Adhyaya 32

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । नारदस्त्वग्रतो गत्वा प्रणम्याथ हरिप्रियाम् । उवाच ललितां वाचं हर्षयन्द्वारकां पुरीम्

Dijo Prahlāda: Nārada avanzó primero y, tras postrarse ante la Amada de Hari, pronunció palabras suaves y graciosas, alegrando a la ciudad de Dvārakā.

Verse 2

श्रीनारद उवाच । पश्यपश्य महाभागे सर्वे प्राप्ताः सुशोभने । तीर्थक्षेत्राणि देवाश्च ऋषयश्चैव कृत्स्नशः

Dijo Śrī Nārada: ¡Mira, mira, oh muy afortunada y bellísima! Todos han llegado: los tīrtha y los lugares sagrados, los dioses y los sabios ṛṣi, en su totalidad, reunidos por completo.

Verse 3

पश्येमं पुरतः प्राप्तं प्रयागं तीर्थकैः सह । द्वारके तव पादाब्जे लुण्ठंते श्रद्धयाद्भुतम्

Mira: este Prayāga ha llegado ante ti, acompañado de los demás tīrtha. ¡Oh Dvārakā, qué maravilla! Por la fe, ruedan y se inclinan ante tus pies de loto.

Verse 4

इदं तु पुष्करं तीर्थं नमति श्रद्धया शुभे । इयं तु गौतमी पुण्या सर्वतीर्थसमाश्रया

Aquí está el tīrtha de Puṣkara, que se inclina con fe, oh auspiciosa. Y aquí está la santa Gautamī, refugio de todos los tīrtha, célebre como morada de la esencia de todos los lugares sagrados.

Verse 5

सिंहस्थे च गुरौ भद्रे संप्राप्ता सौभगं महत् । किन्तु दुर्जनसंसर्गाद्दग्धा पापाग्निना भृशम्

Cuando el Gurú estaba en Siṃha (Leo), oh buena señora, ella alcanzó una gran fortuna; mas por la compañía de los malvados, fue abrasada con dureza por el fuego del pecado.

Verse 6

तत्रोपायमभिज्ञाय ऋषीणां शृण्वतां तदा । श्रुत्वा कर्णे महच्छब्दं संप्राप्तेयं तवांतिकम्

Allí, al conocer el remedio mientras los ṛṣis escuchaban, y al oír en su oído una gran proclamación, ella vino y llegó a tu presencia.

Verse 7

नमस्करोति देवि त्वां द्वारके गौतमी शुभा । पश्यपश्य महापुण्या इयं भागीरथी शुभा

Oh Diosa Dvārakā, la auspiciosa Gautamī (Godāvarī) se postra ante ti. Mira—¡mira! Aquí está también la Bhāgīrathī (Gaṅgā), supremamente meritoria y bendita.

Verse 8

नमस्करोति ते पादौ संहृष्टा च पुनःपुनः । पश्येमां नर्मदां रम्यां प्रणतां तव पादयोः

Con júbilo se inclina una y otra vez ante tus pies. Mira: esta hermosa Narmadā está postrada a tus pies.

Verse 9

यमुना चन्द्रभागेयमियं प्राचीसरस्वती । सरयूर्गंडकी प्राप्ता गोमती पूर्ववाहिनी

Aquí están Yamunā y Candrabhāgā; esta es la Sarasvatī que fluye hacia el oriente. Han llegado Sarayū y Gaṇḍakī, y también Gomati, el río que corre hacia el este.

Verse 10

शोणः सिन्धुनदी चैता अन्याश्च सरितां वराः । कृष्णा भीमरथी पुण्या कावेर्य्याद्याः सरिद्वराः

Aquí están el Śoṇa y el río Sindhu, junto con otros ríos excelentes. También están presentes el Kṛṣṇā, la sagrada Bhīmarathī y los ríos supremos que comienzan con el Kāverī.

Verse 11

सीताचक्षुर्नदी भद्रा नमंत्येताः पदांबुजम् । द्वारके ता महापुण्याः सप्तद्वीपोद्भवाः पराः

Sītā, el río Cakṣur y Bhadrā: todos se inclinan ante tus pies de loto. En Dvārakā están presentes esos seres supremamente sagrados, surgidos de los siete continentes (sapta-dvīpas).

