Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6
Devanagari script
निर्गम्य पुनरेवाहं पद्मनालेन यावता । बहिरागां विस्मृतं तत्सर्वं सृष्ट्यर्थकारणम्
Transliteration
nirgamya punarevāhaṃ padmanālena yāvatā | bahirāgāṃ vismṛtaṃ tatsarvaṃ sṛṣṭyarthakāraṇam
Translation
Luego, al salir de nuevo por el tallo del loto, cuando llegué afuera, todo aquello quedó olvidado: la causa y el medio mismos de la creación.
Word by Word
निर्गम्यhaving come out
निर्गम्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootनिर्-गम् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund) — “having gone out”
पुनःagain
पुनः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (पुनरावृत्तिवाचक) — indeclinable adverb
एवindeed; just
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (निश्चय/अवधारण) — emphatic particle
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन — Nominative singular pronoun
पद्मनालेनby the lotus-stalk
पद्मनालेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपद्म (प्रातिपदिक) + नाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (नाल), तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन — Instrumental singular; तत्पुरुष-समास (पद्मस्य नालः)
यावताas far as; to the extent
यावता:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootयावत् (सर्वनाम/विशेषण-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन (पुं/नपुं) — Instrumental singular; परिमाणवाचक: “as far as/so much”
बहिःoutside
बहिः:
Gati/Desha (Direction/गति)
TypeIndeclinable
Rootबहिः (अव्यय)
Formअव्यय (दिशावाचक/स्थानवाचक) — indeclinable adverb
आगाम्I came
आगाम्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन — “I came”
विस्मृतम्forgotten
विस्मृतम्:
Kriya-visheshana (Predicate/विशेषण)
TypeVerb
Rootवि- स्मृ (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP) नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — “forgotten” (predicate adjective)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — demonstrative pronoun “that”
सर्वम्all
सर्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — “all”
सृष्ट्यर्थकारणम्the cause for creation’s purpose
सृष्ट्यर्थकारणम्:
Karta (Subject complement/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसृष्टि (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + कारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (कारण), प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — nominative/accusative singular; तत्पुरुष-समास (सृष्ट्यर्थस्य कारणम्)
Speaker
Brahmā
Visual Art Cues
Scene: Brahmā emerges from the lotus-stalk back onto the lotus; his expression shifts from awe to puzzled forgetfulness, hands half-raised as if searching for the lost insight; Padmanābha remains serene.
Characters & Entities
B
BrahmāFAQs
Without divine grace and clarity, even great beings can lose the thread of purpose; remembrance is crucial for right action.
No tīrtha is named in this verse.
None.