Adhyaya 34

Verse 1

श्रीप्रह्लाद उवाच । एवमद्भुतमाहात्म्यं द्वारकायां मुनीश्वराः । सर्वेषां क्षेत्रतीर्थानां महापापविदारक्म्

Dijo Śrī Prahlāda: ¡Oh señores entre los sabios! Tal es la maravillosa grandeza de Dvārakā: un poder que despedaza los grandes pecados y la esencia misma de todos los sagrados kṣetras y tīrthas.

Verse 2

वर्णानामश्रमाणां च पतितानां विशेषतः । महापापहरं प्रोक्तं महापुण्यविवर्द्धनं

(Su grandeza) se proclama como removedora de grandes pecados y acrecentadora de gran mérito—para gentes de todas las varṇas y de todos los āśramas, y en especial para quienes han caído de la recta conducta.

Verse 3

अत्युग्रपापराशीनां दाहस्थानं यथा स्मृतम् । द्वारकागमनं विप्राः किं पुनर्द्वारकास्थितिः

Oh brāhmanes, aun el solo viaje a Dvārakā es recordado como un “lugar de combustión” para montones de pecados sumamente feroces; ¡cuánto más, entonces, morar en Dvārakā!

Verse 4

विशेषेण तु विप्रेन्द्राः कन्याराशिस्थिते गुरौ । ब्रह्मादयोपि दृश्यंते यत्र तीर्थैश्च संयुताः

Pero en especial, oh los mejores de los brāhmanes, cuando Guru (Júpiter) está en Virgo: allí, en Dvārakā, junto con los tīrthas, se ven incluso a Brahmā y a los demás dioses.

Verse 5

प्रतिवर्षं प्रकुर्वंति द्वारकागमनं नराः । तेषां पादरजः स्पृष्ट्वा दिवं यांति च पापिनः

Año tras año los hombres emprenden la peregrinación a Dvārakā. Incluso los pecadores, al ser tocados por el polvo de sus pies, alcanzan el cielo.

Verse 6

गोमती नीरपूतानां कृष्णवक्त्रावलोकिनाम् । दर्शनात्पातकं तेषां याति जन्मशतार्जितम्

Para quienes han sido purificados por las aguas del Gomati y para quienes contemplan el rostro de Kṛṣṇa, el pecado acumulado durante cien nacimientos se desvanece con esa sola visión.

Verse 7

इतिहासेन पूर्वोक्तं श्रूयतां मुनिपुङ्गवाः । दिलीपवसिष्ठ संवादे परमाश्चर्य्यवर्द्धनम्

Oh los mejores de los sabios, escuchad lo que antes fue dicho como relato antiguo: un episodio del diálogo entre Dilīpa y Vasiṣṭha, maravilloso y cada vez más asombroso.

Verse 8

काश्यां तु वज्रलेपो हि क्षेत्र एकत्र नश्यति । यातुर्दर्शनतः श्रुत्वा दिलीपो वाक्यमब्रवीत्

En Kāśī, en verdad, el terrible “vajralepa” se destruye en ese único kṣetra sagrado. Al oírlo por el testimonio de un viajero, el rey Dilīpa pronunció estas palabras.

Verse 9

दिलीप उवाच । वज्रलेपश्च काश्यां तु घोरो यत्र विनश्यति । कृत्स्नशोऽथ महापुण्यं प्राप्यं यत्र तदस्ति किम्

Dijo Dilīpa: «Si en Kāśī se destruye ese pavoroso vajralepa, ¿cuál es entonces ese lugar donde se obtiene, en plenitud, el gran mérito?»

Verse 10

न प्ररोहंति पापानि यस्मिन्क्षेत्रे द्विजोत्तम । तत्क्षेत्रं कथ्यतां पुण्यं यत्र पापं प्रणश्यति

Oh, el mejor de los nacidos dos veces, háblame de ese santo kṣetra en el que los pecados no vuelven a brotar: de ese lugar sagrado donde el pecado perece por completo.

Verse 11

वसिष्ठ उवाच । आसीत्काश्यां पुरा कश्चित्त्रिदण्डी मोक्षधर्मवित् । जपन्दशाश्वेमेधे तु गायत्रीं च समाहितः

Vasiṣṭha dijo: «Antaño, en Kāśī vivía un tridaṇḍin, conocedor del dharma de la liberación. Con la mente recogida, recitaba la Gāyatrī, cuyo mérito equivale a diez sacrificios Aśvamedha.»