Verse 12

मन्दाकिनी महापुण्या भोगवत्यादिसंयुता । पश्याश्चर्यमिदं भद्रे वाराणसी विमुक्तिदा

La muy sagrada Mandākinī, acompañada de Bhogavatī y otras, está aquí. Contempla esta maravilla, oh dulce señora: Vārāṇasī, dadora de liberación, está como si estuviera presente aquí.

Verse 13

भक्त्या ते च पदांभोजं शिरस्याधाय वर्तते । कुरुक्षेत्रं महापुण्यं नमति त्वामहर्निशम्

Con devoción lleva sobre su cabeza tus pies de loto y así permanece. El supremamente sagrado Kurukṣetra se inclina ante ti día y noche.

Verse 14

द्वारके मथुरां पश्य प्रणतां तव पादयोः । अयोध्याऽवंतिकामायास्ता नमंति पदांबुजम्

Oh Dvārakā, contempla a Mathurā, postrada a tus pies. Ayodhyā y Avantikā (Ujjayinī) también se inclinan ante tus pies de loto.

Verse 15

कांची गया विशाला च विरजा लुठति क्षितौ । शालिग्रामं महाक्षेत्रं पतितं तव पादयोः । विराजते प्रभासं च क्षेत्रं च पुरुषोत्तमम्

Kāñcī, Gayā y Viśālā—y también Virajā—ruedan por la tierra en reverencia. Śāligrāma, el gran kṣetra sagrado, ha caído a tus pies. Prabhāsa resplandece, y asimismo el santo kṣetra de Puruṣottama (Puri).

Verse 16

भार्गवादीनि चान्यानि सर्वक्षेत्राणि सुन्दरि । द्वारके प्रणमंति त्वां भक्त्योत्थाय पुनःपुनः

Oh hermosa, Bhārgava y los demás lugares sagrados—en verdad todos los kṣetras—se alzan una y otra vez en devoción y se inclinan ante ti, oh Dvārakā.

Verse 17

पश्येमान्सागरान्सप्त पतितस्तांब पादयोः । पश्यारण्यानि सर्वाणि नैमिषं प्रणतं पुरः

“Mira los siete océanos—postrados a tus pies de loto en reverencia. Mira también todos los bosques sagrados; y contempla a Naimiṣa inclinado ante ti.”

Verse 18

धनुष्कं च दशारण्यं दंडकारण्यमर्बुदम् । नारायणाश्रमं पश्य द्वारके प्रणतं तथा

“Mira Dhanuṣka y Daśāraṇya; mira Daṇḍakāraṇya y Arbuda; y contempla también Nārāyaṇāśrama—cada uno, oh Dvārakā, inclinado en reverencia.”

Verse 19

अयं मेरुश्च कैलासो मन्दराद्याः सहस्रशः । हिमाद्रिर्विंध्यशैलश्च श्रीशैलाद्याः प्रहर्षिताः । एते ह्यृषिगणाः सर्वे नमंतिस्म पुनःपुनः

“Aquí están Meru y Kailāsa; y Mandara y miles de otras montañas. El Himālaya y la cordillera Vindhya, y Śrīśaila y las demás—rebosantes de júbilo—están presentes. En verdad, todas estas huestes de ṛṣis se inclinan una y otra vez.”

Verse 20

गंगाद्याः सागराः शैला नृत्यंति पुरतस्तव । ऋषिदेवगणाः सर्वे सर्वे गर्जंति नामभिः

El Gaṅgā y los demás ríos sagrados, los océanos y las montañas danzan ante Ti. Todas las huestes de ṛṣis y de dioses rugen en voz alta, cada cual proclamando los Nombres divinos.

Verse 21

श्रीप्रह्लाद उवाच । इत्येवं वदतस्तस्य द्वारका हृष्टमानसा । नृत्यतो मुदितान्वीक्ष्य सर्वान्प्रेम्णाभिनंद्य च । उवाच ललिता वाचं गौतमीं स्पृश्य पाणिना

Dijo Śrī Prahlāda: «Mientras él hablaba así, Dvārakā se colmó de júbilo en su corazón. Al ver a todos aquellos dichosos danzando, los saludó con amor; y, tocando con su mano al río Gautamī, habló con voz suave.»

