थकोटिभिरावृतम्

Todos los tīrthas estaban presentes; y llegó también Prayāga, el rey de los tīrthas. Cubierto por koṭis de tīrthas, se ocultó a sí mismo.

Verse 9

ततस्तत्र समायाता ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः । विबुधास्तीर्थराजं तं ददृशुर्दिव्यचक्षुषा

Entonces Brahmā y Viṣṇu, junto con los demás dioses, llegaron allí; y con visión divina contemplaron a aquel rey de los tīrtha, Prayāga.

Verse 10

तीर्थकोटिभिराकीर्णं पवित्रं पापनाशनम् । लिंगस्य पतनं श्रुत्वा महादुःखेन संवृताः

Aquel lugar estaba colmado de crores de tīrtha, puro y destructor del pecado. Al oír la caída del liṅga, quedaron sobrecogidos por un gran dolor.

Verse 11

स्थिताः सर्वे तदा देवि ब्रह्माद्याः सुरसत्तमाः

Entonces, oh Diosa, todos los más excelsos dioses, encabezados por Brahmā, permanecieron allí reunidos.

Verse 12

एतस्मिन्नेव काले तु देवो रुद्रः सनातनः । निरानंदः समायातो वाक्यमेतदुवाच ह

En ese mismo momento llegó el dios eterno Rudra, privado de alegría, y pronunció estas palabras.

Verse 13

शृणुध्वं वचनं देवा ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः । ऋषिशापान्निपतितं मम लिंगमनुत्तमम् । तस्माल्लिंगं पूजयत सर्व कामार्थसिद्धये

“Escuchad mi palabra, oh dioses, guiados por Brahmā y Viṣṇu. Por la maldición de un ṛṣi, mi liṅga insuperable ha caído aquí. Por ello, venerad ese liṅga, para alcanzar todos los fines deseados y la justa prosperidad.”

Verse 14

एवमुक्त्वा महादेवो देशे तस्मिन्स्थितः प्रिये । ब्राह्मं च वैष्णवं रौद्रं तत्र कुण्डत्रयं स्मृतम्

Dicho esto, Mahādeva permaneció en aquel lugar, oh amada. Allí se recuerda una tríada de estanques sagrados: el Brāhma, el Vaiṣṇava y el Raudra.

Verse 15

चतुर्थं त्रिसंगमाख्यं नदीनां यत्र संगमः । गंगायाश्च सरस्वत्याः सूर्यपुत्र्यास्तथैव च

Un cuarto lugar sagrado es conocido como Trisaṅgama, donde confluyen los ríos: el Gaṅgā, el Sarasvatī y también la Hija del Sol (Yamunā).

Verse 16

कोटिरेका च तीर्थानां ब्रह्मकुण्डे व्यवस्थिता । तथा च वैष्णवे कुण्डे कोटिरेका प्रकीर्तिता

En el Brahmā-kuṇḍa mora una abundancia de tīrthas que excede un koṭi (un crore), más allá de toda medida; y del mismo modo, en el Vaiṣṇava-kuṇḍa se proclama también un “koṭi y más”.

Verse 17

सार्धकोटिस्तु संप्रोक्ता शिवकुण्डे प्रकीर्तिता । पश्चिमे ब्रह्मकुण्डं च पूर्वे वै वैष्णवं स्मृतम्

En el Śiva-kuṇḍa se declara un koṭi y medio (de tīrthas). El Brahmā-kuṇḍa se recuerda al occidente, y el Vaiṣṇava-kuṇḍa al oriente.

Verse 18

मध्यभागे स्थितं यच्च रुद्रकुण्डं प्रकीर्तितम् । कुण्डमध्याद्विनिर्गत्य यत्र गंगा वरानने

Y lo que está situado en el centro es proclamado como Rudra-kuṇḍa. Desde el corazón de ese estanque, oh de bello rostro, brota la Gaṅgā.

Verse 19

सूर्यपुत्र्या समेता च तत्त्रिसंगम उच्यते । अनयोरंतरे सूक्ष्मे तत्र गुप्ता सरस्वती

Unida con la Hija del Sol (Yamunā), eso se llama Trisaṅgama. Entre ambas, de modo sutil, allí permanece oculta Sarasvatī.

Verse 20

एषु सन्निहितो नित्यं प्रयागस्तीर्थनायकः । अत्रागत्य नरो यस्तु माघमासे वरानने

En estos tīrtha, Prayāga—señor de los lugares de peregrinación—mora eternamente. Quien venga aquí en el mes de Māgha, oh de bello rostro, …

Verse 21

स्नायात्प्रभातसमये मकरस्थे रवौ प्रिये । किञ्चिदभ्युदिते सूर्ये शृणु तस्य च यत्फलम्

Amada, debe uno bañarse al alba cuando el Sol está en Makara (Capricornio). Y cuando el Sol apenas se ha alzado un poco, escucha el fruto que nace de tal baño.

