Adhyaya 52

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ ईशानीशिखरं महत् । यत्र गौर्या तपस्तप्तं सुपुण्यं लोकविश्रुतम्

Pulastya dijo: «Luego, oh el mejor de los reyes, debe uno ir al gran pico llamado Īśānī-śikhara, donde la Diosa Gaurī practicó austeridades, un mérito excelso, célebre en todos los mundos.»

Verse 2

यस्य संदर्शनेनापि नरः पापात्प्रमुच्यते । लभते चातिसौभाग्यं सप्तजन्मांतराणि च

Con solo contemplarlo, el hombre queda liberado del pecado; y además obtiene una fortuna extraordinaria a lo largo de siete nacimientos sucesivos.

Verse 3

ययातिरुवाच । कस्मिन्काले तपस्तप्तं देव्या तत्र मुनीश्वर । किमर्थं च महत्त्वेतत्कौतुकं वक्तुमर्हसि

Yayāti dijo: «¿En qué tiempo practicó la Diosa austeridades allí, oh señor entre los sabios? ¿Y por qué razón es tan grande este lugar? Dignate explicar este asunto maravilloso.»

Verse 4

पुलस्त्य उवाच । शृणु राजन्कथां दिव्यामद्भुतां लोकविश्रुताम् । यस्याः संश्रवणादेव मुच्यते सर्वपातकैः

Pulastya dijo: «Escucha, oh rey, este relato divino y maravilloso, célebre en los mundos; con sólo oírlo, uno queda liberado de todos los pecados».

Verse 6

वीर्यं यदि त्रिनेत्रस्य क्षेत्रे गौर्याः पतिष्यति । अस्माकं पतनं नूनं जगतश्च भविष्यति

«Si el poder del Señor de los Tres Ojos cayese sobre el campo sagrado de Gaurī, entonces, sin duda, vendrá nuestra ruina—y la ruina del mundo.»

Verse 7

संततेस्तु विनाशाय ततो गच्छामहे वयम्

«Por eso, para impedir la destrucción de la descendencia y la continuidad, partiremos de inmediato.»

Verse 8

एवं संमंत्र्य देवास्ते कैलासं पर्वतं गताः । ततस्तु नंदिना सर्वे निषिद्धाः समयं विना

Así, tras deliberar juntos, aquellos dioses fueron al monte Kailāsa. Entonces Nandin los detuvo a todos, pues habían llegado sin permiso previo ni cita establecida.

Verse 9

पुरा गौर्या समासक्तं ज्ञात्वा देवाः सवासवाः । मंत्रं चक्रुर्भयाविष्टा एकांते समुपाश्रिताः

Antaño, al saber que (Śiva) estaba hondamente apegado a Gaurī, los dioses—junto con Indra—quedaron sobrecogidos por el temor y celebraron consejo en un lugar apartado.

Verse 10

अथ देवगणाः सर्वे वञ्चयित्वा च तं गणम् । प्रैषयंस्तत्र वायुं च गुप्तमूचुर्वचस्त्विदम्

Entonces todas las huestes de los dioses, tras burlar a aquella banda de servidores, enviaron allí a Vāyu y, en secreto, pronunciaron estas palabras:

Verse 11

गत्वा वायो भवं ब्रूहि न कार्या संततिस्त्वया । एवं देवगणा देव प्रार्थयंति भयातुराः

«Ve, oh Vāyu, y dile a Bhava (Śiva): “No debes engendrar descendencia”. Así, oh dios, las huestes de los dioses, afligidas por el temor, te lo suplican.»

Verse 12

ततो वायुर्द्रुतं गत्वा स्थितो यत्र महेश्वरः । उच्चैर्जगाद तद्वाक्यं यदुक्तं त्रिदशालयैः

Entonces Vāyu fue velozmente adonde estaba Maheśvara y, en alta voz, le transmitió el mismo mensaje que habían pronunciado los moradores del cielo, los dioses.

Verse 13

ततस्तु भगवाञ्छर्वो व्रीडया परया युतः । गौरीं त्यक्त्वा समुत्तस्थौ बाढमित्येव चाब्रवीत्

Entonces el Bienaventurado Señor Śarva (Śiva), colmado de profunda vergüenza, se levantó dejando a Gaurī y dijo tan sólo: «Así sea».

Verse 14

ततो गौरी सुदुःखार्ता शशाप त्रिदशालयान्

Entonces Gaurī, herida por un dolor intensísimo, maldijo a los moradores del cielo, los dioses.