Verse 22

भागीरथीप्रयागादीन्क्षेत्रादीनथ सर्वशः । द्वारका मधुरालापैः सर्वानानंदयत्तदा

Entonces Dvārakā, con palabras dulces, deleitó a Bhāgīrathī, a Prayāga y a todos los demás campos sagrados y lugares santos, de todas las maneras.

Verse 23

अथाश्चर्यमभूत्तत्र सर्वानंदविवर्द्धनम् । अथ तावत्तदाऽकाशे गीतवाद्यजयस्वनाः

Entonces ocurrió allí un prodigio que acrecentó el gozo de todos. En ese mismo instante, en el cielo se alzaron sonidos de canto, de instrumentos y clamores de victoria.

Verse 24

गर्जनानि सुपुण्यानि हरिशब्दैः पृथक्पृथक् । अपश्यन्वै तदा सर्वे ब्रह्माद्या देवनायकाः

Hubo rugidos auspiciosos, distintos unos de otros, colmados del clamor de «¡Hari!». Entonces todos los caudillos divinos, comenzando por Brahmā, contemplaron en verdad aquel prodigio.

Verse 25

महेशः स्वगणैः सार्द्धं भवान्या समदृश्यत । इन्द्रस्तु त्रिदशैः सार्द्धं यक्षगन्धर्वकिन्नरैः

Maheśa se manifestó junto con sus propias huestes, acompañado de Bhavānī. E Indra apareció con los Treinta Dioses, escoltado por Yakṣas, Gandharvas y Kinnaras.

Verse 26

मरुद्भिर्लोकपालैश्चा नृत्यमानाः प्रहर्षिताः । सिद्धविद्याधराः सर्वे वस्वादित्याश्च सग्रहाः

Junto con los Maruts y los Lokapālas, danzaban colmados de júbilo. Estaban presentes todos los Siddhas y los Vidyādharas, y también los Vasus y los Ādityas, con sus séquitos celestiales.

Verse 27

भृग्वाद्याः सनकाद्याश्च नृत्यमानाः प्रहर्षिताः । ब्रह्माणं च नमस्कृत्य सप्तस्वर्गस्थिताः सुराः

Bhr̥gu y los demás sabios, y Sanaka y los otros videntes—danzando con gran gozo—se postraron ante Brahmā. También rindieron homenaje los dioses que moran en los siete cielos.

Verse 28

ऊचुस्ते द्वारकां दृष्ट्वा ब्रह्मेशानादयस्तदा । हर्षविह्वलितात्मानो वीक्ष्याऽन्योन्यं च विस्मिताः

Al contemplar Dvārakā, Brahmā, Īśāna (Śiva) y los demás hablaron entonces. Con el corazón sobrecogido de dicha, se miraban unos a otros con asombro.

Verse 29

देवा ऊचुः । सेयं वै द्वारका देवी वहते यत्र गोमती । यत्राऽस्ते भगवान्कृष्णः सेयं पुण्या विराजते

Dijeron los dioses: «Esta es, en verdad, la diosa Dvārakā, por donde fluye el río Gomatī; donde mora el Bienaventurado Señor Kṛṣṇa: esta ciudad santa resplandece en mérito y pureza».

Verse 30

सर्वक्षेत्रोत्तमा या च सर्वतीर्थोत्तमोत्तमा । स्वर्गादप्यधिका भूमौ द्वारकेयं प्रकाशते

Dvārakā, la suprema entre todos los campos sagrados y la más excelente entre todos los tīrthas, resplandece sobre la tierra, superando incluso al cielo.

Verse 31

एतद्वै चक्रतीर्थं च यच्छिला चक्र चिह्निता । मुक्तिदा पापिनां लोके म्लेच्छदेशेऽपि पूजिता

Este es en verdad el Cakra-tīrtha, cuya piedra lleva la señal del disco. Concede liberación incluso a los pecadores en este mundo, y es venerado aun en tierras de extranjeros.

Verse 32

प्रह्लाद उवाच । ब्रह्मादीनागतान्दृष्ट्वा विस्मिता नारदादयः । क्षेत्राणि तीर्थमुख्यानि विस्मितानि सरिद्वराः । प्रणेमुर्युगपत्सर्वे सर्वाः सर्वाणि सर्वशः

Dijo Prahlāda: Al ver llegar a Brahmā y a los demás, Nārada y los otros quedaron maravillados. Los principales kṣetras y los tīrthas más eminentes, y también los ríos más excelsos, se llenaron de asombro; todos se postraron a la vez—cada uno ante todos, de todas las maneras.

