Adhyaya 90

Verse 1

ऋषय ऊचुः । अग्नितीर्थं त्वया प्रोक्तं ब्रह्मतीर्थं च यत्पुरा । न तयोः कथितोत्पत्तिर्माहात्म्यं च महामते

Los sabios dijeron: «Antes has hablado de Agnitīrtha y también de Brahmatīrtha. Pero, oh magnánimo, aún no nos has contado su origen ni su sagrada grandeza».

Verse 2

तस्माद्विस्तरतो ब्रूहि एकैकस्य पृथक्पृथक् । न वयं तृप्तिमापन्नाः शृण्वतस्ते वचोऽमृतम्

«Por ello, explícalo con amplitud, cada uno por separado. Pues aún no quedamos saciados al escuchar tus palabras, semejantes al néctar.»

Verse 3

सूत उवाच । अत्र वः कीर्तयिष्यामि कथां पातकनाशिनीम् । अग्नितीर्थसमुद्भूतां सर्वसौख्यावहां शुभाम्

Sūta dijo: «Aquí os relataré una historia que destruye los pecados, surgida en relación con Agnitīrtha; auspiciosa y portadora de toda dicha.»

Verse 4

सोमवंशसमुद्भूतः प्रतीपो नाम भूपतिः । पुरासीच्छौर्यसंपन्नो ब्रह्मज्ञानविचक्षणः

Hubo antaño un rey llamado Pratīpa, nacido del linaje lunar (Somavaṃśa), colmado de valor y perspicaz en el conocimiento de Brahman.

Verse 5

तस्य पुत्रद्वयं जज्ञे सर्वलक्षणलक्षितम् । देवापिः प्रथमस्तत्र द्वितीयः शंतनुर्द्विजाः

A él le nacieron dos hijos, señalados con todos los signos auspiciosos: el primero fue Devāpi y el segundo, oh dos veces nacidos, fue Śaṃtanu.

Verse 6

अथो शिवपदं प्राप्ते प्रतीपे नृपसत्तमे । तपोऽर्थं राज्यमुत्सृज्य देवापिर्नियर्यौ वनम्

Entonces, cuando Pratīpa—el mejor de los reyes—alcanzó el estado de Śiva, Devāpi renunció al reino por causa de la austeridad (tapas) y partió al bosque.

Verse 7

ततश्च मंत्रिभिः सर्वैः शंतनुस्तस्य चानुजः । पितृपैतामहे राज्ये सत्वरं सन्नियोजितः

Después, por todos los ministros, su hermano menor Śaṃtanu fue instalado con presteza en el reino ancestral de su padre y antepasados.

Verse 8

एतस्मिन्नंतरे शक्रो न ववर्ष क्रुद्धाऽन्वितः । यावद्द्वादशवर्षाणि तस्मि न्राज्यं प्रशासति

Entretanto, Śakra (Indra), colmado de ira, no envió lluvia durante doce años, mientras él gobernaba el reino.

Verse 9

अतः कृच्छ्रं गतः सर्वो लोकः क्षुत्परिपीडितः । चामुंडासदृशो जातो यो न मृत्युवशंगतः

Por ello, todo el pueblo cayó en grave aflicción, atormentado por el hambre; quien aún no había caído bajo el dominio de la Muerte quedó enjuto, como una Cāmuṇḍā viviente.

Verse 10

संत्यक्ताः पतिभिर्नार्यः पुत्राश्च पितृभिर्निजैः । मातरश्च तथा पुत्रैर्लोकेष्वन्येषु का कथा

Las esposas fueron abandonadas por sus maridos, y los hijos por sus propios padres; también las madres fueron desamparadas por sus hijos—¿qué decir entonces de los demás?

Verse 11

दैवयोगात्क्वचित्किंचित्कस्यचिद्यदि दृश्यते । सस्यं सिद्धमसिद्धं वा ह्रियते वीर्यतः परैः

Si, por un giro del destino, en algún lugar se ve un poco de grano perteneciente a alguien, otros lo arrebatan por la fuerza, esté la cosecha madura o aún verde.

Verse 12

शुष्का महीरुहाः सर्वे तथा ये च जलाशयाः । नद्यश्च स्वल्पतोयाश्च गंगाद्या अपि संस्थिताः

Todos los árboles se secaron, y lo mismo los estanques y depósitos de agua. Los ríos llevaban apenas un hilo de agua: incluso el Gaṅgā y otros grandes ríos quedaron reducidos a un tenue fluir.

