Adhyaya 285

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि पुनर्न्यंकुमतीं नदीम् । तत्र कृत्वा गयाश्राद्धं गोष्पदे तीर्थ उत्तमे

Dijo Īśvara: «Luego, oh Gran Diosa, debe uno volver al río Nyaṅkumatī. Allí, en el excelente vado sagrado llamado Goṣpada, tras realizar el rito de Gayā-śrāddha para los antepasados, se alcanza gran mérito».

Verse 2

ततः पश्येद्वराहं तु तस्माद्धरिगृहं व्रजेत् । तत्र मातृस्तु संपूज्य स्नात्वा सागरसंगमे

Luego debe contemplarse a Varāha; desde allí ha de irse al santuario de Hari. Allí, tras venerar debidamente a las Diosas Madres (Mātṛ) y bañarse en la confluencia con el océano, se obtiene pureza.

Verse 3

न्यंकुमत्यर्णवोपेते ततः पूर्वमनु व्रजेत् । अगस्तेराश्रमं दिव्यं क्षुधाहरमितिस्मृतम्

Luego, cerca del lugar donde el Nyaṅkumatī se une al océano, debe avanzarse hacia el oriente y llegar al resplandeciente āśrama de Agastya, recordado como «el que aparta el hambre».

Verse 4

यत्रेल्वलं च वातापिं संहृत्य भगवान्मुनिः । मुक्त्वाऽपद्भ्यो ब्राह्मणांश्च तेभ्यः स्थानं ततो ददौ

Allí el bienaventurado sabio destruyó a Ilvala y a Vātāpi; y, tras librar a los brāhmaṇas de la calamidad, les concedió entonces una morada segura.

Verse 5

अगस्त्याश्रममेतद्धि अगस्तिप्रियमुत्तमम् । न्यंकुमत्यास्तटे रम्ये सर्वपातकनाशने

En verdad, éste es el āśrama de Agastya, supremamente querido por Agastya, en la hermosa ribera del Nyaṅkumatī, el que destruye todos los pecados.

Verse 6

देव्युवाच । अगस्तिनेह वातापिः किमर्थमुपशामितः । अत्र वै किंप्रभावश्च स दैत्यो ब्राह्मणांतकः । किमर्थं चोद्गतो मन्युरगस्तेस्तु महात्मनः

La Diosa dijo: «¿Por qué fue Vātāpi sojuzgado aquí por Agastya? ¿Qué poder singular mora en este lugar, siendo aquel demonio un matador de brāhmaṇas? ¿Y por qué causa surgió la ira en el magnánimo Agastya?»

Verse 7

ईश्वर उवाच । इल्वलो नाम दैत्येन्द्र आसीद्वै वरवर्णिनि । मणिमत्यां पुरा पुर्यां वातापिस्तस्य चानुजः

Īśvara dijo: «Oh hermosa, antaño hubo un señor de los daityas llamado Ilvala, en la ciudad de Maṇimatī; y Vātāpi era su hermano menor.»

Verse 8

स ब्राह्मणं तपोयुक्तमुवाच दितिनंदनः । पुत्र मे भगवन्नेकमिंद्रतुल्यं प्रयच्छतु

Entonces el hijo de Diti habló al brāhmaṇa dotado de austeridad: «Oh venerable Bhagavān, concédeme un solo hijo, uno igual a Indra.»

Verse 9

तस्मिन्स ब्राह्मणो नैच्छत्पुत्रं दातुं तथाविधम् । चुक्रोध दितिजस्तस्य ब्राह्मणस्य ततो भृशम्

Pero aquel brāhmaṇa no quiso conceder un hijo de tal índole. Entonces el daitya se enfureció con gran violencia contra ese brāhmaṇa.

Verse 10

प्रभासक्षेत्रमासाद्य स दैत्यः पापबुद्धिमान् । मेषरूपी च वातापिः कामरूपोऽभवत्क्षणात्

Al llegar al sagrado territorio de Prabhāsa, aquel daitya de mente pecaminosa—Vātāpi, mudador de forma a voluntad—se convirtió al instante en un carnero.

Verse 11

संस्कृत्य भोजयेत्तत्र विप्रान्स च जिघांसति । समा ह्वयति तं वाचा गतं चैव ततः क्षयम्

Allí preparaba la ofrenda y alimentaba a los brahmanes, pero su intención era matarlos. Luego lo llamaba con palabras, y la víctima iba ciertamente a la destrucción.