Verse 33

ब्रह्मादीनां च तीर्थानां दृष्ट्वा यात्रां मनोहराम् । द्वारकां प्रति विप्रेन्द्रा विस्मिता द्वारकौकसः

Oh, el mejor de los brahmanes: al ver la encantadora procesión de peregrinación de Brahmā y de los tīrthas, que se dirigía hacia Dvārakā, los habitantes de Dvārakā quedaron asombrados.

Verse 34

दृष्ट्वा देवगणाः सर्वे द्वारकां प्रति मंदिरे । गीतवाद्यादि निर्घोषैर्नृत्यमानाः प्रहर्षिताः

Al ver Dvārakā y acercarse a sus templos, todas las huestes de dioses—entre el resonar de cantos e instrumentos—danzaron colmadas de júbilo.

Verse 35

वदन्तो जयशब्दांश्च सेयं कृष्णप्रियेति च । दृष्ट्वा ब्रह्ममहेशानौ द्वारकां प्रीतमानसौ

Proclamando gritos de victoria y diciendo: «¡Ésta es la amada de Kṛṣṇa!», Brahmā y Maheśa, al contemplar Dvārakā, quedaron colmados de júbilo en el corazón.

Verse 36

त्यक्त्वा च वाहने श्रेष्ठे दण्डवत्पतितौ भुवि । ऊचतुश्च तदा देवौ द्वारकां प्रति हर्षितौ

Dejando sus excelentes monturas, los dos dioses cayeron a tierra como un báculo (en postración total). Luego, llenos de gozo, hablaron dirigiéndose a Dvārakā.

Verse 37

श्रेष्ठा त्वमम्ब सर्वेभ्योऽस्मदादिभ्योऽपि सर्वतः । यतस्त्वां न त्यजेत्साक्षाद्भगवान्विष्णुरव्ययः

Oh Madre, tú eres superior a todos: en todo sentido, incluso por encima de seres como nosotros. Pues el Señor Viṣṇu, el Imperecedero, jamás te abandona, Él mismo, directa y eternamente.

Verse 38

अतो दर्शय देवेशं कृष्णं कंसविनाशनम् । यद्दर्शनान्महासिद्धिः सर्वेषां च भविष्यति

Por ello, muéstranos al Señor de los dioses: Kṛṣṇa, el destructor de Kaṃsa. Pues con sólo contemplarlo, surgirá para todos una gran realización espiritual.

Verse 39

प्रह्लाद उवाच । इत्युक्त्वा प्रययौ देवी तीर्थक्षेत्रादिसंयुता । ब्रह्मेशानौ पुरस्कृत्य हृष्टौ दृष्ट्वा महोत्सवान्

Dijo Prahlāda: Habiendo hablado así, la Diosa partió, acompañada de los tīrthas y de los campos sagrados. Poniendo a Brahmā e Īśāna al frente, se regocijaron al ver las grandes festividades.

Verse 40

गीतवाद्यपताकैश्च दिव्योपायनपाणिभिः । प्राप्योवाच ततो देवान्द्वारका हर्षविह्वला

Con cantos, instrumentos y estandartes, y con las manos portando ofrendas divinas, Dvārakā—embargada de júbilo—se acercó y entonces habló a los dioses.

Verse 41

पश्यतां पश्यतां देवाः सोऽयं वै द्वारकेश्वरः । प्राप्य संदर्शनं यस्य मुक्तानां यत्फलं भवेत् । न विद्यते सहस्रेषु ब्रह्मांडेषु च यत्फलम्

¡Mirad, mirad, oh dioses! Éste es en verdad el Señor de Dvārakā. Al obtener su visión directa, surge el fruto que gozan los liberados; tal fruto no se halla ni siquiera en miles de universos.

Verse 42

ततो देवगणाः सर्वे क्षेत्रतीर्थादिसंयुताः । पश्चिमाभिमुखं दृष्ट्वा कृष्णं क्लेशविनाशनम् । प्रणेमुर्युगपत्सर्वे प्रहृष्टाः समुपागताः

Entonces todas las huestes de dioses—junto con los sagrados kṣetras y tīrthas—al ver a Kṛṣṇa vuelto hacia occidente, destructor de las aflicciones, se acercaron jubilosos y se postraron todos a la vez.