Verse 13

एवं वृष्टेः क्षये जाते नष्टे धर्मपथे तथा । लोकेऽस्मिन्नस्थिसंघातैः पूरिते भस्मना वृते

Así, cuando cesaron las lluvias y se perdió el sendero del dharma, este mundo quedó lleno de montones de huesos y cubierto de ceniza.

Verse 14

न कश्चिद्यजनं चक्रे न स्वाध्यायं न च व्रतम् । एवमालोक्यते व्योम वृष्ट्यर्थं क्षुत्समाकुलैः

Nadie realizaba sacrificios, ni recitaba textos sagrados, ni cumplía votos. Atormentados por el hambre, miraban al cielo anhelando la lluvia.

Verse 15

एतस्मिन्नेव काले तु विश्वामित्रो महामुनिः । चर्मास्थिशेषसर्वांगो बुभुक्षार्त इतस्ततः

En ese mismo momento, el gran sabio Viśvāmitra, con el cuerpo reducido a poco más que piel y huesos, vagaba de aquí para allá, afligido por el hambre.

Verse 16

परिभ्रमंस्ततः प्राप्य कंचिद्ग्रामं निरुद्वसम् । मृतमर्त्योद्भवैव्याप्तमस्थिसंघैः समंततः

Vagando, llegó a cierta aldea deshabitada, llena por todas partes de montones de huesos de hombres muertos.

Verse 17

अथ तत्र भ्रमन्प्राप्तश्चंडालस्य निवेशनम् । शून्ये गोऽस्थिसमाकीर्णे दुर्गंधेन समावृते

Entonces, mientras vagaba por allí, llegó a la morada de un Caṇḍāla, desierta, sembrada de huesos de vaca y envuelta en un hedor nauseabundo.

Verse 19

अथापश्यन्मृतं तत्र सारमेयं चिरोषितम् । संशुष्कं गन्धनिर्मुक्तं गृहप्रांते व्यवस्थितम्

Allí vio un perro muerto que llevaba mucho tiempo allí, completamente seco, sin olor, yaciendo en el borde de la casa.

Verse 20

ततश्च श्रपयामास सुसमिद्धे हुताशने । क्षुत्क्षामो भोजनार्थाय ततः पाकाग्रमेव च

Entonces lo hirvió en un fuego bien avivado; consumido por el hambre y en busca de alimento, permaneció allí mismo, aguardando a que se cociera.

Verse 21

समादाय पितॄंस्तर्प्य यावदग्नौ जुहोति सः । तावद्वह्निः परित्यज्य समस्तमपि भूतलम्

Tomándolo, apaciguó a los Pitṛs con la ofrenda de tarpaṇa y comenzó a verter oblaciones en el fuego; pero mientras realizaba aquellas ofrendas, el fuego, abandonando su lugar, se extendió por toda la tierra.

Verse 22

गतश्चादर्शनं सद्यः सर्वेषां क्षितिवासिनाम् । चित्ते कोपं समाधाय शक्रस्योपरि भूरिशः

Y al instante desapareció de la vista de todos los moradores de la tierra; y, asentando la ira en su corazón, aquel poderoso dirigió su enojo contra Śakra (Indra).

Verse 23

एतस्मिन्नंतरे वह्नौ मर्त्यलोकाद्विनिर्गते । विशेषात्पीडिता लोका येऽवशिष्टा धरातले

Entretanto, cuando el Fuego irrumpió desde el mundo de los mortales, los seres que aún quedaban sobre la tierra fueron afligidos con mayor severidad.

Verse 24

एतस्मिन्नंतरे देवा ब्रह्मविष्णुपुरः सराः । वह्नेरन्वेषणार्थाय वभ्रमुर्धरणीतले

Entretanto, los dioses—encabezados por Brahmā y Viṣṇu—vagaron por la tierra para buscar aquel Fuego.

Verse 25

अथ तैर्भ्रममाणैश्च प्रदृष्टोऽभूद्गजो महान् । निश्वसन्पतितो भूमौ वह्नितापप्रपीडितः

Entonces, mientras vagaban, vieron a un gran elefante—jadeando y caído en el suelo, gravemente atormentado por el ardor del fuego.