Verse 12

स पुनर्देहमास्थाय जीवन्स्म प्रत्यदृश्यत । ततो वातापिरपि तं छागं कृत्वा सुसंस्कृतम् । ब्राह्मणं भोजयित्वा तु पुनरेव समाह्वयत्

Él, tomando un cuerpo nuevamente, fue visto vivo una vez más. Entonces Vātāpi también, habiéndose convertido en una cabra bien preparada, y después de alimentar al brahmán, fue convocado de nuevo.

Verse 13

स तस्य पार्श्वं निर्भिद्य ब्राह्मणस्य महात्मनः । वातापिः प्रहसंस्तत्र निश्चक्राम द्विजोदरात्

Desgarrando el costado de ese brahmán de gran alma, Vātāpi —riéndose allí— brotó del vientre del nacido dos veces.

Verse 14

एवं स ब्राह्मणान्देवि भोजयित्वा पुनःपुनः । विनिर्भिद्योदरं तेषामेवं हंति द्विजान्बहून्

Así, oh Diosa, después de alimentar a los brahmanes una y otra vez, les desgarraba el vientre; de esta manera mató a muchos nacidos dos veces.

Verse 15

ततो वै ब्राह्मणाः सर्वे भयभीताः प्रदुद्रुवुः । अगस्तेराश्रमं जग्मुः कथयामासुरग्रतः

Entonces todos los brahmanes, aterrorizados por el miedo, huyeron. Fueron a la ermita de Agastya y le informaron de todo directamente.

Verse 16

भगवञ्छृणु नो वाक्यमस्माकं तु भयावहम् । निमंत्रिताः स्म सर्वे वा इल्वलेन वयं प्रभो

Oh Bienaventurado, escucha nuestras palabras, pues para nosotros están colmadas de temor. Oh Señor, todos hemos sido invitados por Ilvala.

Verse 17

अस्माकं मृत्युरूपं तद्भोजनं नास्ति संशयः । तदस्मान्रक्ष भगवन्विषण्णागतचेतसः

Ese banquete es para nosotros la muerte misma—no hay duda. Por ello, protégenos, oh Bienaventurado, pues hemos venido con el ánimo abatido por la aflicción.

Verse 18

ततः प्रभासमासाद्य यत्र तौ दैत्यपुंगवौ । ब्रह्मघ्रौ पापनिरतौ ददर्श स महामुनिः

Luego, al llegar a Prabhāsa, el campo sagrado, el gran sabio vio allí a aquellos dos, los más eminentes entre los Dānavas: matadores de brāhmaṇas, siempre entregados al pecado.

Verse 19

वातापिं संस्कृतं दृष्ट्वा मेषरूपं महासुरम् । उवाच देहि मे भोज्यं बुभुक्षा मम वर्तते

Al ver a Vātāpi preparado como alimento, aquel gran Asura en forma de carnero dijo: «Dame de comer; el hambre ha surgido en mí».

Verse 20

इत्युक्तौ स्वागतं तत्र चक्राते मुनये तदा । भगवन्भोजनं तुभ्यं दास्येऽहं बहुविस्तरम् । कियन्मानस्तवाहारस्तावन्मानं पचाम्यहम्

Dicho esto, le dieron entonces la bienvenida al sabio. «Oh venerable, te daré un banquete abundante. Sea cual sea la medida de tu apetito, en esa misma medida cocinaré».

Verse 21

अगस्त्य उवाच । अन्नं पचस्व दैत्येन्द्र किंचित्तृप्तिर्भविष्यति । एवमस्त्विति दैत्येन्द्रः पक्वमाह महामुने

Agastya dijo: «Cocina el alimento, oh señor de los Daityas; alguna satisfacción ciertamente vendrá». El caudillo daitya respondió: «Así sea», y dijo al gran sabio: «Ya está cocido».

Verse 22

आस्यतामासनमिदं भुज्यतां स्वेच्छया मुने । इत्युक्तोऽघोरमंत्रं स जपन्कल्पांतकारकम् । धुर्यासनमथासाद्य निषसाद महामुनिः

«Siéntate en este asiento, oh sabio; come a tu gusto.» Dicho esto, el gran muni—murmurando el mantra Aghora, poder que destruye incluso al fin de un eón—se acercó al asiento venerable y se sentó.

Verse 23

तं पर्यवेषद्दैत्येंद्र इल्वलः प्रहसन्निव । शतहस्तप्रमाणेन राशिमन्नस्य सोऽकरोत्

Entonces Ilvala, caudillo de los Daityas, lo atendió sonriendo como por burla; e hizo un montón de comida que medía cien manos de extensión.