Verse 12

तत्र काचित्समायाता युवती गजगामिनी । तीरे संस्थाप्य वासांसि गंगायाः श्रमशान्तये । प्रविष्टा च जले नग्ना जलक्रीडां चकार ह

Allí llegó una joven, de andar majestuoso como el de un elefante. Dejando sus vestidos en la orilla del Gaṅgā para aliviar el cansancio, entró desnuda en el agua y se puso a jugar en el río.

Verse 13

नग्नां तां क्रीडतीं वीक्ष्य यतिर्मदनपूरितः । दैवाग्निभ्रंशितो मार्गात्सहसा च विमोहितः

Al verla desnuda y jugando, el asceta se llenó de deseo. De pronto, como arrojado del sendero por el fuego del destino, cayó en la ilusión y el extravío.

Verse 14

मनसा कामयामास साऽपि तं तरुणं यतिम् । तयोश्च संगतिस्तत्र संजाता पापकर्मणोः

Él la deseó en su mente, y ella también deseó a aquel joven asceta. Así surgió su unión allí, nacida de la acción pecaminosa de ambos.

Verse 15

तया विमोहितः सद्यस्तामेवानुससार सः । तत्प्रीत्यै चार्जयामास धनमन्यायतस्तदा

Hechizado por ella, al instante la siguió a ella sola; y para ganar su complacencia, entonces acumuló riquezas por medios injustos.

Verse 16

वाराणस्यां हि न त्यक्तश्चंडालस्य प्रतिग्रहः । स्नानहीनः सदा पापी रात्रौ चौर्य्येण वर्त्तते

En Vārāṇasī, en verdad, no dejó de aceptar dádivas de un Caṇḍāla. Sin baño sagrado, siempre pecador, vivía del robo durante la noche.

Verse 17

कस्मिंश्चित्समये पापी मांसार्थी तु वनं गतः । ददर्श प्रमदां तत्र मातंगीं मदिरेक्षणाम्

En cierto momento, aquel pecador, deseoso de carne, fue al bosque. Allí vio a una joven, una Mātaṅgī, de ojos embriagadores.

Verse 18

तस्याः प्रथमतारुण्यं दृष्ट्वा गर्वेण पाप्मना । वनेऽथ निर्जने तत्र मातंगीसंगमेयिवान्

Al ver el primer florecer de su juventud, movido por un orgullo pecaminoso, fue entonces a aquel bosque solitario y buscó unirse con la mujer Mātaṅgī.

Verse 19

तया सहान्नपानादि कृतवान्पापमोहितः । अश्नाति सुरया पंकं गोमांसं पापलंपटः

Cegado por el pecado, comió y bebió con ella; ávido de maldad, consumió comida inmunda con licor, e incluso carne de vaca.

Verse 20

तद्गृहे निधनं प्राप्तः पापात्मा सर्वभक्षकः । वाराणसीप्रभावेन न प्राप्तो नरकं तदा

En su casa halló la muerte—pecador que devoraba de todo; pero por la potencia espiritual de Vārāṇasī, entonces no cayó en el infierno.

Verse 21

किं तु तत्र कृतं पापं वज्रलेपं सुदारुणम् । शूद्रीसंपर्क पापेन जातोऽसौ क्रूरयोनिषु

Pero el pecado cometido allí fue como un recubrimiento de rayo, durísimo y terrible; por el pecado de una unión impropia con una mujer Śūdrī, nació en vientres crueles.

Verse 22

वृको व्याघ्रोरगः श्वानः शृगालः सूकरोऽभवत् । दुरंतां यातनां प्राप्तः शमलेशं न विन्दति

Se volvió lobo, tigre, serpiente, perro, chacal y jabalí; padeciendo tormento sin fin, no halló ni la más leve paz.

Verse 23

एवं जन्मसहस्रैस्तु न तस्य पापकर्मणः । मातंग्या संगजं पापं व्यनश्यत युगायुतैः

Así, incluso a través de miles de nacimientos, el pecado nacido de su asociación con la Mātaṅgī no pereció ni en diez mil eras.

