Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

Devanagari script

अपि वर्षशता नारी वंध्या वा दुर्भगापि वा । सांबसूर्यप्रसादेन सद्यो गर्भवती भवेत्

Transliteration

api varṣaśatā nārī vaṃdhyā vā durbhagāpi vā | sāṃbasūryaprasādena sadyo garbhavatī bhavet

Translation

Aunque una mujer haya permanecido estéril durante cien años, o sea infecunda o desdichada, por la gracia de Sāmbasūrya puede quedar encinta al instante.

Word by Word

• अपि: even/though
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपि = even/also (सम्भावना/अपवाद)

• वर्षशता: a hundred years (old)
• वर्षशता: Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वर्ष + शत (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु-समास (वर्षाणां शतम्); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; ‘नारी’ इत्यस्य विशेषणम्

• नारी: a woman
• नारी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन

• वन्ध्या: barren
• वन्ध्या: Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वन्ध्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; ‘नारी’ इत्यस्य विशेषणम्

• वा: or
• वा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक निपात (disjunctive particle)

• दुर्भगा: unfortunate
• दुर्भगा: Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुर् + भगा (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (दुर्भगा = दुष्टा/अभाग्या); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; ‘नारी’ इत्यस्य विशेषणम्

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपि = even/also (emphasis)

• वा: or
• वा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक निपात

• सांबसूर्यप्रसादेन: by the grace of Sāmbasūrya
• सांबसूर्यप्रसादेन: Karana (Means/Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सांब + सूर्य + प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सांब-सूर्यस्य प्रसादः); पुंलिङ्ग; तृतीया; एकवचन

• सद्यः: immediately
• सद्यः: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यः (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (immediately)

• गर्भवती: pregnant
• गर्भवती: Karta (Predicate to subject/कर्तृसम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: गर्भवत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Sūta (deduced from Tīrthamāhātmya narration; explicit ‘Sūta uvāca’ begins next adhyāya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sāmbasūrya / Vaṭāditya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sorrowful, long-barren woman approaches the Sāmbasūrya shrine; rays of Sūrya fall upon her as priests offer arghya, and her face shifts from despair to sudden hope, signifying instant conception by grace.

Characters & Entities

• Sāmbasūrya
• Sūrya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faithful devotion at a praised holy site, centered on Sūrya’s grace, is presented as capable of removing even long-standing misfortune.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The passage glorifies the Sāmbasūrya-related tīrtha/kshetra described in the Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is detailed here; the verse emphasizes the ‘prasāda’ (grace) of Sāmbasūrya as the effective cause.