Verse 43

गीतवाद्यप्रघोषैश्च नृत्यमानाः समंततः । जयशब्दं नमःशब्दं गर्जंतो हरिनामभिः

Con el estruendo de cantos y músicas, danzando por todas partes, rugían “¡Victoria!” y “¡Homenaje!”, proclamando los nombres de Hari.

Verse 44

ब्रह्मा भवो भवानी च सेन्द्रा देवगणा भुवि । दृष्ट्वा कृष्णं प्रणेमुस्ते भक्त्योत्थाय पुनःपुनः

Brahmā, Bhava (Śiva), Bhavānī y las huestes de dioses con Indra en la tierra—al ver a Kṛṣṇa—se postraron con devoción, se alzaron y volvieron a prosternarse una y otra vez.

Verse 45

प्रयागादीनि तीर्थानि गंगाद्याः सरितोऽमलाः । ऋषयो देवगंधर्वाः शुकाद्याः सनकादयः । वीक्ष्य वक्त्रं महाविष्णोः प्रणेमुश्च मुहुर्मुहुः

Prayāga y los demás tīrthas, los ríos puros que comienzan con el Gaṅgā, los ṛṣis, los Gandharvas divinos, Śuka y otros, y los Sanakas—al contemplar el rostro de Mahāviṣṇu—se postraron una y otra vez.

Verse 46

कृष्णकृष्णेति कृष्णेति जय कृष्णेति वादिनः । स्नात्वा तु गोमतीनीरे तीरे चैव महोदधेः । कमलासनः संहृष्टः श्रीमत्कृष्णमपूजयत्

Clamando: «¡Kṛṣṇa, Kṛṣṇa!» y «¡Victoria a Kṛṣṇa!», avanzaron; y Brahmā, el de asiento de loto, tras bañarse en la ribera del Gomati y también en la orilla del gran océano, adoró con júbilo al glorioso Śrī Kṛṣṇa.

Verse 47

स्वर्धेनुपयसा स्नाप्य दिव्यैश्चा मृतपंचकैः । भवश्चाथ भवानी च पूजयामास भक्तितः

Después de bañar al Señor con la leche de la vaca celeste que concede deseos y con los cinco néctares divinos (pañcāmṛta), Bhava (Śiva) y Bhavānī (Pārvatī) lo adoraron entonces con devoción.

Verse 48

इन्द्रो देवगणाः सर्वे योगिनः सनकादयः । ऋषयो नारदाद्याश्च गंगाद्याश्च सरिद्वराः

Indra, todas las huestes de los dioses, los yoguis comenzando por Sanaka, los ṛṣis comenzando por Nārada, y los ríos supremos comenzando por el Gaṅgā—todos se congregaron allí.

Verse 49

अमूल्याभरणैर्भक्त्या महारत्नविनिर्मितैः । दिव्यैर्माल्यैरनेकैश्च नन्दनादिसमुद्भवैः

Con devoción ofrecieron ornamentos inestimables, forjados con grandes joyas, y numerosas guirnaldas divinas nacidas de Nandana y de otros jardines celestiales.

Verse 50

प्रियया श्रीतुलस्या वै श्रीमत्कृष्णमपूजयन् । धूपैर्नीराजनैर्दिव्यैः कर्पूरैश्च पृथक्पृथक्

Adoraron al glorioso Kṛṣṇa con la amada y sagrada Tulasī, y por separado ofrecieron incienso divino, lámparas de ārati y alcanfor, cada cosa en su debido orden.

Verse 51

नैवेद्यैर्विविधैः पुष्पैर्दिव्यैः कर्पूरवासितैः । सकर्पूरैश्च तांबूलैः प्रियैश्चोपायनैस्तथा

Con diversos naivedya (ofrendas de alimento), con flores divinas perfumadas con alcanfor, con tāmbūla (betel) mezclado con alcanfor y con otros dones queridos, así lo honraron.

Verse 52

महामांगलिकैः सर्वैः सुदिव्यैर्मंगलाऽर्तिकैः । संपूज्यैवं महाविष्णुं कृष्णं क्लेशविनाशनम् । प्रहृष्टा ननृतुः सर्वे गीतवाद्यप्रहर्षिताः

Así, tras haber adorado plenamente a Mahāviṣṇu—Kṛṣṇa, destructor de las aflicciones—con todos los grandes ritos auspiciosos y con un espléndido maṅgalārati, todos, gozosos y animados por cantos e instrumentos, se regocijaron y danzaron.

