Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

Devanagari script

प्रतिष्ठाप्य महादेवं लिंगं त्रिभुवनेश्वरम् । तं दृष्ट्वा मानवो देवि सर्वान्कामानवाप्नुयात्

Transliteration

pratiṣṭhāpya mahādevaṃ liṃgaṃ tribhuvaneśvaram | taṃ dṛṣṭvā mānavo devi sarvānkāmānavāpnuyāt

Translation

Habiendo instalado allí el liṅga de Mahādeva, Señor de los tres mundos—oh diosa—con sólo contemplarlo, el ser humano alcanza todos los fines deseados.

Word by Word

• प्रतिष्ठाप्य: having installed
• प्रतिष्ठाप्य: Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: प्रति + स्था (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having installed/established)

• महादेवम्: Mahādeva (Śiva)
• महादेवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा (पूर्वपद) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन; कर्मधारय (महान् देवः)

• लिङ्गम्: liṅga; emblem
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन; अप्पोजिशन to महादेवम्

• त्रिभुवनेश्वरम्: lord of the three worlds
• त्रिभुवनेश्वरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + भुवन (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (त्रिभुवनस्य ईश्वरः)

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having seen)

• मानवः: a man
• मानवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मानव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचन

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन; विशेषण (कामान्)

• कामान्: desires
• कामान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), बहुवचन

• अवाप्नुयात्: would obtain
• अवाप्नुयात्: Kriya (Result action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव + आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative/विधि), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Īśvara (Śiva)

Characters & Entities

• Mahādeva (Śiva)
• Liṅga
• Tribhuvaneśvara
• Vidurāśrama (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Darśana of Śiva at a consecrated liṅga is portrayed as a direct means to fulfillment, rooting worldly aims in sacred encounter.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Śiva-liṅga (Tribhuvaneśvara/Mahādeva) established at Vidurāśrama in Prabhāsa Kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅga-pratiṣṭhā (installation/consecration) and liṅga-darśana (devotional viewing).