Verse 26

अथ देवा गजं दृष्ट्वा पप्रच्छुस्त्वरयाऽन्विताः । कच्चित्त्वया स दृष्टोऽत्र कानने पावको गज

Al ver al elefante, los dioses le preguntaron con premura: “Oh elefante, ¿has visto acaso a ese Fuego aquí, en este bosque?”

Verse 27

गज उवाच । वंशस्तंबेऽत्र संकीर्णे संप्रविष्टो हुताशनः । सांप्रतं तेन निर्दग्धः कृच्छ्रादत्राहमागतः

El elefante dijo: «El Fuego (Hutāśana) entró en un denso macizo de bambú aquí. Ahora, abrasado por él, he llegado hasta aquí con gran dificultad.»

Verse 28

अथ तैर्वेष्टितस्तस्मिन्वंशस्तंबे हुताशनः । देवैर्दत्त्वा गजेंद्रस्य शापं पश्चाद्विनिर्गतः

Entonces, cuando los dioses cercaron al Fuego allí, en aquel macizo de bambú, él salió después—tras haber impuesto primero una maldición al señor de los elefantes.

Verse 29

यस्मात्त्वयाहमादिष्टो देवानां वारणाधम । तस्मात्तव मुखे जिह्वा विपरीता भविष्यति

«Porque tú me diste órdenes en nombre de los dioses, oh el más vil de los elefantes; por eso, en tu boca tu lengua quedará invertida.»

Verse 30

एवं शप्त्वा गजं शीघ्रं नष्टो वैश्वानरः पुनः । देवाश्चापि तथा पृष्ठे संलग्नास्तद्दिदृक्षया

Así, tras maldecir con presteza al elefante, Vaiśvānara (el Fuego) volvió a desvanecerse; y los dioses también lo siguieron muy de cerca, ansiosos por ver lo que habría de suceder.

Verse 31

अथ दृष्टः शुकस्तैश्च भ्रममाणैर्महावने । भोभोः शुक त्वया वह्निर्यदि दृष्टो निवेद्यताम्

Luego, mientras vagaban por la gran selva, vieron a un loro. «¡Eh, eh, oh loro! Si has visto al Fuego, dínoslo.»

Verse 32

शुक उवाच । योऽयं संदृश्यते दूराच्छमीगर्भे च पिप्पलः । एतस्मिंस्तिष्ठते वह्निरश्वत्थे सुरसत्तमाः

Dijo Śuka: «Ese pippala (aśvattha) que se ve desde lejos, y que se alza en el seno de un árbol śamī: en ese mismo aśvattha, oh los mejores entre los dioses, mora el Fuego (Vahni).»

Verse 33

अत्रस्थो यः कुलायो म आसीच्छिशुसमन्वितः । संदग्धस्तत्प्रतापेन अहंकृच्छ्राद्विनिर्गतः

«Mi nido, que estaba aquí con mis polluelos, fue consumido por el ardor de su poder; y yo mismo escapé sólo con gran dificultad.»

Verse 34

तच्छ्रुत्वा तैः सुरैः सर्वैः शमीगर्भः स तत्क्षणात् । वेष्टितः पावकोऽप्याशु शुकं शप्त्वा विनिर्गतः

Al oírlo, todos los dioses rodearon al instante el interior del śamī; y Pāvaka (Agni) también salió velozmente, después de maldecir a Śuka.

Verse 35

अहं यस्मात्त्वया पाप देवानां संनिवेदितः । तस्माच्छुक न ते वाणी विस्पष्टा संभविष्यति

Puesto que tú, oh pecador, me denunciaste ante los dioses, por eso, oh Śuka, tu palabra no llegará a ser clara ni elocuente.

Verse 36

एवमुक्त्वा जातवेदा देवादर्शनवांछया । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे देवस्य परमेष्ठिनः

Dicho esto, Jātavedas (Agni), anhelando la visión de los dioses, se dirigió a la región sagrada de Hāṭakeśvara, el kṣetra del Señor supremo.

Verse 37

जलाशयं सुगम्भीरं पूर्वोत्तरदिक्संस्थितम् । दृष्ट्वा तत्र प्रविष्टस्तु निभृतं च समाश्रितः

Al ver allí un depósito de agua muy profundo, situado hacia el nordeste, entró en él y, en silencio, se acogió en su interior, ocultándose.