Verse 15

गौर्युवाच । यस्मादहं कृता देवैः पुत्रहीना समागतैः । तस्मात्तेऽपि भविष्यन्ति सन्तानेन विवर्ज्जिताः

Dijo Gaurī: «Puesto que los dioses, reunidos, me han dejado sin hijos, por ello ellos también quedarán privados de descendencia, sin linaje.»

Verse 16

यस्माद्वायो समायातः स्थानेऽस्मिञ्जनवर्जिते । तस्मात्कायविनिर्मुक्तस्त्वं भविष्यसि सर्वदा

«Y puesto que tú, oh Vāyu, has venido a este lugar solitario, desprovisto de gente, por ello permanecerás siempre sin cuerpo, liberado de toda forma física.»

Verse 17

एवमुक्त्वा ततो दीर्घं भर्तुः कोपपरायणा । त्यक्त्वा पार्श्वं गता राजन्नर्बुदं नगसत्तमम्

Habiendo hablado así, y permaneciendo largo tiempo entregada a la ira contra su esposo, dejó su lado y fue, oh Rey, a Arbuda, el más excelso de los montes.

Verse 19

इन्द्राद्यैर्विबुधैः सार्द्धं तदंतिकमुपागमत् । अथ शक्रो विनीतात्मा देवीं ता प्रत्यभाषत

Junto con Indra y los demás dioses, se acercó a su presencia. Entonces Śakra (Indra), con ánimo humilde, habló a aquella Diosa.

Verse 20

एष देवः शिवः प्राप्तस्तव पार्श्वं स्वलज्जया । नायाति तत्प्रसादोऽस्य क्रियता महती भव

«He aquí que el mismo Señor Śiva ha llegado cerca de ti, retenido por su propia pudorosa vergüenza; por eso no avanza. Oh Gran Señora, concédele tu inmensa gracia y favor.»

Verse 21

देव्युवाच । त्यक्ताऽहं तव वाक्येन पतिना समयान्विता । पुत्रं लब्ध्वा प्रयास्यामि तस्य पार्श्वे सुरेश्वर

La Diosa dijo: «Por tu palabra, mi esposo me abandonó, aunque estábamos ligados por nuestro mutuo acuerdo. Oh Señor de los dioses, volveré a su lado sólo después de obtener un hijo.»

Verse 22

तस्यास्तं निश्चयं ज्ञात्वा स्वयं देवः समाययौ । अब्रवीत्प्रहसन्वाक्यं प्रसादः क्रियतामिति

Al conocer su firme determinación, el Señor mismo acudió allí y, sonriendo, pronunció estas palabras: «Que se conceda la gracia; apacigua tu corazón.»

Verse 23

दृष्टिदानेन देवेशि भाषणेन वरानने । मया देवहितं कार्यं सर्वावस्थासु पार्वति

Oh Diosa, Señora de los dioses—oh Pārvatī de bello rostro—por la dádiva de tu mirada y por tus palabras, debo cumplir, en toda circunstancia, lo que es para el bien de los dioses.

Verse 24

अकाले तेन मुक्ताऽसि निवृत्तिः सुरते कृता । पुत्रार्थं ते समारंभो यतश्चासीत्सुरेश्वरि

Oh Reina de los dioses, él te liberó antes del tiempo debido, y se produjo un apartamiento de la unión amorosa, porque tu empeño era por un hijo.

Verse 25

तस्मात्ते भविता पुत्रो निजदेहसमुद्भवः । मत्प्रसादादसंदिग्धं चतुर्थे दिवसे प्रिये

Por tanto, amada, ciertamente tendrás un hijo, nacido de tu propio cuerpo. Por mi gracia, sin duda, será al cuarto día.

Verse 26

निजांगमलमादाय यादृग्रूपं सुरेश्वरि । करिष्यसि न सन्देहस्तादृगेव भविष्यति

Oh Reina de los dioses, tomando la impureza de tus propios miembros, la forma que tú modeles—sin duda—en esa misma forma se convertirá.

Verse 27

सद्यो देवगणानां च दैत्यानां च विशेषतः । तथा वै सर्वमर्त्त्यानां सिद्धिदो बहुरूपधृक्

De inmediato, para las huestes de los dioses—y en especial para los Daityas—y asimismo para todos los mortales, él se vuelve dador de logros, asumiendo muchas formas.