Verse 24

ततो हष्टमनाऽगस्त्यः प्राग्रसत्कवलद्वयम् । रूपं कृत्वा महत्तद्वद्यद्वत्सागरशोषणे

Luego Agastya, gozoso de ánimo, tragó primero un par de bocados, asumiendo una forma inmensa, tal como cuando bebió el océano hasta agotarlo.

Verse 25

समस्तमेव तद्भोज्यं वातापिं बुभुजे ततः । भुक्तवत्यसुरो ह्वानमकरोत्तस्य इल्वलः

Después se comió por completo aquel banquete—también a Vātāpi. Cuando el asura fue devorado, Ilvala lo llamó en voz alta (para que saliera).

Verse 26

ततोऽसौ दत्तवानन्नमगस्त्यस्य महात्मनः । भस्मीचकार सर्वं स तदन्नं च सदानवम्

Entonces, una vez ofrecida la comida al magnánimo Agastya, él redujo a cenizas todo: aquel alimento y también al Dānava que estaba dentro de él.

Verse 27

इल्वलं क्रोधमुष्ट्या तु भस्मीचक्रे महामुनिः । ततो हाहारवं कृत्वा सर्वे दैत्या ननंशिरे

Luego el gran sabio, con un golpe de puño airado, redujo a cenizas a Ilvala. Entonces, clamando «¡Ay de nosotros!», todos los Daityas huyeron.

Verse 28

ततोऽगस्त्यो महातेजा आहूय द्विजपुंगवान् । तत्स्थानं च ददौ तेभ्यो दैत्य्रानां द्रव्यपूरितम्

Entonces el resplandeciente Agastya convocó a los más eminentes entre los dos veces nacidos (brāhmaṇas) y les otorgó aquel lugar, colmado de las riquezas de los demonios.

Verse 29

क्षुधा हृता ततो देवि तत्रागस्त्यस्य दानवैः । तेन क्षुधा हरंनाम स्थानमासीद्विजन्मनाम्

Oh Diosa, allí los Dānava le quitaron el hambre a Agastya; por ello, entre los dos veces nacidos aquel lugar fue llamado «Kṣudhā-hara», el «Removedor del Hambre».

Verse 30

तस्य पश्चिमभागे तु नातिदूरे व्यवस्थितम् । गंगेश्वरमिति ख्यातं गंगया यत्प्रतिष्ठितम्

En su lado occidental, no muy lejos, se alza un santuario célebre llamado Gaṅgeśvara, establecido allí por la diosa-río Gaṅgā.

Verse 31

वातापिभक्षणेपूर्वमगस्त्येन महात्मना । दैत्यसंभक्षणोत्पन्नसर्वपातकशुद्धये । समाहूता महादेवि गंगापातकनाशिनी

Antes de que el magnánimo Agastya devorara a Vātāpi, oh Gran Diosa, fue invocada Gaṅgā—destructora de los pecados—para purificar toda falta que pudiera surgir por consumir a un daitya.

Verse 32

ततो देवि समा याता गंगा पातकनाशिनी । शुद्धिं चकार तस्यर्षेस्तत्र स्थाने स्थिताऽभवत्

Entonces, oh Diosa, llegó Gaṅgā, destructora de los pecados; purificó a aquel sabio y quedó establecida en ese mismo lugar.

Verse 33

अगस्त्यस्याऽश्रमे रम्ये नृणां पापभयापहे । तत्र गंगेश्वरं दृष्ट्वा अभक्ष्योद्भवपातकात् । मुच्यते नात्र संदेहः स्नानदानजपादिना

En el deleitoso āśrama de Agastya, que disipa en los hombres el temor al pecado, al contemplar a Gaṅgeśvara uno queda libre del pecado nacido de alimentos prohibidos; no hay duda de ello, especialmente mediante el baño sagrado, la caridad, el japa y prácticas afines.

Verse 285

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमेप्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये न्यंकुमतीमाहात्म्येऽगस्त्याश्रमगंगेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चाशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Así concluye el capítulo doscientos ochenta y cinco, titulado “Descripción de la grandeza de Gaṅgeśvara en el āśrama de Agastya”, dentro del Nyaṅkumatī Māhātmya, en el Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, en el séptimo libro, el Prabhāsa Khaṇḍa, del Śrī Skanda Mahāpurāṇa (de 81.000 versos).