Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 48›Shloka 48
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 48

Devanagari script

यस्ताभ्यां कुरुते पूजां संप्राप्ते पंचमी दिने । फलैः सर्वेषु गात्रेषु यावत्संवत्सरं द्विजाः । सुतं प्राप्नोति सोऽभीष्टं स्ववंशोद्धरणक्षमम्

Transliteration

yastābhyāṃ kurute pūjāṃ saṃprāpte paṃcamī dine | phalaiḥ sarveṣu gātreṣu yāvatsaṃvatsaraṃ dvijāḥ | sutaṃ prāpnoti so'bhīṣṭaṃ svavaṃśoddharaṇakṣamam

Translation

Oh brāhmaṇas, quien rinde pūjā a esos dos (Umā y Maheśvara) cuando llega el quinto día lunar, ofreciendo frutos en plenitud durante un año, obtiene el hijo deseado, capaz de sostener y redimir su linaje.

Word by Word
यःwho (he who)
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)
ताभ्याम्by those two (deities)
ताभ्याम्:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd) / पञ्चमी (5th), द्विवचन; अत्र तृतीया (करण) ‘by those two’
कुरुतेdoes; performs
कुरुते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
पूजाम्worship
पूजाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
संप्राप्तेwhen (it) has arrived; upon the occurrence
संप्राप्ते:
Adhikaraṇa (Locative absolute/सति-सप्तमी)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + आप् (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त, सप्तमी, एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)
पञ्चमीfifth
पञ्चमी:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्चमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; दिन-विशेषण
दिनेon the day
दिने:
Adhikaraṇa (Location/Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
फलैःwith fruits
फलैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
सर्वेषुin all
सर्वेषु:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; गात्रेषु इति विशेषण
गात्रेषुon the limbs/body-parts
गात्रेषु:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
यावत्as long as; up to
यावत्:
Avadhi (Limit/अवधि)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय (परिमाण/अवधि-वाचक)
संवत्सरम्a year
संवत्सरम्:
Kāla-avadhi (Duration/कालावधि)
TypeNoun
Rootसंवत्सर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कालावधि
द्विजाःO twice-born (Brāhmaṇas)
द्विजाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सम्बोधनार्थे (vocative sense)
सुतम्a son
सुतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्राप्नोतिobtains
प्राप्नोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अभीष्टम्desired
अभीष्टम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअभीष्ट (कृदन्त/प्रातिपदिक; √इष्/इच्छ् ‘desired’)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सुतम् इति विशेषण
स्व-वंश-उद्धरण-क्षमम्capable of uplifting his lineage
स्व-वंश-उद्धरण-क्षमम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक) + वंश (प्रातिपदिक) + उद्धरण (प्रातिपदिक) + क्षम (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सुतम् इति विशेषण; अर्थः ‘स्वस्य वंशस्य उद्धरणे क्षमः’
Speaker

Sūta (addressing the dvijas)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Brāhmaṇas (dvijāḥ)

Visual Art Cues

Scene: On Pañcamī, devotees offer baskets of fruits to Umā and Maheśvara; a calendar-like sequence suggests repeated monthly worship across a year; blessing of a child implied.

Characters & Entities
U
Umā
M
Maheśvara (Śiva)
D
Dvitīyajanma (dvija, Brāhmaṇas)
P
Pañcamī (lunar day)

FAQs

Regular, time-marked devotion (Pañcamī) to the divine couple is praised as dharmic worship that brings household flourishing aligned with sacred duty.

The Nāgarakhaṇḍa tīrtha where Umā-Maheśvara are established; the verse ties the site’s worship to concrete household blessings.

Perform pūjā to Umā and Maheśvara on Pañcamī, with fruit offerings sustained as an observance extending up to a year.

←Previous Verse
Next Verse→