Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

गोप्य ऊचुः । धन्यः स दैत्यप्रवरो मयो येन कृतं सरः । यस्मिंस्त्वं देवतैः सार्द्धं समेष्यसि जगत्पते

gopya ūcuḥ | dhanyaḥ sa daityapravaro mayo yena kṛtaṃ saraḥ | yasmiṃstvaṃ devataiḥ sārddhaṃ sameṣyasi jagatpate

Dijeron las gopīs: Bendito es Māyā, el más excelso de los Dānavas, por quien fue hecho este lago—pues en este mismo lugar Tú, oh Señor del mundo, te reunirás junto con los dioses.

गोप्यःthe gopīs
गोप्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोपी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन
ऊचुःsaid
ऊचुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
धन्यःblessed, fortunate
धन्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
दैत्यप्रवरःthe foremost of the daityas
दैत्यप्रवरः:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootदैत्य + प्रवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दैत्यानां प्रवरः)
मयःMaya (the daitya)
मयः:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootमय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (मय-दानवः)
येनby whom
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; सम्बन्ध/हेतु-प्रयोग
कृतम्made, constructed
कृतम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (made)
सरःa lake
सरः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यस्मिन्in which
यस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
देवतैःwith the deities
देवतैः:
Sahakari (Association/सह)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सार्द्धम्together with
सार्द्धम्:
Sahakari (Association/सह)
TypeIndeclinable
Rootसार्द्धम् (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक-निपात (with/together)
समेष्यसिyou will come/assemble
समेष्यसि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + इ (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
जगत्पतेO Lord of the world
जगत्पते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootजगत् + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (जगतः पतिः)

Gopīs

Tirtha: Māyā-saras

Type: kund

Listener: Sages/assembly

Scene: The gopīs gesture toward a gleaming lake with crafted steps and ornate embankments, praising Maya. In a visionary overlay, devas appear assembling in the sky above the lake, while Kṛṣṇa stands as Jagatpati, the destined center of the gathering.

G
Gopīs
M
Maya (Daitya)
K
Kṛṣṇa (Jagatpati)
D
Devatās

FAQs

A tīrtha becomes supremely sanctifying when it is connected to Bhagavān’s presence and the divine assembly of gods.

Maya-saras, the lake attributed to the Daitya Maya, within the Dvārakā Māhātmya.

No direct prescription is stated; the verse praises the tīrtha’s sanctity as a meeting-place of Kṛṣṇa and the devatās.