Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 51

Devanagari script

सावित्रीं प्राह शिरसो वेदना मां प्रबाधते । तवोत्संगे क्षणं तावत्स्वप्तुमिच्छामि सुन्दरि

Transliteration

sāvitrīṃ prāha śiraso vedanā māṃ prabādhate | tavotsaṃge kṣaṇaṃ tāvatsvaptumicchāmi sundari

Translation

Dijo a Sāvitrī: «Un dolor en la cabeza me atormenta. Oh hermosa, deseo dormir sólo un instante en tu regazo».

Word by Word

• सावित्रीम्: Sāvitrī
• सावित्रीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सावित्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• प्राह: said
• प्राह: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + अह् (धातु)
• Form: लिट् (perfect); परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• शिरसः: of (my) head
• शिरसः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शिरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• वेदना: pain
• वेदना: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वेदना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• माम्: me
• माम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन

• प्रबाधते: afflicts, troubles
• प्रबाधते: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + बाध् (धातु)
• Form: लट् (present); आत्मनेपद; प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• उत्सङ्गे: in (your) lap
• उत्सङ्गे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उत्सङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन

• क्षणम्: for a moment
• क्षणम्: Karma (Extent/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; कालपरिमाण (for a moment)

• तावत्: just so long
• तावत्: Sambandha (Modifier/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तावत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
• Form: अव्यय; परिमाण/अवधि (so long/just that much)

• स्वप्तुम्: to sleep
• स्वप्तुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: स्वप् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्यय (infinitive); 'to sleep'

• इच्छामि: I wish
• इच्छामि: Kriya (Main action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इष् (धातु)
• Form: लट् (present); परस्मैपद; उत्तमपुरुष (1st), एकवचन

• सुन्दरि: O beautiful one
• सुन्दरि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सुन्दरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन

Speaker

Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A weary, noble man requests a moment’s sleep in Sāvitrī’s lap; the scene is intimate yet charged with impending revelation, set in a sacred coastal landscape of Prabhāsa.

Characters & Entities

• Satyavān
• Sāvitrī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is also tenderness and duty—Sāvitrī’s loving steadiness becomes the vessel through which higher righteousness will act.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The passage belongs to the Prabhāsa-kṣetra-māhātmya context, where sacred storytelling supports the glory of Prabhāsa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual is prescribed; the verse presents an intimate moment preceding the decisive dharmic event.