Verse 53

पुरतः कृष्णदेवस्य ह्यप्सरोभिः समन्विताः । ब्रह्मा च ब्रह्मपुत्राश्च ततः सेन्द्रा मरुद्गणाः

Delante del Señor Kṛṣṇa, acompañado por apsaras, estaban Brahmā y los hijos de Brahmā; después llegaron las huestes de los Marut junto con Indra.

Verse 54

ब्रह्मादीन्नृत्यतः प्रेक्ष्य भगवान्कमलेक्षणः । वारयामास हस्तेन प्रीतः प्राह सुरान्विभुः

Al ver a Brahmā y a los demás danzando, el Señor de ojos de loto, complacido, los detuvo con su mano; y luego el Soberano habló a los dioses.

Verse 55

श्रीभगवानुवाच । भोभो ब्रह्मन्महेशान हे भवानि महेश्वरि । क्षेत्राणि सर्वतीर्थानि नारदः सनकादयः । प्रीतोऽहं भवता सम्यक्सर्वान्कामानवाप्स्यथ

El Bienaventurado Señor dijo: «¡Oh Brahmā, oh Maheśāna; oh Bhavānī, gran Diosa! ¡Oh kṣetras sagrados y todos los tīrthas; oh Nārada y Sanaka y los demás! Verdaderamente estoy complacido con vosotros. Alcanzaréis todos los fines deseados».

Verse 56

प्रह्लाद उवाच । तदाभिलषितांल्लब्ध्वा स र्वान्कामवरानथ । भक्त्या परमया श्रीमत्कृष्णं प्रोचुः प्रहर्षिताः

Dijo Prahlāda: «Entonces, habiendo obtenido sus anhelos y todos los dones excelentes, ellos—colmados de suprema devoción—se dirigieron al glorioso Kṛṣṇa con gran júbilo».

Verse 57

देवा ऊचुः । प्राप्तः कामवरोऽस्माभिः सर्वतः कृपया विभो । सप्रेमा त्वत्पदांभोजे भक्तिर्भव्याऽनपायिनी

Dijeron los Devas: «Oh Señor, por Tu compasión en todo, hemos obtenido el don más escogido. Que en nosotros nazca una devoción amorosa a Tus pies de loto—auspiciosa y que jamás se aparte».

Verse 58

प्रह्लाद उवाच । तथैव पूजयामासू रुक्मिणीं कृष्णवल्लभाम् । अथ ब्रह्ममहेशानौ सर्वेषां शृण्व तामिदम्

Dijo Prahlāda: «De ese mismo modo adoraron a Rukmiṇī, la amada de Kṛṣṇa. Luego Brahmā y Maheśa hablaron a Dvārakā—escuchad estas palabras en presencia de todos».

Verse 59

श्रद्धया परया युक्तौ द्वारकां प्रत्यवोचतुः । त्वं देवि सर्वतीर्थानां क्षेत्राणामुत्तमोत्तमा

Dotados de fe suprema, ambos se dirigieron a Dvārakā: «Oh Diosa, entre todos los tīrthas y los kṣetras sagrados, tú eres la mejor de las mejores».

Verse 60

पर्वतानां यथा मेरुः सिन्धूनां सागरो यथा । प्राणो यथा शरीराणामिन्द्रियाणां तु वै मनः

Como el Meru es entre las montañas, como el océano es entre los ríos; como el prana es para los cuerpos, y la mente ciertamente para los sentidos—

Verse 61

तेजस्विनां यथा वह्निस्तत्त्वानां चैत्त्य ईज्यते । यथा ग्रहर्क्षताराणां सोमो वै ज्योतिषां धुवम् । एषां प्रकाशपुंजानां यथा सूर्य्यः प्रकाशते

Como el fuego es el principal entre los radiantes; como el santuario sagrado es adorado entre los principios; como la Luna es central entre planetas y estrellas; y como el Sol brilla entre estas masas de luz—

Verse 62

यथा नः सर्वदेवानां महाविष्णुरयं महान् । तथैव सर्वतीर्थानां पूज्येयं द्वारका शुभा

Así como este gran Mahāviṣṇu es supremo para nosotros entre todos los dioses, así también, entre todos los tirthas, esta auspiciosa Dvārakā es digna de adoración.