Verse 28

एवमुक्ता त्रिनेत्रेण परितुष्टा सुरेश्वरी । आलापं पतिना चक्रे सार्द्धं हर्षसमन्विता

Así interpelada por el Señor de los Tres Ojos, la Diosa—complacida—conversó con su esposo, colmada de júbilo.

Verse 29

चतुर्थे दिवसे प्राप्ते ततः स्नात्वा शिवा नृप । तदोद्वर्त्तनजं लेपं गृहीत्वा कौतुकात्किल । चतुर्भुजं चकाराऽथ हरवाक्याद्विनायकम्

Cuando llegó el cuarto día, oh Rey, Śivā se bañó; luego, en verdad por curiosidad, tomando la pasta nacida del frotamiento del cuerpo, formó a Vināyaka de cuatro brazos, conforme a las palabras de Hara.

Verse 30

ततः सजीवतां प्राप्य हरवाक्येन तं तदा । विशेषेण महाराज नायकोऽसौ कृतः क्षितौ । सर्वेषां चैव मर्त्यानां ततः ख्यातो बभूव ह

Entonces, recibiendo vida por la palabra de Hara, en aquel momento—y en especial, oh gran Rey—fue hecho el Líder sobre la tierra; y después se volvió célebre entre todos los mortales.

Verse 31

विनायक इति श्रीमान्पूज्यस्त्रैलोक्यवासिनाम् । सर्वेषां देवमुख्यानां बभूव हि विनायकः

Glorioso en verdad, llegó a ser conocido como «Vināyaka», digno de adoración para los moradores de los tres mundos; y entre todos los dioses principales, Vināyaka se volvió preeminente.

Verse 32

ततो देवगणाः सर्वे देवीप्रियहिते रताः । तस्मै ददुर्वरान्दिव्यान्प्रोचुर्देवीं च पार्थिव

Entonces todas las huestes de dioses—entregadas a lo que complacía y beneficiaba a la Diosa—le otorgaron dones divinos, y también se dirigieron a la Diosa, oh Rey.

Verse 33

देवा ऊचुः । तवायं तनयो देवि सर्वेषां नः पुरःसरः । प्रथमं पूजिते चास्मिन्पूजा ग्राह्या ततः सुरैः

Dijeron los dioses: «Oh Diosa, este hijo tuyo es el guía que va delante de todos nosotros. Cuando él sea adorado primero, entonces los dioses podrán aceptar la adoración después».

Verse 34

एतच्छृंगं गिरे रम्यं तव संसेवनाच्छुभे । सर्वपापहरं नृणां दर्शनाच्च भविष्यति

«Oh auspiciosa, este hermoso pico de la montaña, por tu presencia devota y tu servicio, llegará a ser para los hombres un removedor de todos los pecados—con solo ser contemplado».

Verse 35

येऽत्र स्नानं करिष्यन्ति सुपुण्ये सलिलाश्रये । ते यांस्यंति परं स्थानं जरामरणवर्जितम्

«Quienes se bañen aquí, en este santísimo refugio de aguas, alcanzarán la morada suprema—libre de vejez y de muerte».

Verse 36

माघमासे तृतीयायां शुक्लायां ये समाहिताः । सप्तजन्मांतराण्येव भविष्यन्ति सुखान्विताः

Quienes, recogidos y concentrados, veneran el tercer día lunar de la quincena clara del mes de Māgha, gozarán de bienestar en siete vidas sucesivas.

Verse 37

एवमुक्त्वा सुराः सर्वे स्वस्थानं तु ततो गताः । देवोऽपि सहितो देव्या कैलासं पर्वतं गतः

Dicho esto, todos los dioses partieron entonces a sus propias moradas. Y el Señor también, acompañado por la Diosa, se dirigió al monte Kailāsa.

Verse 52

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे तृतीयेऽर्बुदखण्ड ईशानीशिखरमाहात्म्यवर्णनंनाम द्विपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

Así concluye el capítulo quincuagésimo segundo, llamado «Descripción de la Gloria del Pico de Īśānī», en la tercera subdivisión—Arbuda Khaṇḍa—del séptimo gran libro, el Prabhāsa Khaṇḍa, del Śrī Skanda Mahāpurāṇa, en la Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā.

Verse 918

सुतार्थं सा तपस्तेपे यतवाक्कायमानसा । ततो वर्षसहस्रान्ते देवदेवो महेश्वरः

Deseando un hijo, ella practicó austeridades, con palabra, cuerpo y mente refrenados. Entonces, al cabo de mil años, Maheśvara —el Dios de los dioses— (se manifestó/actuó).