Verse 24

ततोऽसौ सप्तमे जातः शशकश्चैव जन्मनि । ततोऽसौ राक्षसो जातः पापात्मा सर्वभक्षकः

Luego, en el séptimo nacimiento, nació como una liebre; después nació como un Rākṣasa, de naturaleza pecaminosa y devorador de todo.

Verse 25

प्राणिनो भक्षयन्सर्वान्संप्राप्तो विंध्यपर्वते । अस्मादनन्तरं भाव्यं कृकलासत्वमद्भुतम्

Devorando a todo ser viviente, llegó a la montaña Vindhya. Inmediatamente después de esto, estaba destinado un cambio asombroso: se convertiría en un lagarto.

Verse 26

शूद्रीसंगजपापेन भाव्यं च कृमियोनिना । मातंगीसंगमे प्रोक्तं फलं ह्यतिजुगुप्सितम्

Por el pecado nacido de consorciar con una Śūdrī, estaba destinado a nacer en el vientre de un gusano. El resultado declarado para la unión con una Mātaṅgī se dice que es extremadamente repulsivo.

Verse 27

युगायुतं सहस्रैस्तु भोक्ष्यमाणं सुदारुणम् । अत्याश्चर्य्यमभूत्तत्र दिलीप श्रूयतां महत्

Durante miles de yugas debía soportar ese tormento, ciertamente espantoso. Sin embargo, ocurrió allí una gran maravilla; oh Dilīpa, escúchalo.

Verse 28

आलोकितं च विंध्याद्रौ सर्वेषां विस्मयास्पदम् । दृष्ट्वा द्वारावतीं कश्चित्कृष्णवक्त्रं सुशोभनम्

En el monte Vindhya se manifestó una visión que fue maravilla para todos: alguien contempló Dvārāvatī y el hermosísimo rostro del Señor Kṛṣṇa.

Verse 29

गोमतीनीरपूतस्तु विंध्यं प्राप्तः स पांथिकः । मात्रां कृष्णप्रसादस्य स्कन्धे कृत्वा प्रहर्षितः

Purificado por las aguas del Gomati, aquel viajero llegó al Vindhya. Llevando sobre el hombro una porción del prasāda de Kṛṣṇa, rebosaba de júbilo.

Verse 30

प्रयास्यन्स्वगृहं तत्र ददर्श पथि राक्षसम् । द्रुतं च क्रूरकर्माणं दृष्ट्वा भक्षितुमागतम्

Al emprender el camino hacia su hogar, vio en la senda a un Rākṣasa—rápido y cruel en sus actos—que venía a devorarlo.

Verse 31

तस्य दर्शनमात्रेण वज्रलेपः सुदारुणः । वाराणसीसमुद्भूतो भस्मसादभवत्क्षणात्

Con sólo verlo, aquel terriblemente duro, ‘revestido de vajra’—surgido de Vārāṇasī—quedó reducido a cenizas en un instante.

Verse 32

जन्मकोटिशतेनापि यो न शक्यो व्यपोहितुम् । तत्पापपर्वतान्मुक्तः कृष्णपांथिकदर्शनात्

Aquel pecado que no podía ser borrado ni en cien crores de nacimientos—de esa montaña de culpas quedó libre al contemplar al viajero devoto de Kṛṣṇa.

Verse 33

दग्धेऽथ क्रूरभावे तु घनमुक्तो यथा शशी । रेजे पुण्यप्रकाशेन कृष्णपांथिकदर्शनात्

Cuando su cruel disposición fue consumida, resplandeció—como la luna liberada de las nubes—con la luz del mérito, por el darśana del peregrino devoto de Kṛṣṇa.

Verse 34

ततोऽभिमुखमभ्येत्य द्वारकापथिकं मुदा । ननाम श्रद्धया भूमौ तद्दर्शनमहोत्सवः

Entonces, acercándose de frente con alegría, se postró en tierra con fe ante el viajero que iba hacia Dvārakā, celebrando aquel darśana como un gran festival.

Verse 35

नत्वाऽथ विस्मितः प्राह अहोऽद्य तव दर्शनात् । गतो घोरतमो भावः प्राप्ता संसिद्धिरुत्तमा

Tras postrarse, dijo maravillado: “¡Ah! Hoy, con sólo verte, se ha ido mi disposición más terrible, y he alcanzado la suprema realización espiritual.”

