Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 27

Devanagari script

यस्य धर्मार्थमप्यर्थास्तस्यापि न हि दृश्यते । प्रक्षालनाद्धि पंकस्य दूरादस्पर्शनं वरम्

Transliteration

yasya dharmārthamapyarthāstasyāpi na hi dṛśyate | prakṣālanāddhi paṃkasya dūrādasparśanaṃ varam

Translation

Aun para quien afirma que la riqueza es para el dharma, no se ve seguridad alguna. Mejor que lavar el barro es no tocarlo desde lejos.

Word by Word

• यस्य: whose
• यस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)

• धर्मार्थम्: for dharma (righteousness)
• धर्मार्थम्: Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; चतुर्थी-तत्पुरुषार्थे द्वितीया (धर्माय अर्थः) = ‘for dharma’

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अपि-शब्द (particle: even)

• अर्थाः: wealth; riches
• अर्थाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम

• अपि: even; also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अपि-शब्द (particle: even/also)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negation)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: हेतौ/निश्चयार्थक-अव्यय (particle)

• दृश्यते: is seen; is found
• दृश्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)

• प्रक्षालनात्: than washing
• प्रक्षालनात्: Apadana (Ablative/अपादान)
• Type: Noun
• Root: प्र + क्षल् (धातु) + अन (प्रत्यय) → प्रक्षालन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; अपादान/तुलनार्थ

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle)

• पङ्कस्य: of mud
• पङ्कस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पङ्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन

• दूरात्: from a distance
• दूरात्: Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दूर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; अव्ययीभावार्थे (as ‘from afar’)

• अस्पर्शनम्: not touching; avoidance of contact
• अस्पर्शनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्पर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; भाववाचक

• वरम्: better
• वरम्: Pradhana (Predicate/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विधेय-विशेषण (predicative)

Speaker

Kaśyapa (continuing the discourse)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A teacher shows two paths: one person steps into mud then washes; another walks around it untouched. The mud is labeled ‘artha’ and the clean path ‘dharma/śreyas’. Coastal Prabhāsa and pilgrims frame the moral tableau.

Characters & Entities

• Kaśyapa
• Dharma
• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Good intentions do not remove the spiritual risk of attachment; avoidance is safer than later purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, where dharmic discernment is taught as part of its Māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual; it uses a purity analogy to recommend preemptive restraint.