Verse 22

आद्येनैकेन स्नानेन पापं यन्मनसा कृतम् । व्यपोहति नरः सम्यक्छ्रद्धायुक्तो जितेन्द्रियः

Con el primer baño, el hombre—dueño de sí y lleno de fe—borra por completo el pecado cometido en la mente.

Verse 23

वाचिकं तु द्वितीयेन कायिकं तु तृतीयकात् । संसर्गजं चतुर्थेन रहस्यं पञ्चमेन तु

Con el segundo baño se borra el pecado de palabra; con el tercero, el pecado del cuerpo; con el cuarto, el pecado nacido de la compañía; y con el quinto, el pecado secreto y oculto.

Verse 24

उपपातकानि षष्ठेन स्नानेनैव व्यपोहति

Con sólo el sexto baño, los pecados secundarios (upapātaka) quedan disipados.

Verse 25

अभिषेकेण कुण्डानां सप्तकृत्वो वरानने । महांति चैव पापानि क्षाल्यंते पुरुषैः सदा

Oh de bello rostro, al realizar la ablución (abhiṣeka) en las pozas sagradas siete veces, incluso los grandes pecados son siempre lavados por los hombres.

Verse 26

यः स्नाति सकलं मासं प्रयागे गुप्तसंज्ञके । ब्रह्मादिभिर्न तद्वक्तुं शक्यते कल्पकोटिभिः

Quien se baña durante un mes entero en Prayāga, llamado ‘Gupta’, el mérito de ello no puede ser descrito plenamente ni por Brahmā y los demás dioses, aun a lo largo de crores de eones.

Verse 27

यानि कानि च तीर्थानि प्रभासे संति भामिनि । तेभ्योऽतिवल्लभं तीर्थं सर्वपापप्रणाशनम्

Oh dama resplandeciente, cualesquiera que sean los tīrthas que existen en Prabhāsa, entre ellos hay un tīrtha sumamente amado, destructor de todos los pecados.

Verse 28

एषां संरक्षणार्थाय मया वै तत्र मातरः । पूजनीयाः प्रयत्नेन नैवेद्यैर्विविधैः शुभैः

Para la protección de estos tīrthas, establecí allí a las Madres (Mātṛ); deben ser veneradas con empeño, con diversas ofrendas alimentarias (naivedya) auspiciosas.

Verse 29

कृष्णपक्षे चतुर्दश्यां श्रद्धायुक्तेन चेतसा । तासामनुचरा देवि भूतप्रेताश्च कोटिशः

Oh Diosa, en la decimocuarta luna del quincenario oscuro, con la mente colmada de fe, hay crores de bhūtas y pretas que sirven como séquito de aquellas Madres divinas.

Verse 30

तेषां भयविनाशाय ता मातॄश्च प्रपूजयेत् । अस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्महत्यां व्यपोहति

Para destruir su temor, deben ser veneradas debidamente aquellas Madres; y en este tīrtha, el hombre que se baña elimina incluso el pecado de matar a un brāhmaṇa (brahmahatyā).

Verse 31

यः कश्चित्कुरुते श्राद्धं पितॄनुद्दिश्य भक्तितः । उद्धरेच्च पितुर्वर्गं मातुर्वर्गं नरोत्तमः

Quienquiera que realice el śrāddha con devoción, dedicándolo a los Pitṛs, ese mejor de los hombres eleva y libera tanto el linaje de su padre como el linaje de su madre.

Verse 32

वृषभस्तत्र दातव्यः सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः । एवं यः कुरुते यात्रां तस्य फलमनन्तकम्

Quienes desean el fruto pleno de la peregrinación deben donar allí un toro (vṛṣabha) conforme al rito. Quien realiza la yātrā de este modo obtiene un mérito sin límite.

Verse 33

एवं गुप्तप्रयागस्य माहात्म्यं कथितं तव । श्रुत्वाभिनन्द्य पुरुषः प्राप्नुयाच्छंकरालयम्

Así te ha sido narrada la grandeza de Guptaprayāga. Quien la escucha y se regocija en ella alcanza la morada de Śaṅkara.

Verse 298

इति श्रीस्कांदेमहापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये गुप्तप्रया गमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टनवत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Así concluye el capítulo doscientos noventa y ocho, titulado “Descripción de la Grandeza de Guptaprayāga”, en el Prabhāsa Khaṇḍa—dentro del primer Prabhāsakṣetra-māhātmya—del Śrī Skanda Mahāpurāṇa, en la Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā.