Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

Devanagari script

ऋद्धियुक्ते पुरे तस्मिन्नित्यं धर्मानुसेविते । शिवरात्र्यां गतो राज्ञि तिथीनामुत्तमा तिथिः

Transliteration

ṛddhiyukte pure tasminnityaṃ dharmānusevite | śivarātryāṃ gato rājñi tithīnāmuttamā tithiḥ

Translation

Oh reina, en aquella ciudad colmada de prosperidad, donde el dharma se practica sin cesar, llegó la Śivarātri—suprema entre los días lunares (tithi).

Word by Word

• ऋद्धियुक्ते: endowed with prosperity
• ऋद्धियुक्ते: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ऋद्धि + युक्त (प्रातिपदिक; समास/कृदन्ताधारित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषभावः (ऋद्ध्या युक्तम्/ऋद्धेः युक्तम्) विशेषणम् (पुरे)

• पुरे: in the city
• पुरे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पुर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, सप्तमी (7th), एकवचन

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभावेन क्रियाविशेषण-प्रयोगः (adverbial accusative)

• धर्म: dharma, righteousness
• धर्म: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; उपपद-सम्बन्धेन (अनुसेविते)

• अनुसेविते: practised/served (dharma)
• अनुसेविते: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनु + सेव् (धातु) → अनुसेवित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषणम् (पुरे/तस्मिन्)

• शिवरात्र्याम्: on Śivarātri
• शिवरात्र्याम्: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शिव + रात्रि (प्रातिपदिक; समास)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शिवस्य रात्रिः)

• गतः: gone, having gone
• गतः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृविशेषणम् (राज्ञि/राजा)

• राज्ञि: O king
• राज्ञि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; संबोधन/सम्बोधनार्थे (O king) इति प्रायः; रूपं 'राजन्' शब्दस्य सप्तमी एकवचन

• तिथीनाम्: of the lunar days
• तिथीनाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तिथि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन

• उत्तमा: best
• उत्तमा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (तिथिः)

• तिथिः: (is) the lunar day
• तिथिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तिथि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Speaker

Sudarśana (continuing narration to the queen)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Rājñī (queen)

Visual Art Cues

Scene: A prosperous, dharma-abiding sacred city at dusk as the auspicious Śivarātri arrives; pilgrims begin to gather, lamps appear, and the atmosphere turns solemn and devotional.

Characters & Entities

• Śivarātri
• Prabhāsa (context)
• Queen (Sunandā)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śivarātri is elevated as a foremost sacred time; aligning one’s life with dharma and sacred calendrical moments is praised as a path to merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse continues the Prabhāsa-kṣetra setting, describing a dharma-filled, prosperous city in that sacred region.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, honoring Śivarātri as a supreme tithi—supporting the observance of the Śivarātri-vrata described in context.