Verse 38

एतस्मिन्नंतरे तत्र मत्स्यकच्छपदर्दुराः । वह्निप्रतापनिर्दग्धा दृश्यंते शतशो मृताः

Entretanto, allí se veían—por centenares—peces, tortugas y ranas muertos, abrasados por el ardor del Fuego.

Verse 39

अथ चैकोऽर्धनिर्दग्ध आयुःशेषेण दर्दुरः । तस्माज्जलाद्विनिष्क्रांतो दृष्टो देवैश्च दूरतः

Entonces una rana—medio abrasada, viviendo sólo por el resto de su destino vital—salió de aquella agua, y fue vista por los dioses desde lejos.

Verse 40

पृष्टश्च ब्रूहि चेद्भेक त्वया दृष्टो हुताशनः । तदर्थमिह संप्राप्ताः सर्वे देवाः सवासवाः

(A la rana) le preguntaron: «Habla, oh rana: ¿has visto a Hutāśana (Agni)? Por ese mismo motivo han venido aquí todos los dioses, junto con Vāsava (Indra)».

Verse 41

भेक उवाच । अस्मिञ्जलाशये वह्निः सांप्रतं पर्यवस्थितः । तस्यैते जलमध्यस्था मृता भूरिजलोद्भवाः

Dijo la rana: «En este estanque, el Fuego, Vahni (Agni), está ahora establecido. Por causa de Él, estas criaturas nacidas del agua, que moraban en medio del agua, han muerto».

Verse 42

अस्माकं निधनं प्राप्तं कुटुम्बं सुरसत्तमाः । अहं कृच्छ्रेण निष्क्रांत एतस्माज्जलसंश्रयात्

«Oh excelentísimos entre los dioses, toda mi familia ha llegado a la muerte. Yo mismo escapé con gran dificultad de este refugio de aguas».

Verse 43

तच्छ्रुत्वा ते सुराः सर्वे सर्वतस्तं जलाशयम् । वेष्टयित्वा स्थितास्तत्र वह्निर्भेकं शशाप ह

Al oír esto, todos los dioses rodearon por todos lados aquel estanque y allí permanecieron; entonces Agni (el Fuego) maldijo a la rana.

Verse 44

यस्माद्भेक त्वया मूढ देवेभ्योऽहं निवेदितः । तस्मात्त्वं भविता नूनं विजिह्वोऽत्र धरातले

«Puesto que tú, rana insensata, me has delatado ante los dioses, por ello, sin duda, quedarás sin lengua aquí sobre la faz de la tierra».

Verse 45

एवमुक्त्वा ततः स्थानात्ततो वह्निर्विनिर्गतः । तावत्स ब्रह्मणा प्रोक्तः स्वयमेव महात्मना

Dicho esto, Agni partió de aquel lugar. En ese mismo instante, el magnánimo Brahmā en persona le dirigió la palabra.

Verse 46

भोभो वह्ने किमर्थं त्वं देवान्दृष्ट्वा प्रगच्छसि । त्वमाद्यश्चैव सर्वेषामेतेषां संस्थितो मुखम्

«Oh Agni, ¿por qué te marchas después de ver a los dioses? Tú eres el primero entre todos; en verdad, eres la misma ‘boca’ de estas deidades.»

Verse 47

त्वय्याहुतिर्हुता सम्यगादित्यमुपतिष्ठते । आदित्याज्जायते वृष्टिर्वृष्टेरन्नं ततः प्रजाः

«Cuando la oblación se vierte debidamente en ti, llega al Sol. Del Sol nace la lluvia; de la lluvia, el alimento; y del alimento, los seres viven sostenidos.»

Verse 48

तस्माद्धाता विधाता च त्वमेव जगतः स्थितः । संतुष्टे धार्यते विश्वं त्वयि रुष्टे विनंक्ष्यति

«Por eso, tú solo permaneces como sostén y ordenador del mundo. Cuando estás complacido, el universo se mantiene; cuando te irritas, se precipita hacia la ruina.»

Verse 49

अग्निष्टोमादिका यज्ञास्त्वयि सर्वे प्रतिष्ठिताः । अथ सर्वाणि भूतानि जीवंति तव संश्रयात्

«El Agniṣṭoma y todos los demás sacrificios se apoyan en ti. En verdad, todos los seres viven amparados por tu protección.»