Verse 63

प्रह्लाद उवाच । इत्युक्त्वा सर्वदेवानां क्षेत्रादीनां च सत्तमाः । आधिपत्ये सुरेशानौ द्वारकामभिषेचतुः

Prahlāda dijo: "Habiendo hablado así, los dos señores de los dioses —los más importantes entre todas las deidades y reinos sagrados— consagraron a Dvārakā para la soberanía".

Verse 64

ब्रह्मेशानौ तथा देवाः प्रजेशा ऋषयोऽमलाः । तीर्थानां क्षेत्रराजानां महाराजत्वकारणम्

Brahmā e Īśāna, junto con los Devas, los Señores de las criaturas y los inmaculados Ṛṣis, se convirtieron en la causa del gran reinado de Dvārakā sobre los tirthas y los campos sagrados reales.

Verse 65

चक्रुर्महाभिषेकं तु द्वारकायाः प्रहर्षिताः । वादयन्तो विचित्राणि वादित्राणि महोत्सवे

Llenos de júbilo, realizaron el gran abhiṣeka de Dvārakā; y en aquella magna festividad hicieron resonar diversos instrumentos musicales.

Verse 66

दिव्यैः पञ्चामृतैस्तोयैः सर्वतीर्थसमुद्भवैः । पुण्यैश्चाकाशगंगाया दिग्गजानां करोद्धृतैः

Con aguas divinas de pañcāmṛta surgidas de todos los tīrtha, y con las aguas santas de la Gaṅgā celestial, alzadas por las manos de los Diggaja, los elefantes guardianes de las direcciones—

Verse 67

अथ वासांसि दिव्यानि दत्त्वा चाऽचमनं तथा । चर्चितां चन्दनैर्दिव्यैर्दिव्याभरणभूषिताम्

Luego ofrecieron vestiduras divinas y también dieron agua para el ācamanam. La ungieron con pastas celestiales de sándalo y la adornaron con ornamentos del cielo.

Verse 68

पूजां च चक्रिरे पुष्पैश्चंदनादिसमुद्भवैः । तदा जाता महादिव्या पुरुषाः पार्षदा हरेः

Realizaron la pūjā con flores y con ofrendas nacidas del sándalo y de otros aromas. Entonces aparecieron seres divinos, sumamente radiantes: los asistentes de Hari.

Verse 69

विष्वक्सेनसुनंदाद्या द्योतयन्तो दिशो दश । जयशब्दं नमःशब्दं वदंतः पुष्पवर्षिणः

Viṣvaksena, Sunanda y los demás iluminaron las diez direcciones, proclamando “¡Jaya!” y “¡Namaḥ!”, mientras hacían llover flores.

Verse 70

गीतवादित्रघोषेण नृत्यमानाः प्रहर्षिताः । किरीटकुण्डलैर्हारैर्वैजयंत्या विभूषिताः

En medio del clamor de cantos y de instrumentos, danzaban jubilosos, adornados con coronas, pendientes, guirnaldas y la Vaijayantī (guirnalda sagrada).

Verse 71

श्यामाश्चतुर्भुजाः पीतवस्त्रमाल्यैर्विभूषिताः । स्वप्रभा दीप्यमानौ ते दृष्ट्वा ब्रह्ममहेश्वरौ

De tez oscura (śyāma) y de cuatro brazos, adornados con vestiduras amarillas y guirnaldas, resplandecían con su propia luz. Al verlos, aun Brahmā y Maheśvara quedaron sobrecogidos de asombro.

Verse 72

नारदं सनकादींश्च महाभागवतानृषीन् । तेऽपि तानपि संहृष्टाः प्रहर्षागतसंभ्रमाः

Allí estaban Nārada, los Sanaka y otros grandes sabios bhāgavatas; también ellos se regocijaron, conmovidos por el fervor que nace de la dicha.

Verse 73

ववंदिरे ततो ऽन्योऽन्यं हृष्टा आलिंगनादिभिः । ऋषयोऽन्ये च देवाश्च प्रणेमुर्विष्णुपार्षदान्

Entonces, gozosos, se saludaron mutuamente con abrazos y otros gestos. Otros sabios y dioses se postraron ante los asistentes de Viṣṇu.

