Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 28

Devanagari script

वन्ध्या नारी जलं तत्र या पिबेत्तिलकान्वितम् । अपि वर्षशताब्दा च सद्यो गर्भवती भवेत्

Transliteration

vandhyā nārī jalaṃ tatra yā pibettilakānvitam | api varṣaśatābdā ca sadyo garbhavatī bhavet

Translation

La mujer estéril que beba allí el agua, impregnada de la virtud del Tilaka, queda encinta al instante, aunque haya permanecido sin hijos durante cien años.

Word by Word

• वन्ध्या: barren
• वन्ध्या: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वन्ध्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (infertile/barren)

• नारी: woman
• नारी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• जलम्: water
• जलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), एकवचनम्

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locative sense)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-अव्ययम् (locative adverb)

• या: who
• या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धबोधकं यत्-शब्दः (relative pronoun)

• पिबेत्: should drink
• पिबेत्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

• तिलकान्वितम्: mixed with sesame
• तिलकान्वितम्: Visheshana (Adjective of jalam)
• Type: Adjective
• Root: तिलक (प्रातिपदिक) + अन्वित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तिलकैः अन्वितम् (endowed with sesame-seeds)

• अपि: even
• अपि: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपातः (even/also)

• वर्षशताब्दा: aged a hundred years
• वर्षशताब्दा: Visheshana (Adjective of nārī)
• Type: Adjective
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक) + शत (प्रातिपदिक) + अब्द (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (वर्षशत-अब्दा = वर्षशतं अब्दाः यस्याः/या) ‘hundred-years-aged’

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थकः

• सद्यः: immediately
• सद्यः: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यः (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक-अव्ययम् (immediately)

• गर्भवती: pregnant
• गर्भवती: Predicate adjective (सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: गर्भवती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; भाववाचक-विशेषणम् (pregnant)

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्

Speaker

Pulastya (contextual)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Tilakānvita-jala (Arbuda)

Type: kund

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A sorrowful childless woman drinks sanctified water near the Tilaka tree/cave entrance; the atmosphere shifts from grief to hope as divine grace is implied.

Characters & Entities

• tīrtha-water
• Tilaka tree
• fertility boon

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The tīrtha is praised as life-giving and grace-bestowing, teaching reliance on dharmic pilgrimage and sacred waters for divine aid.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Rūpatīrtha in Arbuda Khaṇḍa (Prabhāsa Khaṇḍa), specifically its Tilaka-associated water.

What ritualistic prescription is mentioned?

Drinking the tīrtha-water (pāna), described as ‘Tilaka-infused,’ as a faith-based observance.