Verse 50

त्वमग्ने सर्वभूतानामन्तश्चरसि सर्वदा । तेनैवान्नं च पानं च जठरस्थं पचत्यलम

Oh Agni, tú te mueves siempre dentro de todos los seres. Por ese mismo poder, digieres suficientemente la comida y la bebida que reposan en el vientre.

Verse 51

तस्मात्कुरु प्रसादं त्वं सर्वेषां च दिवौकसाम् । कोपस्य कारणं ब्रूहि यतस्त्यक्त्वा प्रगच्छसि

Por lo tanto, sé benévolo con todos los habitantes del cielo. Di la causa de tu ira, por la cual nos abandonas y te marchas.

Verse 52

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा देवस्य परमेष्ठिनः । प्रोवाच प्रणयात्कोपं कृत्वा नत्वा च पद्मजम्

Sūta dijo: Al oír esas palabras del Señor Supremo (Brahma), él habló entonces —habiendo asumido una muestra de ira por afecto— y después de inclinarse ante el Nacido del Loto.

Verse 53

अग्निरुवाच । अहं कोपं समाधाय शक्रस्योपरि पद्मज । प्रणष्टो जगदुत्सृज्य यस्मात्तत्कारणं शृणु

Agni dijo: Oh Nacido del Loto, habiendo fijado mi ira en Śakra (Indra), desaparecí abandonando el mundo. Escucha ahora la razón de ello.

Verse 54

अनावृष्ट्या महेन्द्रस्य संजातश्चौषधीक्षयः । ततोऽस्म्यहं श्वमांसेन विश्वामित्रेण योजितः

Debido a que Mahendra no envió lluvia, las plantas y hierbas se agotaron. Entonces fui obligado a participar de carne de perro, forzado por Viśvāmitra.

Verse 55

एतस्मात्कारणान्नष्टो न कामान्न च संभ्रमात् । अभक्ष्यभक्षणाद्भीतः सत्यमेतन्मयोदितम्

Por esta causa desaparecí—no por deseo ni por confusión. Temí comer lo prohibido; ésta es la verdad que he pronunciado.

Verse 56

तच्छ्रुत्वा स चतुर्वक्त्रः शक्रमाह ततः परम् । युक्तमेव शिखी प्राह किमर्थं न च वर्षसि

Al oír esto, el de cuatro rostros (Brahmā) se dirigió después a Śakra (Indra): «En verdad Agni ha hablado con acierto. ¿Por qué razón no haces llover?»

Verse 57

शक्र उवाच । ज्येष्ठं भ्रातरमुल्लंघ्य शंतनुः पृथिवीपतिः । पितृपैतामहे राज्ये स निविष्टः पितामह

Dijo Śakra: «Oh Abuelo, el rey Śaṃtanu, señor de la tierra, pasando por encima de su hermano mayor, se ha sentado en el reino ancestral y heredado.»

Verse 58

एतस्मात्कारणाद्वृष्टिः संनिरुद्धा मया प्रभो । तद्ब्रूहि किं करोम्यद्य त्वं प्रमाणं पितामह

«Por esta causa, oh Señor, he retenido la lluvia. Dime, pues, qué debo hacer hoy: tú eres la autoridad, oh Abuelo.»

Verse 59

पितामह उवाच । तस्याक्रमस्य संप्राप्तं पापं तेन महीभुजा । उपभुक्तमवृष्ट्याद्य तस्माद्वृष्टिं कुरु द्रुतम्

El Abuelo (Brahmā) dijo: «El pecado nacido de esa transgresión ha alcanzado ya a ese rey; hoy lo ha ‘padecido’ mediante la sequía. Por tanto, haz llover sin demora.»

Verse 60

मद्वाक्याद्याति नो नाशं यावदेतज्जगत्त्रयम् । अकालेनापि देवेन्द्र सस्याभावाद्बुभुक्षया

Por mi palabra, este triple mundo no llegará a la ruina. Oh Señor de los dioses, aun una demora fuera de tiempo—cuando faltan las cosechas—engendra el hambre.

Verse 61

एतस्मिन्नंतरे शक्र आदिदेश त्वरान्वितः । पुष्करावर्तकान्मेघान्वृष्ट्यर्थं धरणीतले

Entretanto, Śakra, apremiado, ordenó a las nubes Puṣkarāvartaka que derramaran lluvia sobre la faz de la tierra.