Verse 74

अथ ते समुपागम्य द्वारकां विष्णुपार्षदाः । नत्वाऽथ द्वारकानाथं द्वारकां वै तथैव च

Entonces aquellos asistentes de Viṣṇu se acercaron a Dvārakā; y, postrándose, rindieron homenaje al Señor de Dvārakā, y asimismo a la propia Dvārakā.

Verse 75

संपूज्य श्रद्धया भक्त्या निःश्रेयसवनोद्भवैः । कुसुमैर्विविधैर्दिव्यैस्तुलस्या तद्वनोत्थया

Habiendo adorado con fe y devoción, ofrecieron muchas clases de flores celestiales nacidas del Niḥśreyasa-vana, el “Bosque de la Liberación”, junto con tulasī brotada de aquel mismo bosque.

Verse 76

तदुत्पन्नैः फलैर्दिव्यैर्धूपैर्नीराजनैः प्रभुम् । विविधैश्चान्नतांबूलैर्दत्त्वा कृष्णमतोषयन्

Con frutos divinos nacidos allí, con incienso y con el nīrājana (el ondear de las lámparas), y ofreciendo diversos alimentos y betel, complacieron a Kṛṣṇa, el Señor.

Verse 77

क्षेत्रतीर्थादिराजानां महाराजस्त्वमीश्वरि । इति सर्वे वदन्तस्तु द्वारकां च ववंदिरे

«Oh Diosa Soberana, entre todas las regiones sagradas y los tīrtha más excelsos, tú eres la emperatriz suprema». Diciendo esto, todos se postraron ante Dvārakā.

Verse 78

एतस्मिन्नंतरे विप्रा देवदुन्दुभिनिस्वनाः । अश्रूयंत महाशब्दा अभवन्पुष्पवृष्टयः

En ese mismo instante, oh brāhmaṇas, se oyó el resonar de los tambores divinos; surgieron grandes clamores y descendieron lluvias de flores.

Verse 79

अथाऽसीन्महदाश्चर्य्यं शृण्वन्तु ऋषिसत्तमाः । कुरुक्षेत्रं प्रयागं च सव्यदक्षिणपार्श्वयोः

Entonces ocurrió un gran prodigio—escuchad, oh los mejores de los sabios: Kurukṣetra y Prayāga aparecieron a la izquierda y a la derecha.

Verse 80

स्थित्वा जगृहतुर्द्दिव्ये श्वेतच्छत्रे मनोहरे । द्वारकायस्तथा शुभ्रे चामरव्यजने शुभे

Allí de pie, tomaron los parasoles blancos, divinos y deleitosos; y también para Dvārakā, los puros y auspiciosos abanicos de chāmara (cola de yak).

Verse 81

अयोध्या मथुरा माया वाराणसी जयस्वनैः । स्तुवंत्यन्यास्तथान्यानि सर्वक्षेत्राणि सर्वशः

Ayodhyā, Mathurā, Māyā y Vārāṇasī, alzando clamores de victoria, la alabaron; y del mismo modo, todos los demás lugares sagrados, por doquier, ofrecieron su elogio.

Verse 82

तीर्थानि सरितः सर्वा द्वारकाया मुखांबुजम् । पश्यतः परमानंदं लेभिरे देवमानवाः

Todos los tīrthas y todos los ríos, al contemplar el rostro de Dvārakā, semejante a un loto, alcanzaron la dicha suprema—tanto dioses como humanos.

Verse 83

आहुश्च पार्षदा विष्णोर्धन्यान्येतानि सर्वशः । दृष्ट्वा तु द्वारकां पुण्यां सर्वलोकैकमण्डनाम्

Y los asistentes de Viṣṇu dijeron: «Dichosos, en verdad, son todos éstos», pues han contemplado la santa Dvārakā, el ornamento único de todos los mundos.

Verse 84

वेदयज्ञतपोजाप्यैः सम्यगाराधितो हरिः । प्रसीदेद्यस्य तस्य स्याद्द्वारकागमने मतिः

Aquel para quien Hari ha sido debidamente adorado mediante el Veda, el sacrificio, la austeridad y el japa—sobre él Hari se muestra propicio; y en su interior nace la determinación de peregrinar a Dvārakā.