Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 45

Devanagari script

श्वःश्वःपापीयदिवसाः पृथिवी गतयौवना । अतिक्रांत शुभाः कालाः पर्युपस्थितदारुणाः

Transliteration

śvaḥśvaḥpāpīyadivasāḥ pṛthivī gatayauvanā | atikrāṃta śubhāḥ kālāḥ paryupasthitadāruṇāḥ

Translation

Día tras día los tiempos se vuelven más pecaminosos; la tierra ha perdido su vigor juvenil. Las estaciones propicias han pasado, y las terribles se han acercado.

Word by Word

• श्वःश्वः: day by day; tomorrow after tomorrow
• श्वःश्वः: Sambandha/Connector (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: श्वः (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण; पुनरुक्ति (reduplication)

• पापीयः: worse; more sinful
• पापीयः: Karta-Predicative (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पापीयस् (प्रातिपदिक; पाप का तर (comparative))
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (दिवसाः इत्यस्य)

• दिवसाः: days
• दिवसाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दिवस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• पृथिवी: the earth
• पृथिवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• गतयौवना: whose youth has gone; aged
• गतयौवना: Karta-Predicative (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गत-यौवन (प्रातिपदिक; गत + यौवन)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (पृथिवी इत्यस्य)

• अतिक्रान्ताः: passed; gone by
• अतिक्रान्ताः: Karta-Predicative (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अति-क्रम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (कालाः इत्यस्य)

• शुभाः: auspicious
• शुभाः: Karta-Predicative (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (कालाः इत्यस्य)

• कालाः: times/periods
• कालाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• पर्युपस्थिताः: arrived; come upon
• पर्युपस्थिताः: Karta-Predicative (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परि-उप-स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (दारुणाः इत्यस्य/कालाः इत्यस्य)

• दारुणाः: terrible
• दारुणाः: Karta-Predicative (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दारुण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (कालाः इत्यस्य)

Speaker

Unspecified (Purāṇic narrator within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; deduced as a narrator describing Kali-yuga signs)

Visual Art Cues

Scene: A darkening age: withered earth-mother, fading spring-like auspiciousness, ominous clouds of ‘daruna-kāla’ approaching; a sage laments yet points inward to dharma.

Characters & Entities

• pṛthivī (earth)
• Kali-yuga

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It emphasizes impermanence and moral decline as a call to seek refuge in dharma, pilgrimage, and devotion before harsher conditions prevail.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not specified in this verse; the tīrtha-māhātmya framework is broader than the single shloka.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.