Verse 62

तेऽपि शक्रसमादेशात्समस्तधरणीतलम् । तत्क्षणात्पूरयामासुर्गर्जन्तो विद्युदन्विताः

Ellas, obedeciendo el mandato de Indra, al instante colmaron toda la superficie de la tierra, tronando con fuerza y acompañadas de relámpagos.

Verse 63

अथाब्रवीत्पुनर्ब्रह्मा देवैः सार्धं हुताशनम् । अग्निहोत्रेषु विप्राणां प्रत्यक्षो भव पावक । सांप्रतं त्वं वरं मत्तः प्रार्थयस्वाभिवांछितम्

Entonces Brahmā, junto con los dioses, volvió a dirigirse a Hutaśana (Agni): «Oh Pāvaka, hazte manifiesto en los ritos de agnihotra de los brāhmaṇas. Y ahora, pídeme el don que anhela tu corazón».

Verse 64

अग्निरुवाच । अयं जलाशयः पुण्यो मन्नाम्ना पृथिवीतले । ख्यातिं यातु चतुर्वक्त्र वह्नितीर्थमिति स्मृतम्

Agni dijo: «Oh Cuatro-Rostros, que este sagrado estanque sobre la tierra alcance fama con mi nombre, y sea recordado como “Vahnitīrtha”».

Verse 65

अत्र यः प्रातरुत्थाय स्नात्वा श्रद्धा समन्वितः । अग्निसूक्तं जपित्वा च त्वां प्रपश्यति सादरम् । तस्य तुष्टिस्त्वया कार्या द्रुतं मद्वाक्यतः प्रभो

Aquí, quien se levante al alba, se bañe con fe, recite el Agni-sūkta y después te contemple con reverencia—concédele pronto tu complacencia y tu favor, oh Señor, conforme a mi palabra.

Verse 66

श्रीब्रह्मोवाच । अत्र यः प्रातरुत्थाय स्नात्वा वै वेदविद्द्विजः । अग्निसूक्तं जपित्वा च वीक्षयिष्यति मां ततः

Dijo el venerable Śrī Brahmā: «Aquí, el brāhmaṇa conocedor de los Vedas, que se levanta al alba, se baña y recita el Agni-sūkta, después me contemplará».

Verse 67

अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य सकलं लप्स्यते फलम् । अनेकजन्मजं पापं नाशमेष्यति पावक

Obtendrá el fruto completo del sacrificio Agniṣṭoma, y los pecados acumulados a lo largo de muchos nacimientos llegarán a su destrucción, oh Pāvaka (Agni).

Verse 68

सूत उवाच । एवमुक्त्वा स भगवान्विरराम पितामहः । पावकोऽपि च विप्राणामग्निहोत्रेषु संस्थितः

Dijo Sūta: Habiendo hablado así, el venerable Abuelo (Brahmā) guardó silencio; y Pāvaka (Agni) también quedó establecido en los ritos de agnihotra de los brāhmaṇas.

Verse 69

एवं तत्र समुद्भूतं वह्नितीर्थं महाद्भुतम् । तत्र स्नातो नरः प्रातः सर्वपापैः प्रमुच्यते

Así, allí surgió el maravilloso Vahnitīrtha. Quien se bañe allí por la mañana queda liberado de todos los pecados.

Verse 70

अग्निरुवाच ममातृप्तस्य लोकेश तावद्द्वादशवत्सरान् । क्षुत्पीडासंवृते मर्त्ये न प्राप्तं कुत्रचिद्धविः

Agni dijo: «Oh Señor de los mundos, yo, que permanecí insatisfecho, durante doce años en el reino mortal, oprimido y anegado por el hambre, no recibí en parte alguna oblación alguna (havis)».

Verse 71

भविष्यंति तथा यज्ञा कालेन महता विभो । संजातैः पशुभिर्भूयः सस्यादैरपरैर्भुवि

«Con el paso de un gran tiempo, oh Poderoso, los sacrificios (yajña) volverán a celebrarse, cuando en la tierra nazcan de nuevo en abundancia los animales, junto con los granos y demás frutos.»

