Adhyaya 256

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि नंदादित्यं समाहितः । नंदेन स्थापितं पूर्वं तत्रैवामितबुद्धिना

Īśvara dijo: «Luego, oh gran diosa, con la mente concentrada, debe uno ir a Nandāditya, establecido antaño allí mismo por el rey Nanda, de entendimiento sin medida».

Verse 2

नंदो राजा पुरा ह्यासीत्सर्वलोकसुखप्रदः । न दुर्भिक्षं न च व्याधि नाकाले मरणं नृणाम्

«En tiempos antiguos reinó el rey Nanda, dador de dicha a todos los pueblos. No había hambre ni enfermedad, ni muerte fuera de tiempo entre los hombres».

Verse 3

तस्मिञ्छासति धर्मज्ञे न चावृष्टिकृतं भयम् । कस्यचित्त्वथ कालस्य पूर्वकर्मानुसारतः

Mientras reinaba aquel rey conocedor del dharma, no había temor causado por la sequía. Pero en cierto momento—según la maduración de las obras pasadas—surgió un cambio.

Verse 4

कुष्ठेन महता व्याप्तो वैराग्यपरमं गतः । तेन रोगाभिभूतेन देवदेवो दिवाकरः । प्रतिष्ठितो नदीतीरे स च रोगाद्विमोचितः

Aquejado por una grave lepra, alcanzó la cumbre del desapego (vairāgya). Vencido por aquella dolencia, instaló a Deva-deva, Divākara (el Sol), en la ribera de un río; y quedó liberado de la enfermedad.

Verse 5

देव्युवाच । किमसौ रोगवान्राजा सार्वभौमो महीपतिः । तस्य धर्मरतस्यापि कस्माद्रोग समुद्भवः

Dijo la Diosa: “¿Por qué ese rey soberano, señor universal y dueño de la tierra, está aquejado de enfermedad? Aun siendo devoto del dharma, ¿de qué causa ha surgido este mal?”

Verse 6

ईश्वर उवाच । एष धर्मसदाचारो नंदो राजा प्रतापवान् । व्यचरत्सर्वलोकान्स विमानवरमास्थितः

Īśvara dijo: “Este es Nanda, un rey poderoso y glorioso, de conducta recta conforme al dharma. Subido a un excelente carro celestial, recorrió todos los mundos.”

Verse 7

विमानं तस्य तुष्टेन दत्तं वै विष्णुना स्वयम् । कामगं वरवर्णेन बर्हिणेन विनादितम्

Aquel vimāna le fue dado por el propio Viṣṇu, complacido con él. Se movía adonde uno quisiera, y resonaba con el dulce clamor de un espléndido pavo real de fulgente color.

Verse 8

स कदाचिन्नृपश्रेष्ठो विचरंस्तत्र संस्थितः । गतवान्मानसं दिव्यं सरो देवगणान्वितम्

Una vez, aquel rey excelso, mientras recorría y se detenía allí, llegó al lago divino Mānasasaras, acompañado por huestes de dioses.

Verse 9

तत्रापश्यद्बृहत्पद्मं सरोमध्यगतं सितम् । तत्र चांगुष्ठमात्रं तु स्थितं पुरुषसत्तमम्

Allí vio un gran loto blanco erguido en medio del lago; y sobre él estaba el Ser Supremo, de forma apenas del tamaño de un pulgar.

Verse 10

रक्तवासोभिराच्छन्नं द्विभुजं तिग्मतेजसम् । तं दृष्ट्वा सारथिं प्राह पद्ममेतत्समाहर

Cubierto con vestiduras rojas, de dos brazos y fulgurante con aguda refulgencia; al verlo, el rey dijo a su auriga: «Trae aquí ese loto».

Verse 11

इदं तु शिरसा बिभ्रत्सर्वलोकस्य सन्निधौ । श्लाघनीयो भविष्यामि तस्मादाहर मा चिरम्

«Si lo llevo sobre mi cabeza ante todos los mundos, seré digno de alabanza. Por eso tráelo, sin demora».

Verse 12

एवमुक्तस्ततस्तेन सारथिः प्रविवेश ह । ग्रहीतुमुपचक्राम तत्पद्मं वरवर्णिनि । स्पृष्टमात्रे तदा पद्मे हुंकारः समपद्यत

Así ordenado, el auriga entró en el lago y comenzó a tomar aquel loto, oh hermosa. Pero en el instante mismo de tocarlo, resonó un terrible «huṃ».

Verse 13

राजा च तत्क्षणात्तेन शब्देन समजायत । कुष्ठी विगतवर्णश्च बलवीर्यविवर्जितः

Y en ese mismo instante, por aquel sonido, el rey quedó afligido: atacado por la lepra, su tez arruinada y privado de fuerza y vigor.

Verse 14

तथागतमथात्मानं दृष्ट्वा स पुरुषर्षभः । तस्थौ तत्रैव शोकार्तः किमेतदिति चिंतयन्

Al verse en tal estado, aquel toro entre los hombres se quedó allí, abrumado por el dolor, reflexionando: "¿Qué es esto que ha sucedido?"