Verse 36

कस्मात्त्वमागतो भद्र प्रभावः कीदृशस्तव । वज्रलेपस्तु काश्यां वै दग्धस्ते दर्शनादनु

“¿De dónde has venido, oh noble, y qué clase de poder es el tuyo? Pues en Kāśī, el ‘vajra-lepa’ fue en verdad consumido después de tu sola visión.”

Verse 37

वसिष्ठ उवाच । इत्येवं राक्षसेनोक्तं श्रुत्वा कृष्णस्य पांथिकः । विस्मयं परमापन्नः प्राह तं हर्षमानसः

Dijo Vasiṣṭha: Al oír al rākṣasa hablar así, el peregrino de Kṛṣṇa, lleno de asombro y con el corazón gozoso, le respondió.

Verse 38

पांथिक उवाच । श्रीमद्द्वारवतीं दृष्ट्वा ह्यागतोऽस्म्यत्र राक्षस । वज्रलेपहरोऽस्माकं प्रभावः कृष्णदर्शनात्

El peregrino dijo: «Oh rākṣasa, tras contemplar la gloriosa Dvāravatī (Dvārakā), he venido aquí. Nuestro poder—nacido del darśana de Kṛṣṇa—disipa la aflicción llamada “vajra-lepa”.»

Verse 39

गोमत्यां यः सकृत्स्नात्वा पश्येत्कृष्णमुखांबुजम् । सर्वानुद्धरते पापादपि त्रैलाक्यदाहकात्

Quien se bañe siquiera una vez en el Gomatī y contemple el rostro de Kṛṣṇa, semejante a un loto, libra a todos del pecado, incluso de los que abrasan los tres mundos.

Verse 40

वसिष्ठ उवाच । इत्युक्तो राक्षसो हृष्टः शुद्धात्मा भक्तिसंयुतः । नत्वा प्रदक्षिणं कृत्वा संप्राप्तो द्वारकां तदा

Vasiṣṭha dijo: Así interpelado, el rākṣasa se llenó de gozo—purificado en su alma y colmado de bhakti. Inclinándose y dando la pradakṣiṇā en reverencia, llegó entonces a Dvārakā.

Verse 41

गोमत्यां स तनुं त्यक्त्वा प्राप्तोऽसौ वैष्णवं पदम् । स्तूयमानः सुरेशानैर्गधर्वैः पुष्पवृष्टिभिः

Allí, en el Gomatī, dejando su cuerpo, alcanzó el estado vaiṣṇava. Fue alabado por los señores de los dioses y por los gandharvas, en medio de lluvias de flores.

Verse 42

इत्थं महाप्रभावो हि द्वारकायाः प्रकीर्त्तितः । न प्ररोहंति पापानि यस्याः पांथिकदर्शनात् । द्वारकायां तु किं वाच्यं न प्ररोहंति पातकम्

Así se ha proclamado la gran gloria de Dvārakā: en ese ámbito, los pecados no echan raíz ni siquiera con solo ver a su peregrino. ¿Qué más decir de la propia Dvārakā? Allí la falta no brota en absoluto.

Verse 43

इत्येतत्कथितं राजन्यत्पृष्टोहं त्वयाऽनघ । सर्वक्षेत्रोत्तमं क्षेत्रं वज्रलेपविनाशनम्

Oh rey, oh intachable: así te he dicho lo que me preguntaste. Este kṣetra es el mejor de todos los campos sagrados, el que destruye la aflicción llamada ‘vajra-lepa’.

Verse 44

श्रीप्रह्लाद उवाच । वसिष्ठेनोदितं श्रुत्वा दिलीपो हृष्ट मानसः । द्वारकां क्षेत्रराजं तं ज्ञात्वा च विस्मयं ययौ

Dijo Śrī Prahlāda: Al oír lo enseñado por Vasiṣṭha, Dilīpa se alegró en su corazón; y al saber que Dvārakā es el rey de los lugares sagrados, quedó colmado de asombro.

Verse 45

ययौ द्वारवतीं हृष्टो देवदेवस्य सादरम् । कृष्णं दृष्ट्वा परां सिद्धिं संप्राप्तो देवमंदिरे

Lleno de gozo, fue con reverente devoción a Dvāravatī, morada del Dios de los dioses. Al contemplar a Kṛṣṇa en el templo, alcanzó la perfección suprema y llegó al santuario divino.