Verse 72

श्रीब्रह्मोवाच । अत्र ये ब्राह्मणाः केचिन्निवसंति हुताशन । वसोर्द्धाराप्रदानेन ते त्वां नक्तंदिनं सदा

Śrī Brahmā dijo: «Oh Hutāśana (Fuego), aquí residen algunos brāhmaṇas. Mediante la ofrenda de la “vasordhārā” (un flujo continuo de ghee), te nutrirán y te saciarán sin cesar, de noche y de día.»

Verse 73

तर्पयिष्यंति सद्भक्त्या ततः पुष्टिमवाप्स्यसि । तेऽपि काम्यैर्मनोऽभीष्टैर्भविष्यंति समन्विताः

«Con devoción verdadera te saciarán; y de ello alcanzarás plenitud y vigor. Y ellos también quedarán colmados de dones deseables, de logros anhelados por el corazón.»

Verse 74

संक्रांति समये येषां वसोर्धाराप्रदायिनाम् । भविष्यति क्षुतं वह्ने हूयमाने तवानल

«En el tiempo de Saṅkrānti, para quienes ofrecen la vasordhārā, oh Fuego: cuando se vierten las oblaciones, surgirá en ti un “kṣuta”, una señal o respuesta en tu llama, oh Anala.»

Verse 75

तेषां पापं च यत्किंचिज्ज्ञानतोऽज्ञानतः कृतम् । तद्यास्यति क्षयं सर्वमाजन्ममरणांतिकम्

Cualquier pecado de ellos—cometido a sabiendas o sin saber—será destruido por completo, incluso el acumulado desde el nacimiento hasta el fin de la vida.

Verse 76

त्वयि तुष्टिं गते पश्चाद्भविष्यति महीपतिः । शिबिर्नाम सुविख्यात उशीनरसमुद्रवः

Después de que quedes plenamente complacido, surgirá en la tierra un rey—célebre como Śibi—nacido en el linaje de Uśīnara.

Verse 77

स कृत्वा श्रद्धया युक्तः सत्रं द्वादशवार्षिकम् । वसोर्द्धाराप्रदानेन वर्षं त्वां तर्पयिष्यति । कलशस्य च वक्त्रेणाविच्छिन्नेन दिवानिशम्

Él, dotado de fe, celebrará un sacrificio satra durante doce años. Luego, mediante la ofrenda de vasordhārā, te colmará por un año entero—por la boca de un kalaśa, ininterrumpida, día y noche.

Verse 78

ततस्तुष्टिं परां प्राप्य परां पुष्टिमवाप्स्यसि । पूज्यमानो धरापृष्ठे सर्वैर्वेदविदां वरैः

Entonces, alcanzando la suprema complacencia, obtendrás la suprema nutrición y fortaleza—siendo venerado en la tierra por los mejores entre los conocedores del Veda.

Verse 79

अद्यप्रभृति यत्किंचित्कर्म चात्र भविष्यति । शांतिकं पौष्टिकं वापि वसोर्द्धारासमन्वितम् । संभविष्यति तत्सर्वं तव तृप्तिकरं परम्

Desde hoy en adelante, cualquier rito que aquí se realice—sea para la śānti (paz) o para la puṣṭi (prosperidad)—si va acompañado de vasordhārā, todo ello se volverá para ti una satisfacción suprema.

Verse 80

अपि यद्वैश्वदेवीयं कर्म किंचिद्द्विजन्मनाम् । वसोर्द्धाराविहीनं च निष्फलं संभविष्यति

Aun cualquier rito vaiśvadeva realizado por los dos veces nacidos, si carece de la Vasordhārā, resultará sin fruto.

Verse 81

यस्माद्भवति संपूर्णं कर्म यज्ञादिकं हि तत् । शांतिकं वैश्वदेवं च पूर्णाहुतिरिहोच्यते

Porque por ello el rito—en verdad el sacrificio (yajña) y las ceremonias afines—queda completo; por eso aquí se le llama “pūrṇāhuti”, la oblación culminante, para los ritos śāntika y también para el vaiśvadeva.

Verse 82

यः सम्यक्छ्रद्धया युक्तो वसोर्द्धारां प्रदास्यति । स कामं मनसा ध्यातं समवाप्स्यति कृत्स्नशः

Quien, unido a una fe verdadera, ofrezca debidamente la Vasordhārā, alcanzará por completo cualquier deseo que haya contemplado en su mente.