Verse 15

तस्य चिंतयतो धीमानाजगाम महातपाः । वसिष्ठो ब्रह्मपुत्रस्तु स तं पप्रच्छ पार्थिवः

Mientras el sabio rey estaba absorto en pensamientos ansiosos, el gran asceta Vasiṣṭha, hijo de Brahmā, se acercó a él. Al verlo, el gobernante interrogó al sabio.

Verse 16

एष मे भगवञ्जातो देहस्यास्य विपर्ययः । कुष्ठरोगाभिभूतात्मा नाहं जीवितुमुत्सहे

"Oh Bendito, este cuerpo mío ha caído en una terrible reversión. Abrumado por la lepra, mi espíritu está destrozado; ya no tengo voluntad de vivir."

Verse 17

उपायं ब्रूहि मे ब्रह्मन्व्याधितस्य चिकित्सितम् । उताहो व्रतमन्यद्वा दानं यज्ञमथापि वा

"Oh Brahmán, dime el medio, el remedio adecuado para un afligido. ¿O es algún voto, u otra observancia, o caridad, o incluso un sacrificio?"

Verse 18

वसिष्ठ उवाच । एतद्ब्रह्मोद्भवं नाम पद्मं त्रैलोक्यविश्रुतम् । दृष्टमात्रेण चानेन दृष्टाः स्युः सर्व देवताः

Dijo Vasiṣṭha: «Éste es el loto llamado “Brahmodbhava”, célebre en los tres mundos. Con sólo contemplarlo, se considera que se han contemplado todas las deidades».

Verse 19

एतद्धि दृश्यते धन्यैः पद्मं कैः क्वापि पार्थिव । एतस्मिन्दृष्टमात्रे तु यो जलं विशते नरः

«En verdad, oh Rey, este loto sólo lo ven los afortunados: muy rara vez, alguien, en algún lugar. Y el hombre que, con sólo verlo, entra en el agua…»

Verse 20

सर्वपापविनिर्मुक्तः पदं निर्वाण माप्नुयात् । एष दृष्ट्वा तु ते सूतो हर्तुं तोये प्रविष्टवान्

«…queda libre de todos los pecados y alcanza el estado de nirvāṇa. Y tu auriga —tras verlo— entró en el agua con la intención de tomar (el loto).»

Verse 21

तव वाक्येन राजेंद्र मृतोऽसौ रोगवान्भवेत् । ब्रह्मपुत्रोऽप्यहं तेन पश्यामि परमेश्वरम्

«Por tu mandato, oh señor de reyes, él quedaría como muerto, cayendo enfermo. Y, sin embargo, por ese mismo poder sagrado, aun yo —aunque hijo de Brahmā— contemplo al Señor Supremo.»

Verse 22

अहन्यहनि चागच्छंस्त्वं पुनर्दृष्टवानसि । वांछंति देवता नित्यममुं हृदि मनोरथम्

«Al venir día tras día, has vuelto a obtener su visión. Los dioses, en su corazón, anhelan constantemente este mismo deseo amado.»

Verse 23

मानसे ब्रह्मपद्मं तु दृष्ट्वा स्नात्वा कदा वयम् । प्राप्स्यामः परमं ब्रह्म यद्गत्वा न पुनर्भवेत्

¿Cuándo contemplaremos el loto de Brahmā en Mānasa, nos bañaremos allí y alcanzaremos al Brahman Supremo—adonde, una vez llegado, no hay nuevo nacimiento?

Verse 24

इदं च कारणं भूयो द्वितीयं शृणु पार्थिव । कुष्ठस्य यत्त्वया प्राप्तं हर्तुकामेन पंकजम्

Y escucha, oh Rey, también una segunda causa: fue por la lepra que llegaste a esto—cuando, deseando tomar el loto, te acercaste a él.

Verse 25

प्रद्योतनस्तु गर्भेऽस्मिन्स्वयमेव व्यवस्थितः । तवैषा बुद्धिरभवद्दृष्ट्वेदं वरपंकजम्

Pradyotana mismo está establecido por su propia voluntad en este vientre. Al ver este loto excelso, surgió en ti esta comprensión.

Verse 26

धारयामि शिरस्येनं लोकमध्ये विभूषणम् । इदं चिन्तयतः पापमेवं देवेन दर्शितम्

Lo llevaré sobre mi cabeza como ornamento en medio del mundo. Así ha revelado la deidad el pecado que inquietaba mi mente.

Verse 27

ततः सर्वप्रयत्नेन तमाराधय भास्करम् । प्रसादाद्देवदेवस्य मोक्ष्यसे नात्र संशयः

Por tanto, con todo empeño, adora a Bhāskara (el Sol). Por la gracia del Dios de los dioses, serás liberado; de ello no hay duda.

