Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 67

Devanagari script

अद्यप्रभृति विप्रेंद्र तीर्थमेतन्महीतले । गमिष्यति परां ख्यातिं देविकातटमाश्रितम्

Transliteration

adyaprabhṛti vipreṃdra tīrthametanmahītale | gamiṣyati parāṃ khyātiṃ devikātaṭamāśritam

Translation

Desde este mismo día, oh el mejor de los brāhmaṇas, este tīrtha sobre la tierra—situado en la ribera de la Devikā—alcanzará la más alta fama.

Word by Word

• अद्यप्रभृति: from today onward
• अद्यप्रभृति: Adhikarana (Time/काल-अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय) + प्रभृति (अव्यय)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; कालवाचक अव्ययम्

• विप्रेन्द्र: O best of brāhmaṇas
• विप्रेन्द्र: Sambodhana (Vocative/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः; पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचनम्

• तीर्थम्: pilgrimage-place
• तीर्थम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्

• एतत्: this
• एतत्: Karta (Apposition/कर्ता-समाना)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; सर्वनाम

• महीतले: on the earth’s surface
• महीतले: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मही (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (महेः तलम्); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचनम्

• गमिष्यति: will attain/go to
• गमिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• पराम्: supreme/great
• पराम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्; ‘ख्याति’ इत्यस्य विशेषणम्

• ख्यातिम्: fame
• ख्यातिम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ख्याति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्

• देविकातटम्: the bank of (river) Devikā
• देविकातटम्: Karman (Object within participial qualifier)
• Type: Noun
• Root: देविका (प्रातिपदिक) + तट (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (देविकायाः तटम्); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्

• आश्रितम्: situated at/resorting to
• आश्रितम्: Karta-anvaya (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: आ-श्रि (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्; ‘तीर्थम्’ इत्यस्य विशेषणम्

Speaker

Unspecified (narrative voice within Prabhāsakṣetramāhātmya; likely a sage or deity addressing a brāhmaṇa interlocutor)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Devikā-taṭa tīrtha (within Prabhāsa)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: viprendra

Visual Art Cues

Scene: A wide riverbank vista labeled Devikā-taṭa, with pilgrims arriving; a narrator-figure gestures as if proclaiming the site’s future fame; banners/waymarkers suggest a growing pilgrimage hub.

Characters & Entities

• Devikā
• Tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha gains enduring sanctity and renown when its divine presence is recognized and upheld in dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

A tīrtha situated on the Devikā riverbank (Devikā-taṭa) within the Prabhāsa Kṣetra tradition.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed here; the verse announces the tīrtha’s future eminence.