Verse 28

प्रभासं गच्छ राजेंद्र तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । तत्र सिद्धिर्भवेच्छीघ्रमार्त्तानां प्राणिनां भुवि

Ve a Prabhāsa, oh señor de los reyes, el tīrtha célebre en los tres mundos. Allí, en la tierra, los seres afligidos alcanzan pronto el logro y el alivio.

Verse 29

ईश्वर उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा वसिष्ठस्य महात्मनः । प्रभासं क्षेत्रमासाद्य माहेश्वर्यास्तटे शुभे

Īśvara dijo: Al oír aquellas palabras del magnánimo Vasiṣṭha, llegó al campo sagrado de Prabhāsa, a la auspiciosa ribera de Māheśvarī.

Verse 30

नंदादित्यं प्रतिष्ठाप्य गंधधूपानुलेपनैः । पूजयामास तं देवि पुष्पैरुच्चावचैस्तथा

Tras instalar a Nandāditya, oh Diosa, lo adoró con fragancias, incienso y ungüentos, y también con flores de muchas clases.

Verse 31

तस्य तुष्टो दिवानाथो वरदोऽहमथाब्रवीत्

Complacido con él, el Señor del Día (el Sol) habló entonces: «Yo soy el otorgador de dones».

Verse 32

नन्द उवाच । कुष्ठेन महता व्याप्तं पश्य मां सुरसत्तम । यथाऽयं नाशमायाति तथा कुरु दिवाकर

Nanda dijo: Mírame, oh el mejor de los dioses: estoy invadido por una terrible lepra. Oh Divākara, haz que esta enfermedad sea destruida.

Verse 33

सान्निध्यं कुरु देवेश स्थानेऽस्मिन्नित्यदा विभो

Oh Señor de los dioses, oh Poderoso: concédenos tu presencia permanente en este lugar, por siempre.

Verse 34

सूर्य उवाच । नीरोगस्त्वं महाराज सद्य एव भविष्यसि । अत्र ये मां समागत्य द्रक्ष्यंति च नरा भुवि

Dijo Sūrya: Oh gran rey, hoy mismo quedarás libre de enfermedad. Y aquellos hombres en la tierra que vengan aquí y me contemplen…

Verse 35

सप्तम्यां सूर्यवारेण यास्यंति परमां गतिम् । अत्र मे सूर्यवारेण सांनिध्यं सप्तमीदिने । भविष्यति न संदेहो गमिष्ये त्वं सुखी भव

En la Saptamī, cuando coincide con el domingo, alcanzan la meta suprema. En ese día de Saptamī, si es domingo, mi presencia estará aquí ciertamente—sin duda alguna. Yo partiré; tú permanece dichoso.

Verse 36

एवमुक्त्वा सहस्रांशुस्तत्रैवांतरधीयत

Dicho esto, Sahasrāṃśu (el Sol de mil rayos) desapareció allí mismo.

Verse 37

नीरोगत्वमवा प्यासौ कृत्वा राज्यमनुत्तमम् । जगाम परमं स्थानं यत्र देवो दिवाकरः । तस्मिंस्तीर्थे नरः स्नात्वा कृत्वा श्राद्धं प्रयत्नतः

Habiendo alcanzado la salud sin enfermedad y establecido un reino sin igual, fue a la morada suprema donde reside el dios Divākara (el Sol). En ese tīrtha sagrado, cuando un hombre se baña y realiza el śrāddha con esmero…

Verse 38

नंदादित्यं पुनर्दृष्ट्वा न पुनर्मर्त्त्यतां व्रजेत । प्रदद्यात्कपिलां तत्र ब्राह्मणे वेदपारगे

Habiendo vuelto a contemplar a Nandāditya, no debe uno retornar a la condición mortal. Allí debe ofrecerse en dádiva una vaca leonada (kapilā) a un brāhmaṇa versado en los Vedas.

Verse 39

अहोरात्रोषितो भूत्वा घृतधेनुमथापि वा । न तस्य गुणितुं शक्या संख्या पुण्यस्य केनचित्

Aunque uno permanezca allí un día y una noche completos —o incluso ofrezca una vaca que da ghee— nadie puede calcular la medida del mérito obtenido.

Verse 40

इत्येवं देवदेवस्य माहात्म्यं दीप्तदीधितेः । कथितं तव सुश्रोणि सर्वपापप्रणाशनम्

Así, oh de caderas hermosas, te ha sido narrada la grandeza del Dios de los dioses, el de fulgor resplandeciente; ella destruye todos los pecados.

Verse 256

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये नन्दादित्यमाहात्म्यवर्णनंनाम षट्पञ्चाशदुत्तरद्विशततमो ऽध्यायः

Así concluye el capítulo doscientos cincuenta y seis, llamado «Descripción de la Gloria de Nandāditya», en el Prabhāsa Khaṇḍa, dentro de la sección Prabhāsa-kṣetra Māhātmya, del Śrī Skanda Mahāpurāṇa en la Ekāśītisāhasrī Saṃhitā.